Bờ bao bị rách một đoạn tám mét, và cửa kè đã phải đóng tạm bằng cả tấm thép lẫn đá. Đêm mưa ấy người ta đã đắp lại bằng mọi thứ, kể cả kiện vải trong kho của Phó Nhiên. Nhưng đó chỉ là đắp để qua đêm. Muốn giữ được tới mùa mưa thật sự, đoạn ấy phải đào bỏ, đắp lại với lõi sét, cao thêm nửa mét trên suốt sáu mươi mét. Đại khái cần sáu mươi người làm trong mười ngày.
Sáng ngày thứ ba mươi bảy, Phó Nhiên treo tấm bìa mới. Công làm bờ, hai cân gạo một ngày. Giá rất tốt. Tới trưa không có ai đến.
Điều ấy không do ai tổ chức, ít nhất là không theo cách người ta có thể chỉ ra. Lều thứ sáu có một đứa con đang sốt. Lều bên cạnh thì người chồng bảo đau lưng. Người đàn ông đã bán nửa phần đầu tiên hôm nay ra ngồi nhìn cái sà lan, tay cầm một cái bát đã hết. Chiều đó, Ninh Du trèo lên boong sà lan, đem một tấm ván quét vôi, kê trên một thùng dầu, và chép lên đó toàn bộ sổ chung: một trăm chín mươi phần, ai bán lúc nào, bao nhiêu gạo. Dòng cuối cùng cô viết không phải số. Khang, không có phần. Giữ tấm thép đêm 33. Không ai bảo cô viết. Trước tấm ván có một người đàn bà đứng rất lâu, chị Thoa.
Anh Sầm có mặt ở đó vào chiều ngày thứ ba mươi tám, tay bó nẹp, đi từ từ qua sân đất, ngồi xuống cái ghế xếp đối diện Phó Nhiên, không ai mời. Không có bàn nào. Bà Bảy theo sau. Một lúc sau Tống Kha và Đạt khiêng Lục Trì tới trên một tấm ván, vì anh đã nói anh sẽ tự bò nếu không ai chịu khiêng. Dị năng anh không có, tay anh không có, anh chỉ có một cái đầu đã ngủ đủ.
“Anh có một trăm mười sáu phần,” anh Sầm nói. Giọng anh chậm, như đang đo đoạn dây. “Tôi không cãi. Tờ giấy tôi ký, tôi đã bảo tôi thà có tờ giấy dở. Mà có điều này tôi muốn hỏi. Đắp bờ thì ai đắp?”
Phó Nhiên nhìn anh, mỉm cười. Hai tay anh ta đặt trên đầu gối. Trong mấy ngày nay anh ta có gầy đi một ít, và trên cẳng tay có một vết xước lành dần do dây thừng. Anh ta cũng đã đứng trong hàng người kéo dây hôm đó. Điều đó không có trong bất kỳ sổ nào của anh ta.
“Tôi đang trả hai cân gạo một ngày.”
“Ừ. Tôi biết. Mấy người đó biết. Đói thì họ cầm hai cân cũng đắp. Người dãy nhà anh đắp được, nhưng nhà họ không nằm dưới bờ này. Rồi tới mùa mưa thật, ba giờ sáng, trên bờ có người canh, người đó có giữ tới cùng cho anh một trăm mười sáu phần nước không? Hay là nó chỉ giữ tới cái đoạn hai cân gạo?” Anh Sầm im một chút. “Khang không có phần. Hôm đó nó xuống nước không vì gạo.”
Không có gì thay đổi trên mặt người mặc sơ mi. Anh ta rút cái sổ bìa nâu ra khỏi túi, mở, lật lật, không phải để đọc. Ở phía xa, Mã Vinh đang kiểm tra hai xe tải, người của anh ta đang xếp đồ lên. Lệnh đến từ hôm kia: rút toàn bộ về nhánh bắc, giữ sáu mươi hai phần trên giấy, chờ thỏa thuận cấp cao hơn. Anh ta đã đến gặp Lục Trì lúc sáng, đứng cạnh tấm ván, đọc đúng một câu. Viên đạn đó là của tổ anh ta, anh ta đã ghi vào báo cáo, thằng Tùng bị kỷ luật. Rồi anh ta nhìn cái tay phải của anh, gấp hồ sơ lại, và đi.
“Anh Trì,” Phó Nhiên nói. Anh ta vẫn nhìn vào sổ. “Theo anh, không có ai đắp bờ thì tháng sau một phần của tôi còn bao nhiêu lít?”
Anh trả lời được câu đó. Tay anh không nhấc nổi cái cốc, nhưng anh không cần tay. Anh đã tính từ lúc nằm dưới vết loang. Mưa thật tới là không lít. Bờ mới có người giữ bằng tâm thế thuê mướn thì cũng có thể là không lít, chỉ đến chậm hơn một tháng. Một trăm mười sáu phần của một cái cống. Anh nói từng con số, không to, vì anh không còn đủ hơi. Anh nói cho hết rồi anh thêm một câu mà anh đã không tìm ra hôm ở trên sà lan.
“Nước này không ai làm ra được, anh Nhiên. Nhưng cái bờ thì có. Anh mua được phần nước. Anh không mua được ai giữ nó lúc ba giờ sáng.”
Một khoảng im rất lâu. Con gà của bà Bảy, không hiểu sao vẫn còn, đang bới gì đó dưới chân ghế. Phó Nhiên khép sổ. Anh ta cười, lần này bằng cả mắt, có vẻ thực sự thích thú, cái kiểu của một người chơi cờ vừa thấy nước đi của đối thủ.
“Trước đây tôi có nói với anh là những người tin anh là món nợ khó trả,” anh ta nói. “Tôi không rút lại. Được rồi. Tôi là dân làm ăn, chứ không phải đồ ngu. Một phần gắn với người ở, không chuyển nhượng, ai đi thì phần trở lại sổ chung, sáu mươi hai phần Thiên Chu cũng vào sổ đó nếu anh Mã chịu ký. Tôi trả lại một trăm mười sáu phần, trừ bốn mươi mốt phần của bốn mươi mốt người của tôi. Bù lại, gạo bà con đã ăn thì đã ăn rồi, tôi không đòi. Tôi lấy cái này.” Anh ta chỉ ra ngoài kia, về phía con đường, về phía những cái xe đẩy. “Không ai trong số các anh biết vận chuyển. Tôi có bốn mươi xe đẩy, sáu xe ba gác, người thuộc đường. Từ nay ai ở bên ngoài muốn nước Bến Bốn thì đi qua đội của tôi, tính cước theo công, ghi sổ chung. Sáu tháng. Em Du cứ việc chép lên tường.”