Vân Khê trở dạ vào đầu giờ Sửu ngày mồng sáu tháng Hai, sớm hơn Văn Thiệu dự tính mười ngày, giữa một đêm mưa phùn lạnh tới buốt răng. Thanh Trúc chạy qua hai con đường, tóc ướt rũ, gõ cửa Hàm Phúc cung bằng cả hai nắm tay. Khi Tri Ý tới Ngưng Hương các thì đèn đã thắp sáng cả ba gian, nước sôi đang được khiêng vào, và Thôi ma ma, gầy nhỏ, xắn tay áo tới tận vai, đứng chặn ở cửa buồng trong với vẻ một vị tướng vừa nhận tin giặc đã tới chân thành.
“Quý phi đứng ngoài,” bà nói. “Nhưng Mỹ nhân bảo Quý phi vào. Vậy Quý phi vào, ngồi đầu giường, đừng khóc, đừng hỏi.”
Tri Ý vào. Vân Khê nằm giữa đống gối, mái tóc dài bết vào trán, gương mặt tròn tươi tắn đã nhợt đi, đôi môi cắn chặt. Khi cơn đau qua, nàng ta mở mắt, thấy nàng, và thở hổn hển một tiếng gì đó gần như là tiếng cười.
“Tỷ… trong Thanh Bình địa chí có chép… lũ về đê Lão Ngư… chỉ ba canh giờ là xong.”
“Không có quyển địa chí nào chép thế,” Tri Ý nói. Nàng nắm lấy bàn tay Vân Khê, và bàn tay ấy bóp lại, mạnh tới mức các đốt tay nàng kêu lên.
Văn Thiệu ngồi ở gian ngoài, sau bức rèm, vì thái y không vào được buồng đẻ. Hắn có một cái bàn nhỏ và một xấp giấy. Cách một lát Thôi ma ma lại ra nói với hắn vài câu về mạch, về nhịp đau, về màu nước ối, hắn hỏi lại, ghi xuống, viết hai bản. Tất cả hương trong Ngưng Hương các đã được cất đi từ tháng Tám. Hắn đã tự tay kiểm tra từng bát nước, từng tấm vải, và đã bắt mấy cung nữ phải ăn thử cháo trước. Suốt bảy tháng trời hắn đã giữ cái thai này như giữ một ngọn nến giữa gió, và bây giờ hắn ngồi đó, áo xanh nhạt, đầu ngón tay đầy mực, không còn việc gì để làm ngoài việc ngồi đợi, và tay hắn đang run rẩy làm đổ cả nghiên.
Trời sáng trắng thì mưa tạnh. Cuối giờ Tỵ, sau một tiếng kêu dài khàn đặc của Vân Khê mà ai ở sân cũng nghe được, có một khoảng im lặng ngắn, chỉ ngắn thôi, và trong khoảng im lặng ấy Tri Ý thấy Thôi ma ma cúi xuống, làm một việc gì đó thật nhanh bằng hai bàn tay gầy.
Rồi một tiếng khóc vang lên. Nó nhỏ, giận dữ, nghe như tiếng ai đó vừa bị đánh thức không đúng giờ.
“Con gái,” Thôi ma ma nói. Gương mặt khắc khổ của bà co rúm lại, và bà quay đi trong một giây, lấy cánh tay gạt qua mắt. Trên tấm khăn mềm, đứa bé đỏ hỏn, tóc đen, đang vung vẩy hai cái nắm tay nhỏ xíu như muốn tìm ai để đánh. “Đủ mười ngón tay, mười ngón chân. Khóc tốt. Mỹ nhân giỏi lắm.”
Tô Vân Khê mười tám tuổi. Đứa bé được đặt lên ngực nàng ta. Nàng ta nhìn nó rất lâu, không chớp mắt, không cười, nước mắt cứ thế chảy xuống mang tai, rồi nàng ta cúi đầu xuống, môi chạm vào vầng trán nhăn nheo và ẩm ướt, và khẽ nói một chữ, nhỏ tới mức trong gian phòng đầy người chỉ có đứa bé nghe được.
Rồi nàng ta ngẩng lên. Gương mặt nhợt nhạt ấy đã lại có cái cười lệch sang bên trái.
“Muội nói với nó rồi. Nó là người thứ nhất,” nàng ta bảo Tri Ý. “Tỷ cúi xuống. Tỷ là người thứ hai.”
Tri Ý cúi xuống. Hơi thở của Vân Khê mang mùi nước sâm và mồ hôi.
“Niệm,” nàng ta thì thầm. “Nghĩa là nhớ. Nửa tháng ở Lãnh cung, muội ngồi đọc địa chí, muội nghĩ: sau này có đứa nào của muội thì sẽ gọi thế.”
Mắt Tri Ý cay xè. Nàng không nói gì. Nàng đưa ngón tay ra, và bàn tay tí hon, chưa biết mình đang làm gì, nắm chặt lấy đó.
Lệ hoàng gia là con vua chưa đầy năm không đặt tên, không vào Ngọc điệp. Chiều mồng sáu, quan Tông nhân phủ tới Càn Nguyên điện để nhắc lại lệ ấy, trong khi Hoàng đế còn chưa kịp thay áo sau khi rời Ngưng Hương các. Hắn đã bế con gái mình một lúc lâu và vụng về tới mức Thôi ma ma phải đứng sát bên, hai tay đỡ sẵn ở dưới, miệng không ngừng nhắc phải đỡ đầu.
Hắn nghe vị quan già nói hết, lễ phép, không ngắt lời. Rồi hắn cho gọi người mang Ngọc điệp tới. Trong điện có Cù Văn Tịnh, có Tri Ý, có Phương Nhược ngồi sau bức bình phong chép lại từng câu.
“Trẫm đã có một đứa con chưa đầy năm nên không có tên,” hắn nói. “Khi người ta bảo nó đã chết, trẫm không có cái gì để gọi. Lệ ấy có từ thời Thái tổ, vì thời đó trẻ con chết nhiều, người ta sợ đặt tên thì đau lòng hơn.” Hắn cầm bút. “Trẫm thấy không đặt tên cũng không đỡ đau được.”
Dưới tên hắn trong Ngọc điệp, sau dòng Không chết. Đang tìm. và dòng viết về một cái tên tạm, hắn chấm mực và viết, chậm, từng nét, mỗi nét một lực như nhau: Hoàng nữ Doãn Niệm, mẹ là Tô Vân Khê, sinh giờ Tỵ mồng sáu tháng Hai năm Cảnh Thừa thứ tư.
Rồi hắn đóng cái ấn mẻ.
Quan Tông nhân phủ cúi đầu rất thấp, không dám nói gì thêm. Tối hôm ấy Tô Mỹ nhân được phong Chiêu dung. Thọ Khang cung gửi tới một chiếc khóa trường mệnh bằng vàng ròng, Văn Thiệu đem cạo một góc, thử, ngửi, rồi trả về hòm mà không cho đeo vào cổ đứa bé, viết hai bản ghi lại việc ấy.