— Sao ông giữ cái vỏ? — Tích Tích hỏi.
Nó hỏi bằng cái giọng đọc báo cho ông Từ, thẳng băng, không lên xuống. Lâm Khắc nghe tiếng đếm của nó chạy đều, và hắn không tìm thấy trong đó thứ gì mà một đứa bé chín tuổi đáng lẽ phải có khi nghe người ta kể về mẹ mình như thế. Cố Diên nhìn nó khá lâu. Rồi, lần đầu tiên từ khi họ bước vào, ông ta tựa lưng ra sau ghế.
— Cháu có bao giờ đi lên vùng than chưa? Mỏ Đá Vôi Đen, cách đây bốn ngày đường. Không có cây gì, chỉ có bụi. Cha tôi ba mươi tuổi, phổi đặc như một cục than. Tôi mười hai tuổi. Không có năm tháng nào để bán, mà lúc ấy người ta cũng chưa biết bán. Bác sĩ không có. Có một thứ làm dịu cơn ho: vỏ quýt khô nấu nước. Mẹ tôi gấp nó như thế, làm đôi, để lên nóc bếp cho khô. Vùng than không có quýt, phải xuống chợ huyện, hai mươi cây số đi về.
Hai ngón tay ông ta nhấc mẩu vỏ khô lên, đặt lại, thẳng hàng với mép hộp.
— Hôm đó hết vỏ. Ông ấy ho suốt đêm tới mức không thở được nữa. Sáng ra mẹ tôi bảo đi. Tôi đi. Mười hai tuổi, chân đất, tôi chạy. Chợ huyện tan sớm, người bán quýt bảo tôi đợi, lấy hàng trên xe xuống, xe tới muộn. Tôi đứng đợi một buổi chiều. Một buổi chiều, cháu hiểu không? Tôi có tiền. Mẹ tôi đưa đủ tiền. Tôi cầm bốn quả quýt, chạy về, tới cổng dãy nhà lúc trời đã tối. Tôi nghe không thấy tiếng ho nào. Lúc ấy tôi đã nghĩ, ơn trời, ông ấy đỡ rồi.
Ở dưới kia có tiếng còi tàu rất nhỏ từ cửa vịnh, lọt qua lớp kính dày. Ông ta nói tiếp, giọng vẫn nhẹ.
— Tôi đứng trong gian nhà với bốn quả quýt. Tôi đã thiếu đúng một buổi chiều. Cả đời tôi, thứ duy nhất tôi không cho phép là thiếu. Anh Lâm, anh muốn gọi tôi là gì thì gọi. Gần sáu mươi năm tôi chỉ ăn đúng một múi quýt, múi của chị anh. Rồi từ năm ngoái, khi lên tới cái bậc lão Từ không nhận ra tôi nữa, tôi tự nhiên lại thèm, không hiểu vì sao. Tôi kể không phải để anh thương. Anh nghe thấy tôi không nói dối, thế thôi.
Lâm Khắc nghe. Điều khó chịu nhất chính là hắn nghe thấy. Trong khoảng im kia, trong suốt thời gian người ấy nói, có một tiếng tích rất nhỏ đã cố đi lên, mà không tới.
— Tôi không đốt năm của cô ấy. — Cố Diên nói. — Không lọc. Bao năm nay tôi đốt của người ta như đốt than, nhưng cái này, tôi nghe nó mỗi tối. Năm thứ ba mươi hai tôi rút đúng một năm, nguyên nhãn, gửi qua cái vòng cho lão Từ, để lão biết tôi đang giữ gì của thằng Định. Lão biết ngay, nhưng lão giữ im tới cuối, đúng như tôi đoán. Bây giờ còn mười chín. — Ông ta đặt ngón tay lên nắp hộp, đẩy nó tới giữa bàn, ngang với chiếc đồng hồ sắt tây. — Anh cần hai mươi mốt để lên Chấp Pháp, anh có mười sáu. Thằng Mạc tính đúng đấy. Mười chín năm này có chủ là chị anh, không cào anh đâu, cô ấy bán chính là vì anh. Hoặc nếu anh không dùng, nó về con bé, bảy năm thành hai mươi sáu. Cháu sẽ thấy mình mười bảy tuổi, rồi hai mươi, có người yêu, có con. Tôi chỉ đổi lấy một thứ. Khi anh nối xong đường về, anh đưa tôi chiếc thước kẹp, cái nét tâm lão Từ khắc ở cán. Không cần gì khác. Không cần ký.
