Trên quảng trường Hằng Thời, ngay gốc bàng thứ ba, có một cái bếp than đặt trên thùng xe rác. Mùi mỡ đã bốc lên từ lúc trời còn tối. Người đứng bên chảo gầy đi một nửa, áo buộc ngang bụng, một đường khâu kim tuyến ánh lên giữa ngực, và anh ta đang chửi cái chảo.
Nắp gang KT-07 nhích lên một ngón tay.
Bánh Rán không ngẩng đầu. Anh ta lật nốt cái bánh, gắp ra, đặt lên tờ báo cũ, rồi mới quay lại, nhìn cái mớ tóc trắng và bộ mặt đầy máu khô vừa trồi lên khỏi mặt đất, chớp mắt vì nắng sớm. Anh ta đứng đó, tay cầm đôi đũa cả.
— Bao nhiêu? — Bánh Rán hỏi. Giọng anh ta đã to lại.
— Tám tháng, một ngày. — Hắn nói.
— Còn tao năm mươi. Tròn. — Anh ta chìa cái bánh ra. Cánh tay anh ta rung lên, rất khẽ. — Ăn đi. Méo đấy.
Hắn ăn. Nó nhão. Đó là cái bánh ngon nhất từ hồi bà Hạ.
Xe tải cửa buộc dây thép chở họ qua cầu Thanh Lưu, đi chậm, vì trên cầu đầy người. Hắn tựa đầu vào khung cửa không kính và ngủ gục từ giữa cầu.
Bánh Rán đánh thức hắn ở chân dốc. Hắn nhìn lên.
Con dốc lát đá im phắc. Người đứng hai bên lề từ tiệm bánh rán tới tiệm số 1, đứng đặc cả các bậc thềm, cả mái ngói, mười hai nghìn người. Chẳng ai hô gì. Thư Nhạn đứng ở bậc tiệm 16, không có cặp, tóc đã buộc lên, hai tay buông thõng. Giọng cô đã mất hẳn từ đêm qua. Khi hắn nhìn sang, cô cũng không cử động gì, chỉ có vết sẹo ở bàn tay trái, trên đó một cái tên viết bằng bút bi đã nhòe hết.
Và trên bậc thứ nhất của tiệm Lâm Ký, thẳng đứng, là một đứa bé chín tuổi, áo đầm xanh đã giặt, cuốn sổ con kẹp dưới nách.
Hắn đi lên, chậm, một tay ôm sườn. Hắn dừng trước bậc cửa, cách nó một bước, đúng chỗ khách hàng vẫn đứng.
Nó ngửa cổ, nhìn hắn từ đầu tới chân. Nó không nói gì về máu. Nó mở cuốn sổ, giở một trang đã gấp góc, đưa ra.
— Phiếu nhận. — Lâm Tích nói. Giọng nó cứng và rất nhỏ. — Số TH-V-11902. Chú có mang đồng hồ của khách về không?
Hắn đưa tay vào túi áo ngực bên trái. Ngón tay hắn không nghe lời lắm. Hắn mở chiếc khăn sạch nay đã ố, rút ra chiếc đồng hồ đeo tay quá to, và đặt nó vào hai bàn tay đang chìa ra, như đặt một vật rất dễ vỡ.
Nó không nhìn hắn. Nó đưa đồng hồ lại sát mắt, nghiêng về phía ánh nắng, hà hơi, lấy tay áo lau, rồi lại nghiêng. Nó soi rất kỹ. Mặt kính có một vết xước nhỏ như một sợi tóc, ngay chỗ số ba, chắc lúc nào hắn trườn qua cái lỗ. Ngón tay cái của nó dừng lại ở đó.
Rồi nó nhìn xuống kim.
Kim giây của chiếc đồng hồ đang đứng. Từ cái ngày mẹ nó ký, kim ấy đã chạy ngược mười năm, từng giây, về một mặt đồng hồ đen; từ tháng Bảy nó đã run run giữa hai lực. Bây giờ không có lực nào cả. Không có sợi nào. Nó chỉ là một cái kim, dừng lại vì hết dây cót. Con bé nhìn nó. Nó đưa ngón cái và ngón trỏ tới cái núm nhỏ bên hông, cái núm chưa bao giờ ai vặn vì đồng hồ khế không cần lên dây. Núm cứng. Nó vặn một vòng, nghe tiếng cót khô, hai vòng, ba vòng.
