Ôn Cố đứng im rất lâu.
Hắn đang tính. Không phải tính đường chạy. Hắn tính như thầy đồ tính bài cho một lớp học.
Đánh. Không thắng. Nàng nói một chữ, lửa tắt. Nói hai chữ, có khi người tắt. Hai trăm người ở đây. Một nửa là trẻ con.
Chạy. Chạy được. Có Lăng Phong, có Dạ Oanh. Nhưng trường ở lại. Cây non ở lại. Hai trăm người ở lại. Hắn chạy rồi, ai đứng ở cổng?
Đi theo. Thì sao?
— Cô nương. — Hắn nói. — Ta hỏi một câu.
— Hỏi.
— Nếu ta đi theo cô nương. Trên đường đi. Cô nương có động tới người nào trong sân này không?
— Luật không cho. — Nàng nói. — Điều khoản thứ hai.
— Ta không hỏi luật. — Ôn Cố nói. — Ta hỏi cô nương.
Lạc Thanh Y nhìn hắn.
Mắt nàng trong. Lạnh. Như nước giếng sâu nhìn thấy đáy.
— Ta là luật. — Nàng nói.
Một câu.
Kỳ lạ thay, Ôn Cố nghe câu ấy, lại thấy yên tâm. Hắn không hiểu vì sao. Có lẽ vì hắn nhìn cách nàng đứng. Thẳng. Không lệch một sợi tóc. Người đứng như thế, nói một câu thì giữ một câu.
— Được. — Ôn Cố nói. — Ta đi.
Sân vỡ ra.
Không phải tiếng hét. Là tiếng hai trăm người cùng đứng dậy một lúc. Tiếng ghế đổ. Tiếng ai đó khóc. Đứa bé năm tuổi ở hàng đầu không hiểu gì, nhưng thấy người lớn khóc thì cũng khóc.
Hạ Tiểu Chước lao lên. Ôm lấy cánh tay thầy.
— Không! Thầy không được đi! Thầy đi thì…
— Thì con dạy lớp lửa. — Ôn Cố nói.
Tiểu Chước đứng sững.
Hắn quay sang Lạc Thanh Y.
— Cô nương cho ta một đêm.
— Một canh giờ.
— Một canh giờ. — Ôn Cố gật đầu. — Đủ.
Một canh giờ ấy, hắn không nói lời từ biệt.
Hắn đi tới bảng đen.
Cái bảng đen to bằng cả bức tường, Thạch Man khiêng đá về ghép. Dòng chữ đầu tiên vẫn là Nhân chi sơ, tính bản thiện.
Hắn cầm phấn. Viết.
Ngày mai. Lớp nhỏ: chữ "thủy". Lớp lửa: thở bốn, nghỉ hai. Lớp người lớn: chép tên mình, tên cha mẹ, tên làng.
Ngày kia. Lớp nhỏ: chữ "mộc". Lớp lửa: thở bốn, nghỉ hai, đi bộ quanh sân. Lớp người lớn: đọc nhãn thuốc.
Ngày thứ ba…
Hắn viết kín bảng.
Ba mươi ngày. Ba mươi bài.
Phấn mòn hết một hộp. Tay áo trắng xóa. Hắn không dừng. Chữ nhỏ dần, sít dần, để vừa bảng.
Hai trăm người đứng sau lưng hắn. Không ai nói gì nữa. Họ nhìn thầy viết bài cho những ngày thầy không có ở đây.
Lạc Thanh Y đứng ở cổng miếu. Cũng nhìn.
Lục Tri Thư đứng cạnh nàng. Hắn không ghi sổ. Bút trong tay, nhưng không ghi.
Viết xong, Ôn Cố quay lại.
Hắn tìm trong đám đông. Tìm một đứa trẻ gầy, mặt có vết bỏng cũ, đứng ở rìa sân. Đứa trẻ từng ngồi trong lò số sáu trăm lẻ hai.
— Tiểu Nham.
Tiểu Nham bước ra.
Ôn Cố đặt mẩu phấn cuối cùng vào tay nó.
— Con dạy lớp nhỏ.
— …Con chưa biết hết chữ.
— Con biết chữ "thủy" không?
— …Biết.
— Thì ngày mai con dạy chữ "thủy". Ngày kia học chữ "mộc" trước một đêm, rồi dạy. — Ôn Cố nói. — Ta dạy học cũng thế.
Hắn đi tới cây đa.
Ngồi xổm cạnh chậu đồng. Nắp lò số một trăm lẻ tám. Tro trắng. Cây non năm lá.
