Sáng lên đường.
Sương dày.
Một nghìn người đứng ở sân trường. Không ai đi học. Không ai ra đồng. Đứng.
Ôn Cố đứng cạnh cây đa. Cạnh cái chậu đồng.
Cây non không còn non nữa. Cao tới ngực. Chín lá.
Lá thứ chín mọc lên ngày hắn Khai Phủ. Ngày năm nghìn người vào lớp học trong Nội Phủ hắn.
Nhỏ. Xanh non.
Hắn ngồi xổm xuống.
Đặt ngón tay lên lá thứ chín.
Lá nghiêng về phía ngón tay hắn. Như mọi lần.
Tân.
Ca đi Trung Châu.
Ca đi hỏi một câu.
Hắn nhớ ra một chuyện.
Trong Nội Phủ của hắn. Ngày năm nghìn người vào lớp. Tiểu Đậu chạy tới chậu đồng. Trong chậu, tro trắng. Không có cây non.
Chỉ có một vệt sáng xanh lá. Như hình bóng của một cây non.
Hắn không để ý lúc ấy. Hắn đang đỡ con dấu của Cố Thừa.
Bây giờ hắn nhớ.
Hắn nhắm mắt.
Nhìn vào trong.
Nội Phủ. Lớp học. Mái ngói thủng. Bàn ván thuyền. Bảng đen đá. Cây đa. Cái chậu đồng.
Trong chậu, vệt sáng xanh lá vẫn còn.
Không phải cây. Không phải hình bóng. Một thứ gì đó ở lại. Như dấu chân trên cát sau khi người ta đi qua.
Hắn không biết là gì.
Hắn mở mắt.
Tiểu Đậu đứng cạnh. Ôm bình tưới. Lớn hơn năm ngoái một cái đầu.
— Thầy đi lâu không? — Nó hỏi.
— Một năm. Có khi hơn.
— Em tưới cây cho thầy.
— Ừ.
— Thầy về, cây có mười lá không?
Ôn Cố nghĩ.
— Ta không biết. — Hắn nói. — Cây mọc lá khi nó muốn.
— Thế mỗi lá mới, em viết thư cho thầy.
— Ừ.
Đỗ Hỏa tiễn tới đầu cầu.
Hai mươi lăm tuổi. Tay vẫn sẹo. Sẹo của người từng nuốt ba viên đan cưỡng ép Khai Phủ. Bây giờ hắn Ngưng Hạch. Tu lại. Chậm. Nhưng đúng.
— Thầy. — Hắn nói. — Viêm Tử Dương…
Ôn Cố quay lại.
— Hắn đọc xong lần thứ năm. — Đỗ Hỏa nói. — Lò Đỉnh Quyết. Trang giải. Chín cuốn sổ nhập lò.
— Hắn khóc chưa?
Đỗ Hỏa im lặng.
— Chưa. — Hắn nói. — Nhưng lần thứ năm, hắn đọc chậm hơn. Đọc tới tên Tiểu Mai, lò số một, hắn dừng lại. Rất lâu. Rồi đọc tiếp.
— Ta không biết thế là gì.
— Là hắn đang học. — Ôn Cố nói.
Bảy người đi qua cầu đá.
Ôn Cố. Tiểu Chước. Lăng Phong. Tần Kiếm Nam. Dạ Oanh. Thạch Man. Mộc A Lan.
Không. Tám. Lý Mạch đi cuối. Ôm một bọc vải. Trong bọc là ba trăm sáu mươi lăm bài của Tiểu Nham. Tiểu Nham nhét vào tay hắn ở cổng. Đưa cho thầy chấm trên đường.
Ở đầu cầu, một nghìn người đứng.
Không ai vẫy tay. Không ai khóc.
Rồi đứa bé sáu tuổi chạy ra. Đứa có tờ chữ nhân được chấm Tốt. Nó giơ lên một tờ giấy mới.
Một chữ mới. Mười nét.
Sư.
— Thầy! — Nó hét. — Thầy về chấm bài!
Ôn Cố quay lại. Vẫy tay. Rồi đi tiếp.
Như một năm trước.
Nhưng một năm trước, hắn đi giữa hai người áo xanh. Bị áp giải.
Lần này, hắn đi giữa học trò.
Đi thi.