Hắn đi lên dốc lúc mười giờ đêm.
Phố Đồng Hồ Cũ đã đóng cửa. Ba mươi hai tiệm tối đèn, nhưng hắn nghe được hàng nghìn chiếc đồng hồ bên trong, mỗi chiếc một nhịp, như cả con dốc đang thở. Tiệm bánh rán dưới chân dốc còn sáng. Qua cửa sổ, hắn thấy bà Thư Hành ngồi xe lăn dưới vách, tay cầm chiếc chìa lên dây, đang lên dây chiếc đồng hồ gỗ hương. Chậm. Từng vòng. Như bà Hạ đã lên dây ba mươi năm.
Ông Phùng vẫn ngồi trên ghế mây trước tiệm 16. Ông nhìn hắn đi ngang. Không nói gì. Không giữ.
Tiệm 9, ông Kha. Tiệm 30, hai anh em nhà Tạ, còn tiếng cãi nhau rất khẽ sau cửa. Tiệm 22, bà cụ hôm trước hắn lên dây đồng hồ, tiệm mà năm mươi năm trước bố hắn và ông Phùng học nghề.
Mười sáu tiệm. Hắn đếm. Lần đầu tiên hắn đếm số tiệm từ tiệm mình lên tới đỉnh dốc. Năm tám tuổi, bố hắn dắt hắn đi con dốc này một lần. Hắn không nhớ bố hắn có đếm không.
Cửa tiệm số 1 mở trước khi hắn gõ.
Như mọi lần. Như đêm Đỗ Kiểm sát lên dốc lúc một giờ sáng, như đêm hắn lên hỏi về Đỗ, như đêm trước khi hắn vào tháp. Ông Từ Lậu ngồi sau quầy, cạnh chiếc đồng hồ nước nhỏ từng giọt xuống chiếc bát đồng, dưới ngọn đèn dầu trận văn. Trên quầy có hai chén trà. Một chén đã rót.
Lâm Khắc không ngồi. Hắn không cầm chén trà.
Hắn đặt lên quầy, giữa hai chén trà, ba thứ. Tấm ảnh đen trắng. Chiếc chìa lên dây cán gỗ. Bánh răng thử bằng đồng thau với trận văn hai làn.
Ông Từ Lậu nhìn ba thứ ấy. Không cầm thứ nào lên. Ngọn đèn dầu cháy đều. Một giọt nước rơi xuống bát đồng.
— Ông biết bố tôi. — Lâm Khắc nói.
Không phải câu hỏi.
Ông Từ Lậu một trăm bốn mươi tuổi. Từ khi chiếc vòng đồng trên cổ tay ông thôi chạy, từ tháng Mười năm ngoái, ông già đi như người thường già đi. Chậm, nhưng thấy được. Lưng còng thêm. Tay run thêm. Tóc thưa thêm. Lâm Khắc nghe tiếng đếm của ông. Một năm, mười tháng. Chậm, xa, như giọt nước của chiếc đồng hồ nước.
Ông đưa một ngón tay run run, chạm lên khuôn mặt người đàn ông đứng ngoài cùng bên trái tấm ảnh. Như ông Phùng đã chạm.
— Định. — Ông nói. — Học trò thứ ba.
Ông rút ngón tay lại.
— Diên vào trước. Rồi Bàng Kiên. Rồi Định. Năm ấy nó mười sáu, gõ cửa tiệm này lúc trời mưa, ướt như chuột lột, bảo nó muốn học khắc trận văn làm đồng hồ chạy chậm. Ta hỏi nó muốn làm đồng hồ chạy chậm để làm gì. Nó bảo nó muốn mẹ nó sống lâu hơn. Mẹ nó ốm.
Ông nhìn ra cửa, ra con dốc tối.
— Ta bảo nó, đồng hồ chạy chậm không làm người ta sống lâu hơn. Nó bảo nó biết. Nó vẫn muốn học. Ta nhận nó.
Lâm Khắc nhìn ông.
— Trong sáu người, — ông Từ nói tiếp, giọng chậm, như người đọc lại một trang sổ cũ, — Định là đứa duy nhất không bỏ nét cong.
— Nét cong là nét của ông.
— Nét cong là nét của tay người. — Ông Từ nói. — Tay người thì run. Cuối mỗi dòng, tay người mỏi, nét dao tự cong. Ta không dạy nét ấy. Ta không sửa nó. Diên bỏ nó trước, năm thứ ba học nghề. Nó bảo nét cong làm trận văn kém chính xác. Nó đúng. Bàng Kiên bỏ theo. Rồi Quan Tất. Rồi Đinh Mạc. Uyển bỏ muộn nhất, năm thứ mười.
Ông nhìn bánh răng thử trên quầy.
— Định không bỏ. Ta hỏi nó vì sao. Nó bảo, nếu một ngày có ai mở cái đồng hồ nó làm ra, nó muốn người ấy biết đây là tay người làm. Không phải máy.