Phố Cầu Gỗ không còn cây cầu gỗ nào. Chỉ có một con mương đã cống hóa và một dãy nhà ống hai tầng cũ kỹ nằm lọt thỏm giữa những tòa nhà mới đang xây. Ngày xưa cả con phố là tiệm may, bây giờ chỉ còn hai tiệm, một tiệm sửa quần áo và một tiệm bán vải vụn. Chúng tôi hỏi bà chủ tiệm sửa quần áo về một bà thợ may tên Hảo. Bà ấy nghĩ một lúc, rồi chỉ vào con hẻm nhỏ bên cạnh tiệm.
"Hỏi bà Tám Lựu. Bà ở đây từ hồi chưa có điện."
Bà Tám Lựu ngoài bảy mươi, nhỏ thó, lưng còng, ngồi bán nước chè và thuốc lá lẻ ở đầu hẻm dưới một chiếc ô vải bạc màu. Bà mời chúng tôi ngồi trên mấy chiếc ghế nhựa thấp, rót cho mỗi người một cốc chè xanh đặc chát. Khi Vy nhắc tới cái tên Phùng Thị Hảo, bà Tám đặt ấm chè xuống, nhìn chúng tôi rất kỹ.
"Mấy đứa là gì của bà Hảo?"
Vy nói chúng tôi đang tìm hiểu về một người cháu của bà. Bà Tám im lặng một lúc, rồi thở dài.
"Thằng Triết hả?"
Bà kể. Giọng bà chậm, khàn, nhiều chỗ ngừng lại để nhấp một ngụm chè, như người kể một câu chuyện đã kể cho chính mình nghe nhiều lần.
Bà Hảo làm thợ may ở phố Cầu Gỗ bốn mươi năm. Tiệm của bà ở căn nhà mặt tiền thứ ba tính từ đầu phố, bây giờ đã thành tiệm bán điện thoại. Bà góa chồng sớm, nuôi một đứa con trai duy nhất. Thằng con lớn lên đẹp trai, ăn nói giỏi, nhưng mê cờ bạc. Vợ nó bỏ đi khi thằng cháu nội mới lên ba. Bà Hảo nuôi thằng cháu.
"Thằng Triết nhỏ xíu, ngồi dưới gầm bàn may của bà nó mà học bài," bà Tám nói. "Bà nó may tới đâu, nó lượm vải vụn tới đó, gom lại khâu thành con gấu, con chó. Nó khâu đẹp lắm, khéo tay như bà nó."
Năm thằng Triết mười bốn tuổi, cha nó thua bạc một món lớn. Người ta tới tận tiệm, đập phá. Bà Hảo bán căn nhà mặt phố để trả nợ cho con. Thằng con cầm tiền thừa đi biệt, không bao giờ về. Bà Hảo dọn về một phòng trọ ở cuối hẻm này, phòng nhỏ nhất, rẻ nhất, gửi thằng cháu cho một người họ hàng xa bên kia sông để nó được đi học trường tốt.
"Chủ nhật nào nó cũng đạp xe qua," bà Tám nói. "Mười bốn tuổi, mười lăm tuổi, mưa cũng như nắng. Nó mang gạo, mang thịt, nấu cháo cho bà nó ăn, giặt đồ cho bà nó, ngồi xỏ kim giùm bà nó vì mắt bà nó yếu rồi. Cả hẻm này ai cũng biết thằng cháu bà Hảo. Ngoan lắm."
Rồi bà Tám ngừng lại, nhìn về phía cuối hẻm.
"Năm nó học lớp mười, tuần nó thi học kỳ, nó nhắn bà nó là Chủ nhật đó nó không qua được, nó phải ôn thi. Bà nó dặn nó cứ học đi. Hôm thứ Tư bà nó mất. Một mình trong phòng. Trời nóng. Không ai biết."
Bà Tám dụi mắt bằng vạt áo.
"Chủ nhật sau nó qua. Thi xong rồi, nó mua một hộp bánh bông lan, đạp xe qua. Gõ cửa không ai mở. Rồi nó thấy mùi." Giọng bà vỡ ra. "Tôi nghe nó kêu lên một tiếng, rồi im. Tôi chạy ra thì thấy nó ngồi trước cửa phòng bà nó, ôm hộp bánh. Nó ngồi đó cả buổi. Không khóc. Người ta tới, công an tới, xe tới, nó vẫn ngồi đó. Tới tối nó mới đứng dậy, vào phòng, lấy cái hộp kim chỉ của bà nó, rồi đạp xe đi. Đám tang bà nó do hàng xóm góp tiền. Cha nó không về."
Không ai trong chúng tôi nói gì. Tín ngồi cúi gằm, hai tay ôm cốc chè đã nguội. Vy nhìn xuống đất.
Tôi nghĩ tới câu Triết đã nói với Vy trong văn phòng nhiều cây xanh, câu hắn nói lại với chú Tư bên khay trà: một người thân của hắn đã mất một mình, không ai hay biết. Hắn đã nói thật. Đó có lẽ là câu thật duy nhất hắn từng nói với những người ngồi trước mặt hắn.
"Nó không bao giờ quay lại đây nữa," bà Tám nói. "Mười hai năm rồi."
Rồi bà ngừng lại, như vừa nhớ ra điều gì.
"Mà cũng lạ. Cái phòng trọ của bà Hảo ấy, mười hai năm nay không ai thuê được. Người ta đồn có ma, đêm nghe tiếng máy may. Chủ trọ định đập đi. Vậy mà năm nào cũng có người gửi tiền thuê tới, qua ngân hàng, không ghi tên, đủ một năm. Chủ trọ cứ để không vậy, khóa cửa."
Vy và tôi nhìn nhau.
Bà Tám đứng dậy, chống tay lên đầu gối, đi vào trong nhà. Một lúc sau bà quay ra, tay cầm một phong bì giấy đã ngả màu vàng, mép quăn, dán kín. Ngoài phong bì có một dòng chữ viết tay bằng mực tím, nét chữ run nhưng ngay ngắn: Gửi thằng Triết.
"Bà Hảo đưa tôi cái này trước khi mất chừng một tháng," bà Tám nói. "Bả nói bả thấy trong người không khỏe, sợ có ngày không kịp nói. Bả dặn khi nào thằng Triết lớn, nó buồn chuyện gì, thì đưa cho nó." Bà ôm phong bì vào ngực. "Mười hai năm tôi giữ. Tôi không biết nó ở đâu."
Vy hỏi, rất nhẹ nhàng, bà có thể đưa phong bì cho chúng tôi để chuyển tới Triết không.
Bà Tám lắc đầu.
"Không được. Bà Hảo dặn tận tay. Mấy đứa đưa nó tới đây, tôi đưa tận tay nó. Không thì tôi giữ tới khi tôi chết."