Tôi đã chuẩn bị cả đêm những câu để thuyết phục chú: chữ V màu đỏ, tên mười bảy người đã mất. Nhưng nhìn đôi tay to bè của người thợ mộc đặt hờ trên mặt bàn, tôi hiểu chú không cần những con số ấy. Chú biết Cát Tường là gì. Chú vẫn định ký, vì Bình An, vì tôi, vì Tín, và có lẽ vì một điều khác chú chưa nói ra.
"Chú biết nó là người thế nào mà," tôi nói. "Chú ký là chú nằm trong cuốn sổ ấy."
"Chú biết." Chú Tư gật đầu. "Chú năm mươi bảy tuổi rồi, Nhật. Chú không sợ chết. Chú sợ chết mà không có ai lo cho tụi bây. Mà chú cũng sợ…" Chú ngừng lại.
Rồi chú làm một việc mà bốn năm nay chú chưa từng làm. Chú nhìn thẳng vào đôi găng tay xám trên tay tôi.
"Con nghe được người chết, phải không?"
Tôi ngồi im. Tim tôi đập mạnh tới mức tôi nghe thấy nó trong tai.
"Chú đoán từ năm đầu tiên con làm ở đây," chú Tư nói, giọng chậm, như người đã tập câu này nhiều lần. "Bữa dọn nhà ông giáo già ở Lò Đường, con cầm cây bút máy của ông rồi nói với con gái ông tìm cuốn sổ tiết kiệm trong bìa cuốn từ điển. Người ta tìm thấy thật. Chú không hỏi, vì chú nghĩ con không muốn ai hỏi."
"Dạ," tôi nói. Tôi chưa bao giờ nói với ai ngoài Tín và Vy. Bảy năm. Chữ dạ ấy nhẹ tới mức chính tôi cũng ngạc nhiên. "Cháu nghe được. Chỉ khi cháu chạm tay vào đồ họ gắn bó. Chỉ khi họ còn ở lại."
Chú Tư gật đầu, chậm rãi, như người vừa nghe xác nhận một điều mình đã biết từ lâu. Rồi chú hỏi, giọng nhỏ hẳn đi:
"Vậy con nghe thằng Thành giùm chú được không?"
Kho của Bình An là một gian nhà tôn nhỏ phía sau ki-ốt, chứa những món đồ khách gửi chờ thanh lý, những bộ bàn ghế chú Tư mua lại để sửa. Ở góc trong cùng, có một chiếc thùng gỗ sơn xanh có khóa mà bốn năm nay tôi chưa thấy chú mở bao giờ.
Chú Tư đứng trước cửa kho, giơ tay gõ ba lần lên cánh cửa tôn. Tiếng gõ khô, vang, như mọi lần chú gõ cửa nhà một người đã mất. Rồi chú mới mở cửa, bước vào, cúi xuống mở chiếc thùng gỗ xanh.
Bên trong là đồ của Thành: một bộ đồ nghề thợ mộc nhỏ, một chiếc áo khoác công nhân màu cam đã bạc, tấm ảnh một cậu trai mười chín tuổi da ngăm cười toe bên chiếc tủ mới đóng. Chú Tư lấy ra một cái bào gỗ, loại bào tay cũ, thân bằng gỗ lim đen bóng vì tay người cầm lâu năm, lưỡi thép đã được lau dầu kỹ càng.
"Cái bào này của chú, chú cho nó năm nó mười lăm tuổi," chú nói. "Nó dùng bốn năm. Cái chỗ lõm chỗ này là chỗ ngón cái của nó. Chín năm rồi, chú vẫn lau dầu mỗi tháng."
Chú đưa cái bào cho tôi bằng hai tay, như người ta đưa một món đồ thờ.
Tôi tháo găng tay phải. Bảy năm nay, tôi tháo găng để tìm một lá thư, một tờ đơn, một bằng chứng. Chưa lần nào tôi tháo găng chỉ để một người sống bớt khổ.
Tôi đặt lòng bàn tay lên thân bào, đúng chỗ lõm của ngón cái.
Không có gì.
Không có hơi lạnh chạy lên cổ tay, không có tiếng rè rè như đài bắt sóng yếu, không có giọng nói. Gỗ lim dưới tay tôi ấm, cái ấm của một món đồ được người ta cầm nắm và lau chùi đều đặn, cái ấm bình thường của đồ vật. Tôi đứng im rất lâu, mắt nhắm, chờ. Vẫn không có gì.
Tôi mở mắt ra. Chú Tư đứng trước mặt tôi, hai tay buông thõng, đôi mắt già đỏ hoe.
"Không có gì, chú ạ," tôi nói. "Thành không ở lại. Anh ấy đi từ lâu rồi."
"Không có gì là sao?"
"Người ta chỉ ở lại khi còn việc chưa xong." Tôi đưa trả cái bào cho chú, bằng hai tay. "Một lời chưa nói, một món đồ chưa trao, một chuyện chưa ai biết. Còn khi đã xong hết rồi thì người ta đi. Đồ của họ im. Thành không còn gì chưa xong với chú hết."
Chú Tư cầm lấy cái bào, ôm vào ngực. Rồi người đàn ông năm mươi bảy tuổi ấy ngồi xuống chiếc thùng gỗ xanh, cúi gập người, hai vai rung lên. Chú khóc không thành tiếng, như cách những người đàn ông thế hệ chú vẫn khóc, như sợ có ai nghe thấy.
"Vậy là nó không giận chú," chú nói, giọng nghẹn. "Chín năm nay chú cứ nghĩ… Hôm đó nó xin chú cho mượn xe đi chơi, chú không cho, chú bắt nó ở nhà đánh vecni cho xong cái tủ. Nó giận, nó lấy xe đi. Chú cứ nghĩ nó giận chú tới giờ."
Tôi ngồi xuống bên cạnh chú, trên nền đất lạnh của gian kho, và không nói gì.
Khi chúng tôi quay lại ki-ốt, chú Tư cầm tờ rơi Cát Tường lên, nhìn nó một lần nữa, rồi châm lửa bằng chiếc bật lửa chú vẫn dùng để đốt nhang. Tờ giấy láng cháy chậm, quăn lại, bàn tay già trong bàn tay trẻ đen dần rồi thành tro. Chú thả nó vào chiếc gạt tàn sắt.
"Thứ Ba chú không đi," chú nói. "Bình An mất khách thì chú đóng cửa nghỉ ít bữa. Chú đóng đồ gỗ bán cũng sống được. Còn tụi bây…"
"Tụi cháu không đi đâu hết chú ạ."
Chú gật đầu, rót trà ra chén, lần này uống một hơi hết sạch.
Tôi nhìn tàn tro trong gạt tàn và nghĩ tới bảy cái tên Vy đã gạch chân hai lần. Bảy người còn sống, mỗi sáng nhận những viên thuốc vàng từ tay một người điều dưỡng cười hiền. Họ không phải người đã khuất. Họ chưa cần ai tháo găng ra để nghe. Họ chỉ cần ai đó tới gõ cửa trước khi quá muộn.
Bảy năm nay, tôi luôn chờ người khuất tìm tới mình. Lần này, tôi không muốn chờ nữa.