Đêm trừ tịch năm ấy, tuyết rơi trên sông Tê Thủy từ chập tối.
Ninh Tố Y ngồi dựa lưng vào một chồng gấm cao quá đầu người, hai cổ tay bị trói bằng chính dải lụa nàng dệt năm hai mươi sáu tuổi. Kho gấm Bắc Ngạn tối om. Từ phía châu thành vọng lại tiếng pháo giao thừa, lúc gần lúc xa, như tiếng ai gõ cửa một nhà không còn người ở.
Kho này từng là của nàng. Bây giờ trên cửa kho treo tấm biển gỗ mới sơn, ba chữ vàng: Bùi thị Cẩm hành.
Nàng đã ở đây ba ngày. Ba ngày không ai mang nước. Môi nàng nứt, cổ họng khô như giấy bản phơi nắng. Nàng hai mươi chín tuổi, nhưng nếu lúc này có ai soi đèn vào mặt nàng, họ sẽ tưởng một bà già.
Cửa kho mở ra lúc canh hai.
Người bước vào mặc áo đỏ.
Áo gấm đỏ thêu hoa hải đường, loại gấm Vân Hà sáu màu chỉ Ninh Ký dệt được. Nghiêng người dưới ánh đèn lồng, vạt áo chuyển từ đỏ son sang tím nhạt, rồi sang vàng cam như ráng chiều. Tố Y nhìn tấm áo ấy, và trong một nhịp tim, nàng quên mình đang bị trói, chỉ nghĩ: mép tay áo dệt hơi chùng, người dệt hôm ấy đã mệt.
Rồi nàng ngẩng lên nhìn khuôn mặt.
Liễu Oanh. Nghĩa muội của nàng. Đứa bé tám tuổi cha nàng nhặt về từ một gầm cầu năm nào, tóc rối bù, chân trần, ôm khư khư một cái bánh bao nguội. Đứa bé học dệt từ tay nàng.
Liễu Oanh đặt chiếc đèn lồng xuống nền đá, ngồi xổm xuống trước mặt nàng. Mùi hương trầm trên áo cô ta át cả mùi tơ.
— Tỷ tỷ. — Liễu Oanh nói, giọng vẫn dịu dàng như mọi khi. — Năm mới rồi. Muội tới chúc tết tỷ.
Tố Y không nói gì. Nàng không còn sức để nói.
— Chồng muội bảo muội đừng tới. — Liễu Oanh nói. — Nhưng muội nghĩ, tỷ nuôi muội mười bốn năm, ít nhất muội cũng nên để tỷ đi cho rõ ràng.
Chồng muội. Tố Y nhắm mắt lại. Phương Tự An. Người đàn ông từng quỳ trước linh cữu cha nàng xin ở rể, từng nắm tay nàng dưới gốc quế mà thề cả đời không phụ. Người đàn ông năm năm sau mang một chồng giấy tờ tới công đường, chỉ vào nàng, nói nàng tự tay trộn độc vào thuốc nhuộm lô gấm mừng thọ Thái hậu.
— Chuyện đầu tiên. — Liễu Oanh nói, chậm rãi như đọc sổ. — Nghĩa phụ không chết vì đột quỵ. Nhị thúc trộn ô đầu vào thuốc an thần của người, mỗi đêm một chút, hai tháng. Nhị thẩm nghĩ ra cách ấy. Lang trung Hà ở Hồi Xuân đường biết, nhận năm mươi lượng để im lặng.
Tố Y mở mắt ra.
— Chuyện thứ hai. Ninh Cảnh không chết đuối vì thuyền đắm. Thuyền có đắm thật, nhưng trước khi thuyền đắm, người ta đã trói nó vào cột buồm.
Hai tay bị trói của Tố Y siết lại tới mức dải lụa cứa vào da.
— Chuyện thứ ba. — Liễu Oanh nói tiếp. — Sổ bí kỹ Vân Hà là muội chép. Đêm nào tỷ ngủ, muội chép một trang. Chép mất hai năm. Muội đưa cho ca ca muội.
— Ca ca. — Tố Y thều thào. Đó là chữ đầu tiên nàng nói trong ba ngày.
— Bùi Thận. — Liễu Oanh nói. — Ca ca cùng cha khác mẹ của muội. Tỷ không biết phải không? Năm ấy muội không phải ngẫu nhiên nằm dưới gầm cầu chỗ nghĩa phụ hay đi qua.
Liễu Oanh đứng dậy, phủi vạt áo.
— Chuyện cuối cùng. — Cô ta nói, quay lưng lại. — Cái gã Đề cử Chức Tạo ty họ Yến, người tỷ chỉ gặp mấy lần ở xưởng, người mà tỷ bảo là cứng nhắc khó chơi ấy. Hắn dâng sớ lên Hình bộ, nói tỷ bị oan, nói lô gấm bị tráo trên đường lên kinh. Hắn bị đánh tám mươi trượng. Chết trong ngục, tháng Chạp năm ngoái.
Tố Y ngẩng phắt lên.
Yến Chiêu. Người đàn ông có hai bàn tay loang màu chàm, mỗi lần tới xưởng đều cúi xuống sờ mép vải để đếm mật độ sợi, không nhận một đồng bạc lót tay, không bao giờ ăn cơm nhà nàng. Nàng từng nghĩ hắn ghét mình. Nàng chưa từng nói với hắn một câu tử tế.
— Vì sao. — Nàng nói. — Vì sao hắn…
— Muội cũng không biết. — Liễu Oanh nói. — Có lẽ vì ngốc.
Liễu Oanh cầm đèn lồng lên, đi về phía cửa kho. Tới cửa, cô ta dừng lại, không quay đầu.
— Tỷ tỷ. Muội xin lỗi.
Rồi cô ta nghiêng chiếc đèn lồng, để ngọn lửa liếm vào cây gấm gần nhất.
Gấm tơ tằm bén lửa nhanh hơn người ta tưởng. Ngọn lửa chạy dọc mép cây gấm như một con rắn đỏ, nhảy sang cây bên cạnh, rồi bò lên kệ. Khói đen cuộn lên trần. Tiếng tơ cháy lép bép như mưa rào trên mái lá.
Cửa kho đóng lại. Tiếng then cài.
Tố Y không gào. Nàng nhìn ngọn lửa leo lên những chồng gấm nàng đã dệt suốt mười bảy năm. Gấm Vân Hà, gấm Thủy Văn, gấm Bách Điệp. Từng cây một. Lửa đi tới đâu, màu sắc chuyển tới đó, đỏ, tím, vàng, rồi đen.
Nàng nghĩ tới cha, tới Ninh Cảnh, tới đôi bàn tay loang màu chàm của một người nàng chưa từng cảm ơn.
Nàng nghĩ: nếu được dệt lại, sợi nào mục, ta sẽ cắt sớm.
Rồi khói tràn vào phổi nàng, và mọi thứ tối đen.