Tích.
Kim giây nhích về bên phải một vạch.
Tắc. Một vạch nữa. Đi xuôi. Kêu to hơn nó tưởng, hơi lệch, thiếu dầu lâu ngày, một cái đồng hồ đeo tay cũ, loại rẻ, của một người đàn bà đã mua nó bằng tiền của mình, trước khi có ai khắc gì vào đó. Nó chạy chính xác bằng mọi chiếc đồng hồ khác.
Nó đứng nhìn. Cả con dốc cũng đứng. Cằm nó bắt đầu rúm lại, rồi thẳng ra, rồi lại rúm. Nó quấn dây da quanh cổ tay trái, hai bàn tay run nên phải cài đến ba lần mới được. Rồi nó ngẩng lên. Nó có một quy trình. Nó sẽ đi hết.
— Bao nhiêu?
— Của cháu? Năm mươi tám năm, bốn tháng, hai mươi ba ngày.
Bút chì đưa lên. Nó viết. Đường bút lệch hẳn sang dòng khác.
— Của chú.
Hắn có một luật với nó.
— Tám tháng, một ngày.
Bút chì dừng lại. Hắn nghe cả con dốc thôi thở. Nó không ngẩng lên. Nó lật sang trang bên cạnh, tờ bìa đen, cột dài nhất, với con số mà nó đã chép lại bằng chữ in lúc tám giờ tối mồng năm tháng Tám.
— Nhưng chú nợ. — Lâm Tích nói. Giọng nó đang cao dần, đang run. — Chú nợ chín triệu, bốn nghìn, ba trăm mười tám khắc. Đòi lúc nào trả lúc ấy. Có người ở bên kia sông, có người đi mất rồi, có người tháng sau mới đòi. Có người chết rồi mà con họ còn bé. Hai trăm năm mươi sáu năm. Chú chết thì ai trả? Ông Từ hết năm từ hồi một trăm lẻ tám tuổi, ông vẫn sống tới một trăm bốn mươi, vì ông còn nợ. Cháu đọc sổ rồi. Không ai được chết khi còn đang nợ. Chú chưa trả xong thì chú chưa được đi đâu hết. Quy định số năm. Cháu viết rồi. Chú ký đi!
Nó chìa cây bút chì ra, cánh tay duỗi thẳng, đầu bút run bần bật. Mặt nó đã ướt hết từ lúc nào.
Lâm Khắc cầm bút. Hắn ký. Tay hắn thì không run, tay thợ mà. Hắn đặt bút lại lên cuốn sổ. Rồi hắn đưa tay vào túi áo bên phải, lấy đồng xu xấu xí ra, đặt lên trên trang giấy.
— Lâm Uyển. Một khắc. — Hắn nói. — Mượn lúc tám giờ tối mồng năm tháng Tám. Cháu bảo lúc chú về thì đòi. Chú về rồi. Trả cháu.
Nó nhìn đồng xu. Lúc này nó mới thôi không làm thợ nữa. Sổ, bút chì, đồng xu rơi lăn trên bậc đá. Nó lao vào đúng cái sườn gãy, hai tay ôm lấy cái eo gầy, mặt dúi vào cái áo đầy máu và dầu máy, và nó gào lên, lần đầu tiên từ năm nó tám tuổi, gào như đứa trẻ con bất kỳ, gào to tới mức ở tận tiệm số 1 ông Phùng cũng phải bỏ kéo cắt bấc xuống.
Hắn đứng im một lát. Sườn hắn đau như dao đâm. Rồi hắn đặt bàn tay lên mái đầu nó, chỗ cái xoáy tóc lệch. Từ trong gáy nó có mùi xà phòng, mùi rất nhẹ. Qua đầu nó, hắn nhìn thấy một người đàn bà tóc buộc cao đang đi lại từ tiệm 16, đi rất chậm rồi đi nhanh. Tới gần, cô không nói được gì, môi cử động mà không có tiếng. Hắn nhìn môi cô. Hắn đọc được, vì hắn đã nghe giọng ấy suốt hai mươi ngày, từng chữ một.
Có mặt rồi đấy. Tôi kiện.