— Thanh Đại.
— Dạ?
— Hôm nay là ngày mấy?
Thanh Đại ngơ ngác.
— Dạ… mười chín tháng Mười một ạ. Năm Hàm An thứ mười chín. Hôm nay tuyết đầu mùa đó tiểu thư. Chiều nay người ra sân ngắm mai, bị trượt chân ngã, đầu đập vào bậc đá, mê man tới giờ…
Năm Hàm An thứ mười chín.
Nàng mười lăm tuổi.
Tri Vi nhắm mắt.
Trong đầu nàng, mười năm của kiếp trước trải ra như một bàn cờ. Từng quân. Từng nước. Từng người đã sống, từng người đã chết.
Năm mười lăm tuổi.
Hai tháng nữa là hội Thượng Nguyên. Đêm đó, nàng sẽ "vô tình" rơi xuống Kính Nguyệt hồ, và Tam hoàng tử sẽ "vô tình" nhảy xuống cứu.
Bốn tháng nữa, mẹ nàng sẽ chết.
Tim nàng thắt lại.
— Mẫu thân đâu?
— Phu nhân ở Lan viện ạ. Mấy hôm nay phu nhân ho nhiều, Liễu di nương ngày nào cũng đích thân sắc thuốc bổ mang sang…
Thuốc bổ.
Tri Vi mở mắt.
Kiếp trước, nàng cũng nhớ chén thuốc bổ ấy. Đen sánh, thơm mùi sâm. Liễu di nương bưng tới mỗi sáng mỗi tối, dịu dàng thổi cho nguội rồi mới đưa. Cả phủ ai cũng khen di nương hiền thục, hết lòng với chủ mẫu.
Mẹ uống từ đầu đông.
Đến tháng Ba thì mẹ mất. Đại phu bảo là bệnh phổi lâu năm.
Mãi tới năm hai mươi ba tuổi, trong một lần lục tàng thư của vương phủ, Tri Vi mới đọc được trong một cuốn sách thuốc cũ, về một loại cỏ tên là Hàn Tủy Thảo.
Không màu, không vị. Trộn vào sâm thì không ai nhận ra. Người uống tay chân lạnh dần, móng tay ngả xanh, mỗi đêm ho vào giờ Dần. Ba tháng, khí lạnh vào tủy, như bệnh phổi mà chết.
Đêm đó, nàng ngồi trước cuốn sách tới sáng.
Tay chân lạnh. Móng tay xanh. Ho vào giờ Dần.
Giống mẹ. Giống từng chữ.
Nhưng lúc đó, mẹ đã mất tám năm rồi.
— Tiểu thư? Tiểu thư đi đâu vậy? Trời lạnh lắm!
Tri Vi đã khoác áo, bước ra cửa.
— Đi thăm mẫu thân.
Lan viện nằm ở phía đông Thẩm phủ.
Đêm khuya, trong phòng vẫn còn sáng đèn. Tri Vi bước vào, thấy mẹ đang ngồi tựa gối bên cửa sổ, trên tay cầm một quyển sách, nhưng mắt nhìn ra tuyết.
Phó Uyển. Mẹ nàng.
Ba mươi tám tuổi. Gầy hơn nàng nhớ. Mặt tái. Môi nhạt. Nhưng khi thấy con gái, đôi mắt ấy vẫn sáng lên như hồi nàng còn bé.
— Vi nhi? Sao giờ này còn qua? Nghe nói con ngã à? Có đau không?
Tri Vi đứng ở cửa.
Nàng đã tưởng mình đủ cứng rắn. Mười năm mưu tính trong vương phủ, nàng đã nhìn thẳng vào mắt những kẻ muốn giết mình mà không chớp mắt. Đã nghe tin cả nhà sắp bị chém mà không khóc.
Nhưng bây giờ, nhìn mẹ ngồi đó, nàng không bước nổi.
— Vi nhi?
