Đám tang đưa vào sáng mồng tám tháng Tư, sau ba ngày có người từ khắp nơi tới.
Trên phố Đồng Hồ Cũ chưa ai từng thấy cái dốc đông như thế. Lão Thạch Ba đi từ bến Ba lên, đeo cặp kính buộc dây thép, có đứa cháu gái mắt mờ dắt tay. Lữ Nương từ phố Kim Tuyến đến, nhai trầu, đứng dưới cái võng gác tiệm 30 chửi Đinh Mạc về hai ký đồng và được chửi lại bằng cái giọng đã nhỏ tới mức phải đứng rất gần mới nghe. Lương Hữu cài kín cổ áo, Kiều Mi đứng cạnh ông. Ông chánh án Văn Trọng Khiêm tự đi bộ từ chân dốc, tay cầm chiếc đồng hồ bỏ túi. Và gần sáu trăm người chẳng ai biết là ai. Lâm Khắc lật cuốn sổ bìa vải, nhìn những đường gạch ngang và hiểu ra: con cháu của những người ông từng đi đám. Ông đứng cuối đám ma cha mẹ họ ba mươi năm, ăn một miếng xôi rồi về. Người ta không biết lý do. Họ chỉ nhớ ông già đó.
Giữa buổi sáng thì có tiếng đất rung. Một người to như con trâu, cởi trần giữa tiết tháng Tư, cuốc bộ từ cuối phố lên, không đi xe, mồ hôi chảy dọc ngực. Người ta dạt ra hai bên. Bàng Kiên đi tới trước cái linh sàng đặt trong tiệm bánh rán, đứng nhìn một lúc, không nói gì, cái hàm râu quai nón giật giật. Ông ta móc trong lưng quần ra một gói lá chuối, mở ra, đếm bằng ngón tay sưng khớp, đặt lên bàn thờ tạm, cạnh tấm ảnh.
Bốn cái bánh rán.
— Lâm Khắc! — Ông ta quát, không quay đầu lại. — Hết nợ nhà mày. Mua dọc đường, bánh dở lắm, tao ăn thử rồi. Từ giờ nợ ông già này, tao tính sau.
Rồi ông ta quỳ xuống, cả nền nhà rung lên, đập đầu ba cái lên sàn gỗ. Lúc ngẩng lên, cái trán đỏ lừ và khuôn mặt bốn mươi tuổi, trong một nhịp rất ngắn, trông già đúng tám mươi sáu.
Chuyện dừng đồng hồ do Tích Tích khơi ra, tối hôm trước.
Cả đám ngồi quanh bàn nhựa, tính giờ đưa, tính đường, tính xem ai khiêng. Ông Phùng bảo phố này không dừng đồng hồ vì ai cả, bà Hạ cũng không: thợ thì đi đưa, nhưng đồng hồ của khách phải chạy, người ta nhờ mình giữ giờ cho người ta. Con bé ngồi im nghe đến hết.
— Ông Từ dạy chú cháu cái khắc cuối là để nó dừng. Thế mà không có cái đồng hồ nào ở phố này biết dừng cả. Ông sẽ buồn đấy. — Nó ngẩng lên, nhìn ông Phùng rồi nhìn sang chú nó. — Một khắc thôi. Mười lăm phút. Bà Hạ sợ nhà không có tiếng đồng hồ, nhưng ông Từ thì không sợ. Cháu hỏi ông rồi.
Đêm đó thằng Ốc chạy khắp ba mươi hai tiệm.
Mười giờ sáng, cỗ áo quan bằng gỗ thông do nhà Tạ đóng, không cãi nhau câu nào, được đưa ra khỏi tiệm bánh rán. Tám người khiêng, Lâm Khắc đằng đầu bên phải. Đi cuối đám, chỗ ông già tiệm số 1 vẫn đứng trong ba mươi năm, bà Cẩm tự chống gậy đứng vào, không cho ai giành. Khi đoàn người lên tới giữa dốc thì ông Phùng đứng ở bậc tiệm 16 giơ cái quạt nan lên.
Ba mươi hai ông thợ, bà thợ, mỗi người đã đứng sẵn trong tiệm mình, tay đặt lên chốt hãm của chiếc đồng hồ lớn nhất, rồi lan sang những chiếc khác, những đứa học việc, vợ con đứng bên cạnh mỗi người giữ mấy cái. Họ không đập. Họ là thợ, họ nhấc chốt, giữ quả lắc lại, tay nhẹ như đặt con xuống giường.
Tiếng tích tắc của phố Đồng Hồ Cũ đã không dừng trong gần một trăm năm. Người sinh ra trên con dốc này lớn lên trong đó như người ở biển lớn lên trong tiếng sóng, không bao giờ nghe thấy nó. Bây giờ nó rút đi. Từ đỉnh dốc tới chân dốc, tiệm này tiếp tiệm kia, như người ta tắt đèn dọc theo một hành lang dài. Rồi hết.
Lâm Khắc đứng lại, đòn khiêng trên vai, không đi được bước nào. Cả đoàn người đứng lại.
Trong đời hắn chưa từng nghe cái này. Hắn nghe được một cái lá rơi trên mái tôn ở tiệm 12. Nghe tiếng một đứa trẻ con ở tít cuối phố hỏi mẹ sao im thế, và mẹ nó không trả lời. Sáu trăm người đứng trên con dốc đá và cả phố nghe được tiếng họ thở. Bên cạnh tiệm 9, giọng bà già lạc lõng cất lên giữa khoảng lặng:
— Mấy giờ rồi?
Ông Kha nhìn cái tủ kính của mình, mười mấy chiếc đồng hồ đứng im, kim nào chỉ giờ nấy.
— Không có giờ. — Ông nói. — Bà nghỉ một lát đi.
Bà Diệu gật đầu, có vẻ hài lòng.
Và trong lúc đó, tai hắn tìm thấy nó, ở dưới cùng, gần tiệm bánh rán. Ở rìa đoàn người, sau mấy gánh hoa, một người áo đen cầm một chiếc ô đen, đứng một mình. Khoảng im mà hắn đã nghe hai năm nay, cái khoảng rỗng giữa tích và tắc ấy, hôm nay chẳng còn là một cái lỗ nữa. Cả con phố đã im giống hệt. Lần đầu tiên từ năm mười hai tuổi, người ấy đứng giữa đám đông mà không khác ai. Lâm Khắc không nhìn thấy mặt ông ta từ chỗ này. Hắn chỉ nghe chiếc ô ấy hơi hạ xuống. Rồi một hơi thở ra thật dài, nghe rõ trên cả sáu trăm người, như một thằng bé đã nín hơi từ bên giường một người thợ mỏ.
Mười lăm phút. Không ai đếm, vì không còn gì để đếm. Người ta chỉ biết khi cái quạt nan của ông Phùng hạ xuống.
Ba mươi hai tiệm cùng nhấc tay.
Tất cả cùng một lúc, lần đầu tiên, kim giây của mọi đồng hồ trên phố đều bước đi cùng một nhịp. Tích. Một tiếng to tới mức con mèo trên bậc tiệm 25 nhảy dựng. Tắc. Lâm Khắc thấy vai mình đỡ lấy đòn khiêng và chân mình bước đi. Lúc hắn quay nhìn xuống chân dốc, chỗ đứng sau hai gánh hoa đã trống. Trên phiến đá chỉ còn lại mấy mảnh vỏ quýt gấp gọn.