Đoàn Sách giải thích bằng một cái que và mặt đất, ngồi xổm trước bậc đá của trạm tiếp vận, cánh tay trái treo trên dây đeo. Anh ta vẽ không đẹp, nhưng vẽ đúng, cái kiểu của người đã đi mọi con đường trong thành phố bằng xe bồn. Một đường to chạy từ phía hồ Dạ Trầm xuống, ống chính, đường kính bằng một người đứng. Bốn chỗ trên đó anh ta đánh dấu chữ thập. Bốn van đầu mối. Từ mỗi van tỏa ra một chùm nhánh về các khu: Bến Cạn, khu cảng, nửa đông, nhánh bắc. Nhánh chín của trạm, với hai cái van chặn khoanh đỏ trên tường, nối vào ống chính ở chỗ gần van số ba.
“Từ hôm mưa, anh Bùi đóng ba van,” Đoàn Sách nói. “Van số một nuôi Bến Cạn, mở hai giờ mỗi ngày, có người đọc khay. Bến Cạn có mười tám nghìn người. Nước ấy anh ta không cho ai uống, chỉ để rửa, để dội nhà vệ sinh, để chữa cháy. Uống thì từ những chỗ anh ta tin, mỗi ngày một ít hơn. Còn cái này,” cái que gõ vào chữ thập thứ ba, “từ hôm các cậu nhốt năm trăm mét sợi giữa hai van chặn, kim áp ở đó cứ vài giờ lại nhảy. Chị Thẩm đo được. Nếu có ai mở hai van chặn của các cậu, hoặc một trong hai cái hỏng, thì cái khối ấy về đâu?”
Lục Trì không cần nhìn bản vẽ. Anh đã thấy nó trong đầu từ đêm hạ van. Năm trăm mét, chạy về phía đông, tới đầu nhánh, vào ống chính, cách van số ba chừng bốn trăm mét. Rồi đi đâu thì tùy rung.
“Về mạng của anh ta,” anh nói.
“Về mười tám nghìn người.” Đoàn Sách đứng dậy, phủi tay vào ống quần. “Vì thế anh ta muốn chìa của hai van đó, và của cửa kè, và của bất cứ cái gì các cậu giữ mà nối được vào ống chính. Tôi không bảo anh ta đúng. Tôi bảo các cậu đang giữ cái mà nếu hỏng thì người khác chết trước các cậu. Tôi đã ở trong đầu anh ta hai năm. Anh ta không cần chìa để mở. Anh ta cần chìa để chắc chắn không ai khác mở được.”
Từ bên kia bậc đá, Tống Kha đang ngồi trên thùng dầu, vai phải bó nẹp, cánh tay gác lên đầu gối. Anh nghe từ đầu đến cuối mà không nói gì.
Suốt quãng xe đẩy về trạm, Lục Trì nghe đi nghe lại cái lý ấy trong đầu, và lần nào nó cũng vẫn đứng vững. Bùi Duy không đòi nước. Anh ta không đòi phần, không đòi sổ. Anh ta đem xe, người, dầu tới giữ bờ cho cả liên minh trong mùa mưa, thứ mà liên minh không có. Thứ duy nhất anh ta xin là một cái khóa trên mỗi van, và chìa khóa nằm trong túi anh ta. Nếu có đêm nào đó trạm cần mở cửa kè trong vòng một phút, như đêm ba mươi ba, thì phải gọi đài tới một người ở cách mười bốn cây số, đang ngủ, có mười tám nghìn người khác cần anh ta quyết định trước.
Đêm ba mươi ba anh đã đứng ở cửa kè với hai cái thước, trước ổ khóa của Mã Vinh. Anh nhớ rõ cái thước nói gì.
Chiều ngày thứ bốn mươi, Phó Nhiên đến ngồi cạnh anh trên bậc đá, mang theo hai cốc nước lấy ở khe, đưa cho anh một cốc. Anh ta đã nghe hết lời trên đài, như cả bến. Anh ta ngồi nhìn mấy người đang đắp lại đoạn bờ rách, chiếc sơ mi đã giặt, cái sổ bìa nâu để trong túi, và một lúc lâu không nói gì về giá cả.
“Anh biết tôi sẽ làm gì nếu tôi là Bùi Duy không?” anh ta hỏi. “Tôi sẽ không xin chìa. Tôi sẽ chờ tới đêm mưa đầu tiên, khi bờ của các anh rỉ, rồi gửi xe tới, ba trăm người, cứu bờ cho các anh, và sáng hôm sau mọi người ở bến sẽ tự đem chìa tới cho tôi. Anh ta không làm thế. Anh ta nói trước, trên đài, cho cả bến nghe. Tôi đã nghĩ mãi tại sao.” Anh ta uống một ngụm. “Tôi nghĩ anh ta thật lòng tin rằng mình đúng, anh Trì. Đó là loại người khó làm ăn nhất. Họ không có giá.”
“Anh có đề nghị gì không?”
“Không. Tôi có bốn mươi xe đẩy và sáu tháng thầu vận chuyển. Ai thắng tôi cũng chở.” Phó Nhiên đứng dậy, phủi quần. “Nhưng nếu anh tìm được cách nào để cả hai cùng thua một chút, thì gọi tôi. Tôi thích những thỏa thuận như thế, chúng hay sống lâu.”