Chiếc thuyền đo của trạm vẫn buộc dưới cầu tàu, một chiếc xuồng nhôm dài năm mét, máy đuôi tôm đã tháo. Kiều Sương bảo đừng lắp máy. Máy rung, mà dưới hồ này thứ gì cũng nghe rung. Họ sẽ chèo.
Sáng ngày một trăm lẻ một, họ ra hồ vào lúc mặt nước thấp nhất của nhịp, khi hồ đã thở ra hết. Bốn người trên xuồng: Kiều Sương ngồi đầu với tọa độ và máy dò, Tống Kha và Mã Vinh chèo, Lục Trì ngồi giữa. Bùi Duy ở lại cầu tàu, giữ dây neo cuộn quanh một cọc thép. Anh ta không cầm được mái chèo, nhưng có thể cảm sợi dây. Nếu có chuyện, anh ta sẽ biết trước khi họ kịp gọi.
Mặt hồ phẳng tới mức mái chèo nhúng vào để lại những vòng tròn đi rất xa mới tắt. Nước đen, không phải vì bẩn mà vì sâu. Lục Trì nhìn xuống, không thấy gì quá một gang tay. Đi được chừng bốn trăm mét, Kiều Sương giơ tay. Màn hình nhỏ của máy dò, chạy bằng ắc quy của Tường, hiện ra một đường đáy lởm chởm, rồi một vùng trũng, rồi ở chính giữa vùng trũng, một vết xẻ.
“Bốn mươi mốt mét,” cô đọc. “Tháng Chín là bốn mươi.”
Cô đưa cái máy quay nhỏ của trạm, loại dùng để soi miệng ống, buộc vào một sợi cáp có vạch, thả xuống chậm. Ba mươi mét. Ba mươi lăm. Màn hình đen kịt, chỉ có những hạt lơ lửng bay qua ánh đèn. Bốn mươi. Rồi màn hình sáng lên.
Không phải ánh sáng của đèn máy quay. Một thứ ánh sáng mờ, xanh nhạt, mờ như lân tinh trên mặt nước biển đêm, lan dọc theo một đường nứt trong lớp bùn đáy. Đường nứt rộng chừng một sải tay, chạy ra ngoài khung hình về cả hai phía. Ánh sáng ấy không đứng yên. Nó sáng dần lên, rồi mờ đi, rồi lại sáng, chậm, đều, như hơi thở của một người đang ngủ. Trong lúc nó sáng nhất, những sợi đen mảnh từ hai mép khe dựng lên, lắc lư, rồi rạp xuống khi nó mờ.
Không ai trên xuồng nói gì. Mã Vinh vô thức rút mái chèo khỏi nước.
“Tháng Chín nó dài hai mươi lăm mét,” Kiều Sương nói. Giọng cô bình thường tới lạ. “Tôi sẽ cho thuyền đi dọc theo nó.”
Họ chèo dọc theo đường nứt gần một giờ. Kiều Sương đọc vị trí đầu, vị trí cuối, ghi vào sổ. Sáu mươi hai mét. Ở đầu phía bắc, vết nứt rẽ làm hai nhánh nhỏ. Tống Kha chèo không một tiếng động, mặt căng cứng, và Lục Trì biết anh đang nghĩ cái gì. Thứ ở dưới kia đã khiến Phùng chết, Toản chết, Nghĩa chết, Khoát chết. Nó đã khiến cả một thành phố phải ký tên vào sổ để được uống một lít nước. Và nó trông chỉ như một vết xước phát sáng dưới đáy một cái hồ.
Ở đầu phía nam vết nứt, Lục Trì xin dừng thuyền. Anh tháo găng, nhìn Kiều Sương. Cô gật đầu. Anh nghiêng người qua thành xuồng, nhúng cả bàn tay phải vào nước hồ.
Nước lạnh hơn anh tưởng. Cái hạch dưới xương ức không nhích như kim la bàn nữa. Nó giật mạnh xuống phía dưới, như bị ai kéo. Anh nghe được nước quanh tay, rồi xuống sâu, mười mét, hai mươi mét, ba mươi mét, như thả một sợi dây dọi qua những lớp nước lạnh dần. Rồi hết. Ba mươi mét là giới hạn của anh, và cái khe ở bốn mươi mốt. Anh không chạm được nó. Nhưng anh cảm được hơi thở của nó. Mỗi lần ánh sáng dưới kia mạnh lên, cả cột nước dưới tay anh bị đẩy lên một chút, rất nhẹ, như ngực một người phồng lên. Và cùng với mỗi hơi thở ấy, có một thứ khác lan ra theo nước, không phải sợi, không phải hạt, mà là cái làm cho cái hạch dưới xương ức anh đập theo cùng nhịp.
Anh không biết mình đã giữ tay dưới nước bao lâu. Anh chỉ biết lúc Tống Kha kéo anh ngã ngửa vào lòng xuồng, máu mũi đã chảy xuống tới cằm, và tai trái anh đang rít lên như một ấm nước sôi.
“Có thứ đang tới,” Tống Kha nói. “Nhìn kìa.”
Cách xuồng chừng hai chục mét, mặt nước đen phẳng lặng nổi lên một ụ dài, như ụ nước trong gian van ngày thứ hai sau mưa, chỉ là dài hơn nhiều. Nó trôi về phía họ, không vội. Trên cầu tàu xa xa, Bùi Duy đã đứng dậy. Sợi dây neo căng ra trong đôi cổ tay băng của anh ta.
“Chèo đi,” Kiều Sương nói. “Đều tay. Đừng đập mái chèo.”
Họ chèo. Ụ nước đi theo họ tới tận khi mũi xuồng chạm cọc cầu tàu, rồi chìm xuống, như một con cá lớn đã chán.