Tám thầy trò đi về phía tây nam.
Không có đích. Chỉ có hướng. Hướng ngược với Trung Châu. Hướng có núi để trốn, có làng để dạy.
A Lan đi giữa đoàn. Cái nồi đất nứt buộc trên lưng. Mỗi bước, nồi kêu lóc cóc. Lăng Phong bảo nghe như có con gà đi theo. A Lan đá vào ống chân hắn.
Ngày thứ sáu, họ tới Văn Khê Trấn.
Văn Khê.
Khe suối của văn chương.
Ôn Cố đã nghe tên trấn này từ hồi còn nhỏ. Cha hắn từng kể. Văn Khê là đất học của Nam Châu. Trăm năm trước, trấn này có ba thư viện, mười hai trường tư. Người đi thi huyện, mười người đỗ thì sáu người quê Văn Khê.
Cha hắn bảo: lớn lên, con lên Văn Khê mà học.
Cha hắn mất khi hắn mười hai. Hắn chưa bao giờ đi.
Trấn vẫn đẹp.
Đường lát đá xanh. Hai bên là nhà ngói, mái cong. Con suối chảy giữa trấn, trong vắt, có cầu gỗ bắc qua từng đoạn. Trên cầu có những cái chòi nhỏ, ngày xưa chắc là chỗ người ta ngồi đọc sách ngắm suối.
Bây giờ chòi trống. Có một con mèo ngủ.
Ôn Cố đi chậm.
Hắn nhìn biển hiệu.
Hàng cá: một con cá vẽ bằng sơn đỏ. Hàng gạo: một bông lúa. Hàng vải: một cái kéo. Tiệm thuốc: một cái chày giã. Quán rượu: một cái vò.
Không có chữ nào.
Cả con phố dài. Ba mươi cửa hàng. Ba mươi tấm biển. Không một chữ.
— Lạ nhỉ. — Lăng Phong nói. — Trấn gì mà biển hiệu như tranh trẻ con.
— Không lạ. — Ngọc Hành nói khẽ. Mặt hắn trắng ra. — Ở kinh thành có một khu như thế. Khu của người không biết chữ. Biển hiệu là hình. Vì viết chữ thì không ai đọc.
— Nhưng đây là Văn Khê…
Họ đi tới quảng trường giữa trấn.
Ở đó có một tấm bia đá. Cao bằng hai người. Mặt bia khắc đầy chữ. Chữ đẹp. Nét khắc sâu. Đầu bia có bốn chữ lớn: Văn Khê Học Bi. Bên dưới là tên những người đỗ đạt trăm năm.
Tấm bia bị đục.
Không phải đục hết. Đục một nửa. Từ giữa bia trở xuống, chữ bị đục thành những vết lõm xấu xí. Như mặt người bị rỗ.
Nửa trên còn tên người đỗ đạt. Nửa dưới là đá.
Cạnh tấm bia, có một tấm bảng gỗ mới hơn. Sơn xanh. Đóng đinh vào tường đình.
Trên bảng gỗ dán mười hai tờ giấy.
Giấy vàng. Chữ đen. Mỗi tờ đầu đề giống nhau.
Truy Pháp Lệnh.
Mười hai tờ. Mười hai cái tên. Mười năm trước.
Đó là những chữ duy nhất trong cả trấn.
Ôn Cố đứng trước tấm bảng rất lâu.
Một đứa bé chạy ngang qua quảng trường. Bảy tuổi. Ôm một bó củi. Nó liếc tấm bảng gỗ. Như liếc một bức tranh vẽ những con kiến đen. Rồi chạy tiếp.