Thành Lũng Tây nằm ở rìa phía tây Tây Lũng Châu, nơi những cánh đồng cỏ cuối cùng trước khi đất trời đổi màu. Đi tiếp về phía tây ba trăm dặm thì hết cỏ, chỉ còn đá sỏi và bụi gai. Đi thêm ba trăm dặm nữa thì tới cát, một biển cát đỏ trải dài tới tận chân trời. Người ta bảo ở giữa sa mạc ấy, trăng quanh năm màu máu, và ai đi vào đó thì không bao giờ trở ra. Nhưng chưa có người Lũng Tây nào từng đi tới đó để biết thật giả ra sao. Người Lũng Tây chỉ đi tới chợ.
Chợ Lũng Tây họp từ lúc gà gáy canh tư, khi trời còn xám như tro. Những gánh rau từ các làng ven sông Lũng lục tục kéo vào, rau còn ướt sương. Những xe muối từ mỏ phía bắc kẽo kẹt lăn bánh qua cổng thành, phu xe vừa đi vừa ngáp. Đoàn lạc đà chở da dê từ thảo nguyên dừng lại ở bãi đất trống phía tây chợ, lũ lạc đà quỳ xuống nhai trệu trạo, mấy gã lái buôn râu ria xồm xoàm cởi khăn trùm đầu phủi bụi. Tới khi mặt trời lên ngọn cây thì cả chợ đã ồn ào như vỡ tổ. Tiếng rao hàng, tiếng mặc cả, tiếng cân kêu lách cách, tiếng chó sủa, tiếng trẻ con khóc đòi quà. Bụi đất vàng bay lên, nắng sớm xiên qua những mái che bằng vải bố, chiếu xuống thành từng vệt dài lấp lánh.
Ở góc phía đông chợ, đầu dãy hàng thịt, có một cái sạp nhỏ. Sạp chỉ có một cái thớt gỗ to bằng mặt bàn, năm cái móc sắt treo thịt và một tấm biển gỗ treo trên cột đã mờ gần hết chữ. Ai đứng gần lắm mới đọc ra được bốn chữ: Sạp thịt họ Trương.
Đứng sau cái thớt ấy là một thanh niên hai mươi tuổi.
Hắn cao hơn mọi người trong chợ một cái đầu, vai rộng như cánh cửa, hai cánh tay để trần rắn chắc như gỗ lim, những thớ thịt nổi lên mỗi lần hắn cử động. Đó không phải thứ cơ bắp người ta luyện ra ở võ đường, mà là thứ cơ bắp của mười năm sáng nào cũng vác con heo hai trăm cân từ chuồng lên móc. Hắn mặc cái tạp dề da đã bạc màu, loang lổ những vệt sẫm không giặt sạch được nữa. Gương mặt hắn góc cạnh, mày rậm, nhìn qua thì dữ, nhưng hễ cười lên là hiền như cục bột. Các bà các cô đi chợ hay mua thịt ở sạp hắn, một phần vì thịt tươi, một phần vì đứng chờ thì được ngắm.
Hắn tên là Trương Sơn.
Con dao mổ heo trong tay hắn bổ xuống.
Cộp.
Một tảng sườn tách làm đôi, gọn gàng, không một mảnh xương vụn. Cộp. Cộp. Tảng sườn thành sáu khúc, khúc nào cũng dài bằng nhau như đo bằng thước. Bà hàng xôi đứng chờ bên cạnh gật gù khen:
— Thằng Sơn chặt sườn đẹp như cha nó.
Trương Sơn cười, gói sườn vào lá chuối, đặt lên cái cân đồng cũ, rồi đưa cho bà.
— Bà cầm. Mười hai đồng.
— Mười một đồng.
Một giọng trẻ con trong trẻo vang lên ngay cạnh thớt.
Ngồi trên góc thớt, chỗ không dính máu, là một đứa bé gái tám tuổi. Má nó tròn như cái bánh bao vừa hấp, mắt to đen láy, đầu trùm một cái khăn hoa đã cũ, rộng quá cỡ, phải buộc hai vòng sau gáy mới không tuột. Trước mặt nó là một cái hộp gỗ đựng tiền, nó đang đếm từng đồng một, môi mấp máy, xếp tiền thành từng hàng mười đồng trên mặt thớt.
— Bà Năm mua sườn ba lần rồi. — Nó nói, không ngẩng đầu lên. — Lần thứ tư thì bớt một đồng. Ca bảo thế.
Trương Sơn gãi đầu.
— Ca bảo thế à?
— Ca bảo tháng trước. — Đứa bé nói. — Ca quên rồi. Muội nhớ.
Bà hàng xôi bật cười, đặt mười một đồng vào cái hộp gỗ. Rồi bà lấy trong thúng ra một gói xôi đậu nhỏ, đặt cạnh tay đứa bé.
— Cho Nguyệt Nhi. Con bé giữ tiền giỏi hơn anh nó.
Đứa bé cúi đầu cảm ơn thật lễ phép. Nó mở gói xôi, bẻ đôi, rồi đưa nửa to hơn lên cho anh.
— Ca ăn.
— Ca không đói.
— Ca nói dối. — Nó nói. — Từ sáng tới giờ ca chưa ăn gì. Muội thấy.
Trương Sơn đành cầm nửa gói xôi, nhét cả vào miệng mà nhai. Đứa bé gật đầu, hài lòng, rồi quay về với cái hộp tiền của nó.
Đứa bé tên là Trương Nguyệt Nhi.
Tám năm trước, nó sinh ra vào một đêm rằm, trăng tròn và sáng tới mức chiếu cả vào trong căn nhà đất cuối con hẻm sau chợ. Mẹ nó ôm nó trong lòng, nhìn ra cửa sổ, bảo gọi là Nguyệt Nhi.
Mùa lũ năm ấy, khi nó còn chưa đầy một tuổi, nước sông Lũng dâng lên giữa đêm. Cha nó là Trương Đại Hổ, mẹ nó là Liễu thị, hai người đánh xe bò sang làng bên kia sông chở heo về. Nước tới nhanh quá. Sáng hôm sau người ta chỉ tìm thấy cái xe bò lật úp mắc vào bụi lau ở hạ nguồn.
Năm ấy Trương Sơn mười hai tuổi, còn Nguyệt Nhi còn chưa biết gọi tiếng ca.
Người trong chợ thương, nhưng ai cũng bảo một thằng bé mười hai tuổi thì không nuôi nổi một đứa trẻ còn đỏ hỏn, nên đem đứa bé gửi cho họ hàng ở quê ngoại. Hắn không gửi. Hắn không khóc trước mặt em. Sáng hôm sau, hắn mở sạp thịt, đặt em vào cái thúng tre bên cạnh thớt, cầm con dao của cha lên mà chặt. Con dao nặng tới mức hắn phải dùng cả hai tay. Nhát đầu tiên hụt, nhát thứ hai cũng hụt. Tới nhát thứ ba thì trúng khớp vai con heo.
Từ hôm ấy tới nay đã tám năm.