Họ gõ suốt đêm, rồi suốt ngày hôm sau, rồi đêm sau nữa, chia ba ca, mỗi ca tám giờ. Bốn trăm người không đủ cho ba ca dọc bốn cây số, nên mỗi người gõ một ca, nghỉ một ca, gõ tiếp. Hạ Miên và Lam ở trạm thương, rồi dời ra một cái lều giữa đường kênh tưới, vì người ta phồng tay, trẹo cổ tay, ngất vì đứng quá lâu. Phó Nhiên, không cần ai bảo, cho sáu chiếc xe kéo chạy dọc kênh tưới mang nước cất và cơm nắm tới từng đoạn, mỗi chuyến một tờ phiếu, không tính phần công, và lần đầu tiên anh ta ghi vào cột ghi chú của phiếu: không tính.
Đá Ong ở cuối con đường. Lòng hồ chết rộng chừng nửa cây số, đáy là đá ong đỏ sậm, rỗ như tổ ong, khô nẻ dưới nắng. Nước đổ vào thấm nhanh tới mức có thể nhìn thấy mặt nước tụt xuống từng phân. Thẩm Vi tới từ Bến Cạn vào sáng ngày một trăm hai mươi chín, kính gọng đen, cái kính hiển vi trong hòm gỗ, và ngồi ở mép hồ chết suốt hai ngày, ghi.
Dòng đen tới Đá Ong vào rạng sáng ngày một trăm hai mươi chín. Nó đổ xuống lòng đá đỏ, loang ra, rồi bắt đầu thấm. Những sợi đen bám lên mặt đá rỗ, cuộn lại, quằn quại khi nước dưới chúng rút đi. Tới trưa, ở mép ngoài vùng loang, những sợi đầu tiên đã khô thành một lớp vảy xám trên đá. Chúng không chết ngay. Thẩm Vi lấy một mẫu, nhỏ một giọt nước vào: bốn mươi phút sau, sợi cử động lại. Cô ghi điều ấy. Rồi cô lấy một mẫu khác, khô từ sáng sớm, nhỏ nước vào: hai giờ sau, không cử động. Cô ghi điều ấy, và gạch dưới chữ hai giờ.
“Khô càng lâu càng khó sống lại,” cô nói với Lục Trì qua đài tối hôm ấy. “Đá Ong không có nước ngầm. Mùa khô ở đây kéo dài bảy tháng. Tôi không nói chúng sẽ chết. Tôi nói đây là chỗ tệ nhất cho chúng mà tôi biết.”
Trong chảo, mặt nước hạ dần tới đáy mương, gần nửa mét, rồi đứng lại. Lớp nước đen đặc sợi ở trên đã theo mương đi hết, và tiếng gõ vẫn kéo những sợi ở sâu hơn lên theo. Tới tối ngày một trăm ba mươi, dòng chảy ra mương chỉ còn xám nhạt. Lục Trì đứng trên yên ngựa, giờ đã là một dải bùn khô nứt nẻ, nhìn xuống lòng chảo. Nước trong chảo không còn đen như mực nữa. Nó xám đục, và dưới mặt nước, ở chỗ sâu nhất, có một vệt sáng xanh nhạt, lúc mạnh lúc yếu. Lần đầu tiên, vào ban đêm, ánh sáng của cái khe nhìn thấy được từ trên mặt nước bằng mắt thường, mờ như một ngọn đèn dưới lớp sương. Ánh sáng của nó thở theo nhịp ba mươi giờ, chậm, đều, như chưa từng biết có ai đang gõ.
Ông Bính đóng xong ba chiếc bè vào trưa ngày một trăm ba mươi, bằng thùng phuy rỗng và ván cầu Cân, buộc bằng dây cáp tháo từ đường tời chủ. Mỗi bè chở được một tấn rưỡi đá. Phó Nhiên đã chở đá về chất thành ba đống ở bờ yên ngựa, đá hộc, đá vỡ, đất sét đóng bao. Kiều Sương tính: cái khe dài sáu mươi hai mét, rộng một sải tay, sâu chưa biết. Phải đổ đá vào lúc nó hít vào, khi nước trong chảo tự kéo xuống phía khe, để đá chìm thẳng xuống, không bị hơi thở đẩy dạt ra. Mỗi lần hít vào kéo dài chừng một giờ. Mỗi lần, ba bè, bốn tấn rưỡi.
“Không đủ,” Ông Mộc nói, nhìn ba đống đá. “Nó sẽ đẩy đá ra lúc thở ra. Đá rơi xuống mà dòng hút không đủ mạnh thì nằm lệch ở mép khe.”
Kiều Sương không cãi. Cô nhìn Lục Trì. Mọi người nhìn Lục Trì.
Anh đã biết từ lúc đứng trên yên ngựa. Anh nhìn sang Hạ Miên, đang đứng cạnh lều thương, tay cầm cuốn sổ đo tim. Anh đi tới chỗ cô, dừng lại trước mặt cô, và nói điều anh đã hứa sẽ nói.
“Tôi sẽ đứng trên bè giữa. Mỗi lần nó hít vào, tôi giữ một vách nước quanh khe để đá chìm thẳng. Bây giờ Nội Phủ về được năm mươi mét, vừa đủ chạm tới đáy chảo từ mặt bè. Một giờ mỗi lần.” Anh dừng. “Tôi sẽ dùng hết. Có thể hơn hết.”
Hạ Miên nhìn anh rất lâu. Rồi cô ghi vào sổ, ở trang của anh, dưới dòng không có số nào: Dùng hết. Có thể hơn. Cô gấp sổ lại.
“Tôi đứng ở bè giữa với anh,” cô nói.