Hắn không nói gì. Chỉ đặt một ngón tay lên chiếc lá non nhất.
Lá rung nhẹ. Nghiêng về phía ngón tay hắn.
Tân. Ca đi một chuyến.
Có người trông em rồi.
Tiểu Đậu đứng cạnh, ôm cái bình tưới. Gật đầu thật mạnh. Như hiểu hắn đang nói gì.
Sáu học trò đứng thành hàng ở bậc thềm miếu.
Ôn Cố đi tới.
— Các ngươi ở lại. — Hắn nói. — Giữ trường. Giữ cây. Đây là bài tập.
Không ai trả lời.
Tiểu Chước nhìn xuống đất. Tần Kiếm Nam nhìn lên trời. Lăng Phong nhìn ra cổng. Ngọc Hành nhìn Lục Tri Thư, như đang đọc cuốn sổ trong tay hắn. Thạch Man nhìn thầy, mắt đỏ.
Dạ Oanh nhìn Lạc Thanh Y.
Không ai trả lời.
Ôn Cố biết thế nghĩa là gì. Hắn dạy học sáu năm. Học trò không trả lời bài tập, nghĩa là không định làm.
Hắn không nói thêm.
Một canh giờ hết.
Ôn Cố đi tới trước mặt Lạc Thanh Y.
Nàng đưa tay lên tóc. Rút cây bút ngọc.
Tóc nàng xõa xuống. Đen. Dài tới thắt lưng. Như một dòng mực đổ.
Cả sân hai trăm người, đang đau lòng, vẫn có mấy người quên thở một nhịp.
— Đưa tay phải. — Nàng nói.
Ôn Cố đưa tay.
Nàng cầm cổ tay hắn. Ngón tay nàng lạnh. Như ngọc để ngoài sương.
Ngòi bút ngọc chạm vào da hắn. Không có mực. Nhưng nơi ngòi bút đi qua, hiện lên một nét chữ màu vàng nhạt.
Một nét. Hai nét. Mười ba nét.
Một chữ.
Cấm.
— Trên đường áp giải. — Lạc Thanh Y nói. — Ngươi không được truyền pháp cho ai.
— Truyền một câu, chữ này cháy một lần.
Nàng buông tay hắn. Búi tóc lại. Cài cây bút ngọc. Gọn gàng. Như chưa từng xõa.
Ôn Cố nhìn chữ trên cổ tay.
Chữ vàng nhạt. Nằm ngay chỗ mạch đập. Mười ba nét. Không thừa một nét. Nét chấm cuối cùng tròn như giọt sương.
— Chữ đẹp. — Hắn nói.
Lạc Thanh Y đang quay đi. Bước chân nàng khựng lại một nhịp.
Rất nhẹ.
Rồi đi tiếp.
Hoàng hôn.
Ba người đi qua cầu đá.
Lạc Thanh Y đi trước. Áo xanh nhạt. Ôn Cố đi giữa. Áo vá, sổ kẹp nách, cây thước gỗ giắt sau lưng. Lục Tri Thư đi sau. Sổ bìa xanh.
Ở đầu cầu, hai trăm người đứng.
Đứa bé năm tuổi chạy ra. Vấp. Ngã. Bò dậy. Giơ lên một tờ giấy.
Trên giấy, một chữ nhân. Nét này dựa vào nét kia.
— Thầy! Thầy về chấm bài!
Ôn Cố quay lại. Vẫy tay. Rồi đi tiếp.
Ở bậc thềm miếu, sáu học trò vẫn đứng.
Khi bóng ba người khuất sau rặng tre đầu trấn, Dạ Oanh lên tiếng.
— Giao kèo của ta với thầy. — Nàng nói. — Mỗi sáng, ta được kề dao vào cổ thầy một lần.
Năm người kia quay lại nhìn nàng.
— Thầy chưa bao giờ hủy giao kèo. — Dạ Oanh nói. Rút con dao găm ra. Lau. Cất vào. — Sáng mai, ta phải ở chỗ thầy.
Tần Kiếm Nam cười. Lần đầu từ trưa tới giờ.
— Lão sư bảo ở lại là bài tập.
— Ừ.
— Lão sư cũng dạy: bài tập sai đề thì học trò được phép hỏi lại.
Tiểu Chước lau mắt. Lửa trong lòng bàn tay nàng đã cháy lại. Ngoài mười bước, lửa lại được phép cháy.
— Vậy thì đi hỏi lại.