Ba người áo đen quay lại vào buổi trưa ngày hôm sau.
Lần này người đầu trọc không đặt giấy tờ gì lên bàn. Hắn đặt một vật nhỏ, bằng đồng, dài bằng ngón tay út, một đầu có răng cưa, một đầu có vòng tròn khắc ký hiệu hai con cá lồng nhau. Lâm Khắc nhận ra ngay. Chìa lên dây. Thứ chìa người ta dùng để lên dây cót cho những chiếc đồng hồ cổ không có núm vặn.
— Đồng hồ khế không có núm. — Người đầu trọc nói. — Muốn nó bắt đầu thu, phải lên dây. Thọ Hằng giữ chìa gốc, đợi con bé mười chín tuổi mới lên. Hắc gia thì có chìa của Hắc gia.
Hắn gõ ngón tay lên chiếc chìa đồng.
— Lên một vòng, đồng hồ khế thu một năm. Lên mười vòng, thu mười năm. Lên hết, thì không còn gì để đợi tới mười chín tuổi nữa.
Lâm Khắc đứng sau bàn thợ. Hắn nhìn chiếc chìa đồng. Hắn nghe thấy tiếng tích tắc của người đầu trọc, không đều, chèn những nhịp lạ, và hắn nghe thấy cả tiếng của chiếc chìa: một tiếng rì rì rất khẽ, như tiếng bánh răng quay trong một chiếc đồng hồ đang ngủ.
— Thế là trái luật. — Hắn nói.
— Ở dưới cầu Thanh Lưu, luật là của Hắc gia. — Người đầu trọc mỉm cười. — Bảy ngày. Một trăm triệu, một phần năm số nợ, coi như tiền gia hạn. Đủ thì Hắc gia chờ. Không đủ thì Hắc gia lên dây. Ngày thứ bảy, mang con bé xuống chợ. Không mang, bọn tôi tự lên.
Hắn cất chiếc chìa vào ngực áo, quay đi. Tới cửa, hắn dừng lại, nhìn bốn mươi mốt chiếc đồng hồ trên vách.
— Tiên sinh nhiều đồng hồ thật. — Hắn nói. — Tiếc là không chiếc nào mua được thời gian.
Một trăm triệu.
Lâm Khắc ngồi tính sổ tới khuya. Tiệm Lâm Ký mỗi tháng thu được chừng bốn triệu, sau khi trừ tiền thuê nhà, tiền điện, tiền ăn của hai chú cháu, còn được một triệu, có tháng không còn gì. Trong ngăn kéo có mười tám triệu, tiền hắn dành dụm hai năm cho Tích Tích đi học thêm. Bán hết đồ nghề, được thêm chừng mười lăm. Bán bốn mươi chiếc đồng hồ treo trên vách, phần lớn là đồ khách bỏ không lấy, được thêm mười.
Bốn mươi ba triệu.
Hắn nhìn chiếc thứ bốn mươi mốt, đồng hồ quả lắc gỗ mun của chị. Đồ cổ. Người ta từng trả hai mươi triệu. Hắn không bán.
Còn thiếu năm mươi bảy triệu, nếu hắn không bán chiếc đồng hồ ấy.
Sáng hôm sau, hắn đi vay.
Hắn không định đi khắp phố. Hắn chỉ định sang tiệm số 16 của ông Phùng, người quen nhất, vay vài triệu. Nhưng ông Phùng nghe xong, không nói gì, đi vào gian trong, một lúc sau mang ra một phong bì. Năm triệu. Rồi ông kéo cửa cuốn xuống nửa chừng, bảo vợ trông tiệm, đi sang tiệm số 18.
Tới trưa, cả phố Đồng Hồ Cũ đã biết.
Không ai bảo ai. Ông thợ tiệm số 18 mang sang ba triệu. Bà vợ ông thợ tiệm số 23 mang sang hai triệu và một nồi canh. Ông Kha tiệm số 9, người mười năm nay không nói chuyện với ai vì vợ bỏ đi, đứng ở cửa Lâm Ký, đặt lên bàn thợ một chiếc nhẫn vàng, không nói một chữ, rồi đi. Hai anh em nhà Tạ tiệm số 30, hai người thợ trẻ nhất phố, mang sang một chiếc đồng hồ cúc cu cổ của ông nội họ, bảo hắn bán đi.
Ba mươi hai tiệm. Mỗi tiệm một ít. Không tiệm nào giàu. Không tiệm nào hỏi bao giờ hắn trả.
Tới chiều, Lâm Khắc đếm. Hai mươi chín triệu. Cộng với bốn mươi ba của hắn, là bảy mươi hai.
Còn thiếu hai mươi tám.
Gần tối, bà Hạ lên dốc.
Bà ôm một cái hũ sành nhỏ, nặng tới mức phải ôm bằng cả hai tay, đi từng bước. Lâm Khắc chạy ra đỡ. Bà không đưa hũ cho hắn. Bà ôm nó vào tận trong tiệm, đặt lên bàn thợ, mở nắp.
Trong hũ là tiền. Tiền giấy cuộn tròn buộc dây chun, tiền xu, có những tờ đã cũ tới mức không còn thấy hình.
— Hai mươi năm bà để dưới gầm tủ. — Bà Hạ nói. — Bà định để lúc bà chết, chúng nó khỏi phải lo tiền chôn.
— Bà ơi...
— Bà còn bốn năm. — Bà Hạ nói, nhìn hắn. — Bà biết. Người già biết. Bốn năm thì chưa cần tiền chôn.
Lâm Khắc đứng sững. Hắn chưa từng nói với ai bà Hạ còn bốn năm. Hắn mới nghe thấy hôm kia.
Bà Hạ vỗ vỗ lên tay hắn, bàn tay già da mỏng như giấy.
— Con bé còn mười một năm, phải không? — Bà nói khẽ. — Thằng Bánh Rán kể. Mười một năm thì phải lo.
Hắn đếm. Hai mươi sáu triệu.
Bảy mươi hai cộng hai mươi sáu. Chín mươi tám.
Còn thiếu hai triệu. Hắn nhìn chiếc đồng hồ quả lắc gỗ mun của chị trên vách. Hắn không bán. Hắn đi vào gian sau, mở tủ, lấy ra chiếc đồng hồ bỏ túi bằng bạc của cha hắn, thứ duy nhất cha để lại, bỏ vào túi áo, định mai mang ra chợ.
Đêm ấy hắn không ngủ được. Không phải vì thiếu tiền. Vì hắn biết, một trăm triệu chỉ là tiền gia hạn. Còn bốn trăm triệu nữa.