Nàng chạy tới, quỳ xuống bên giường, ôm chặt lấy mẹ.
— Nương…
Phó thị giật mình. Rồi bà bật cười, vỗ nhẹ lưng con.
— Lớn rồi còn làm nũng. Ngã một cái mà thành con nít lại à?
Tri Vi không nói gì. Chỉ ôm chặt hơn.
Tay mẹ lạnh. Lạnh như đá.
Một lúc sau, nàng mới ngẩng lên. Ánh mắt nàng rơi xuống đôi bàn tay mẹ đang đặt trên chăn.
Móng tay ngả màu xanh nhạt. Rất nhạt. Nếu không để ý thì tưởng là do lạnh.
— Nương ho có nhiều không?
— Cũng thường thôi. Đêm hay ho một chút. Tầm giờ Dần.
Giờ Dần.
Tri Vi cúi đầu, giấu đi ánh mắt.
— Thuốc bổ của Liễu di nương, nương uống được bao lâu rồi?
— Từ tháng Chín. Liễu thị có lòng, ngày nào cũng tự tay sắc. Nương bảo để bếp làm, nàng ấy không chịu.
Phó thị cười.
— Nàng ấy bảo, phu nhân khỏe thì cả phủ mới yên.
Ngoài cửa có tiếng bước chân.
— Phu nhân, thiếp mang thuốc tối sang đây.
Giọng nói mềm như lụa. Rèm cửa vén lên. Một người phụ nữ bước vào, áo tím nhạt, dáng người mảnh mai như cành liễu, trên tay bưng một chén thuốc còn bốc khói.
Liễu di nương.
Phía sau bà ta là một thiếu nữ áo hồng nhạt, trên tóc cài một bông hoa trắng nhỏ. Mắt to, long lanh, như lúc nào cũng sắp khóc.
Thẩm Như Nguyệt.
Mười lăm tuổi. Chưa đội mũ phượng. Chưa mặc áo vàng. Chưa bưng chén rượu nào tới cho ai.
— Ơ, tỷ tỷ cũng ở đây à?
Như Nguyệt chạy tới, nắm lấy tay Tri Vi, mắt đỏ hoe.
— Nghe nói tỷ tỷ ngã, muội lo muốn chết. Tỷ còn đau không?
Tri Vi nhìn bàn tay đang nắm tay mình.
Kiếp trước, chính bàn tay này đã rót chén rượu ấy.
Một luồng lạnh chạy dọc sống lưng nàng. Những ngón tay nàng khẽ co lại. Rất muốn rút ra. Rất muốn…
Nàng không rút.
Nàng mỉm cười.
— Không sao. Chỉ hơi choáng thôi.
Như Nguyệt thở phào, vỗ ngực.
— May quá.
Liễu di nương đã ngồi xuống bên giường. Bà ta cầm thìa, khuấy nhẹ chén thuốc, thổi từng hơi.
— Phu nhân uống lúc còn ấm. Thiếp có cho thêm ít cam thảo, bớt đắng rồi.
Phó thị đón lấy chén thuốc.
Tri Vi nhìn chén thuốc ấy đưa lên môi mẹ.
Mỗi giây dài như một năm.
Nàng có thể hất đổ nó. Ngay bây giờ. Có thể hét lên: "Thuốc có độc!"
Rồi sao?
Không có chứng cứ. Không ai tin. Liễu di nương sẽ khóc. Như Nguyệt sẽ khóc. Bà nội sẽ mắng nàng ngã đập đầu nên nói nhảm. Cha ở biên ải. Huynh ở doanh trại. Và Liễu di nương sẽ biết là có người đã nghi.
Lần sau, bà ta sẽ cẩn thận hơn.
Kiếp trước nàng đã học được một điều: đi trước một nước thì thắng. Đi lộ một nước thì chết.
Phó thị uống cạn chén thuốc.
Tri Vi cúi đầu, móng tay bấm sâu vào lòng bàn tay, tới bật máu.