Cả căn phòng im lặng. Lâm Khắc nhìn cái hộp. Hai nốt, một cao một thấp. Hắn đã nghe nó hàng nghìn đêm dưới bếp. Trong đầu hắn, hai con số ấy đứng cạnh nhau, không cần phải cộng. Bảy, và hai mươi sáu. Nó sẽ cao bằng Thư Nhạn. Hắn đã đốt mười ba năm mà có đổi được chừng ấy cho nó đâu.
Môi hắn khô đi. Nét tâm ấy mà đặt vào tay người này, cái trục sẽ vào đúng lỗ giữa phiến đá. Chín triệu người. Nhưng lúc ấy chẳng biết đã là bao giờ. Hắn mở miệng, không biết mình sẽ nói gì.
— Mẹ cháu có khóc không ạ? — Tích Tích hỏi.
Cố Diên quay lại.
— Không.
— Lúc ấy mẹ cháu đang tính gì?
— Tôi đã nghĩ về chuyện ấy. — Ông ta nói, rất thật. — Tôi nghĩ mẹ cháu đang tính xem có đủ sống tới lúc cháu biết đọc đồng hồ không. Hình như vừa đủ.
Con bé im lặng. Ngón cái nó xoa lên cổ tay trái để trần. Rồi nó tuột khỏi cái ghế đệm cao, đi tới bàn, cầm lấy cái đồng hồ báo thức sắt tây ôm vào ngực, đứng thẳng, mắt ngang tầm mặt bàn, ngang với cái hộp thép đen.
— Chú ạ. — Nó nói. Lần đầu nó gọi ông ta như thế. — Mẹ cháu trả hai mươi năm để chú không đụng tới chú Khắc. Chú đang đem hai mươi năm ấy ra đổi lại chú Khắc. Mẹ cháu đọc chậm chứ cháu thì đọc nhanh. Cháu không đổi. Chú Khắc có muốn đổi cũng không được, vì cháu đứng đơn.
Cái miệng trông hai mươi tám tuổi hé ra. Rồi Cố Diên bật cười, thật sự, tiếng cười nhẹ ấy vang đi dọc mặt sàn đá trống rỗng, nghe y hệt lần ở cổng núi. Lâm Khắc nhắm mắt lại một giây. Hắn thở ra, và không biết mình đang cảm thấy gì ngoài chuyện đầu gối hơi run.
— Tôi đã đoán là không. — Cố Diên nói. — Hai nghìn năm trăm người trong tháp này không ai dám nói với tôi một câu như vậy, cháu ạ. Mẹ cháu mới là người đầu tiên. Cháu là thứ hai.
Một tiếng giấy lật nhẹ. Thư Nhạn đã sang tới tờ cuối cùng. Từ nãy tới giờ cô đọc nó có đến ba lần. Cô tháo kính, gấp lại, đặt lên mặt bàn. Giọng cô khàn, rõ, chính là giọng cô dùng ở tòa, chẳng cao hơn lúc nãy một chút nào.
— Trang bốn. Viết tay, bút bi, chữ người bán, có chữ ký hai bên và người chứng kiến. Ba dòng. Có một lỗi chính tả. Tôi đọc: Phần năm nào bên mua chưa dùng tới thì sau khi tôi mất, con tôi đòi lúc nào phải trả lúc ấy, không được đổi. — Cô đặt ngón tay lên dòng đó, nhìn thẳng sang bên kia bàn. — Người bán đã mất từ ba năm rưỡi nay. Ông Cố, ông vừa đề nghị đem đổi mười chín năm là tài sản thừa kế của thân chủ tôi, trước mặt thân chủ tôi, ngay trên cái bàn này.
Cố Diên lau khóe mắt bằng một ngón tay, thôi cười, nhưng vẻ vui vẫn còn nguyên. Ông ta nhìn cô, nhìn tờ giấy, nhìn cái hộp thép, rồi cúi xuống lấy từ trong túi áo ra một quả quýt mới.
— Vâng. — Ông ta nói. — Cô đọc nhanh hơn tôi đoán. Kiện đi, cô Thư.