Bạn Tri ÂmNơi câu chuyện gặp người đồng điệu
Hồ Sơ Thứ Một Trăm Linh Hai

Chương 4: Chữ Ă Trên Tấm Tôn

Số chữ: 992 · Miễn phí
☰ Mục lục

Bên trong tiệm Biển Hiệu Cẩn Ký tối hơn bên ngoài nhiều, và mùi sơn dầu đặc đến mức An thấy hơi choáng trong mấy giây đầu. Gian nhà hẹp, chỉ rộng chừng ba mét nhưng sâu hun hút. Hai bên tường treo kín những tấm mẫu chữ: chữ nét đều, chữ có chân, chữ thư pháp, chữ in hoa kiểu cũ dùng cho biển hiệu thuốc bắc, chữ số kiểu biển xe khách. Giữa nhà kê một chiếc bàn gỗ dài, mặt bàn loang lổ sơn khô thành từng lớp như vỏ cây. Trên bàn có một hũ cọ đủ cỡ, những lon sơn đã mở nắp, một chai dầu thông, và một cây gậy gỗ dài, một đầu bọc vải, mà An nhận ra ngay. Đó là que tì tay. Cha cô cũng có một cây y như thế.

Ông cụ tên là Tạ Văn Cẩn, sáu mươi sáu tuổi. Ông giới thiệu tên mình đúng một lần, rất ngắn, rồi không nói thêm gì nữa. Ông lôi từ dưới gầm bàn ra một tấm tôn kẽm khổ ba mươi nhân bốn mươi phân, mặt đã quét một lớp sơn lót trắng, dựng nghiêng vào giá. Ông đưa cho An một cây cọ dẹt và mở một lon sơn đen.

— Vẽ tôi chữ Ă. Cao bằng bàn tay. — Ông chỉ vào tấm tôn. — Không kẻ chì.

— Không kẻ chì trước ạ?

— Tập thì không kẻ chì. Thợ vẽ biển ngày xưa trèo lên giàn giáo, gió thổi tung bản phác. Phải có chữ trong đầu đã, làm biển thật mới kẻ chì cho chắc.

An đặt ba lô xuống góc nhà, xắn tay áo sơ mi. Cô nhúng cọ vào lon sơn, gạt bớt sơn ở miệng lon như cha từng làm, rồi đặt que tì lên mép tấm tôn, tì cổ tay lên. Mọi cử động ấy cô vẫn nhớ, cơ thể cô nhớ trước cả đầu óc. Nhưng khi đầu cọ chạm vào mặt kim loại, cô mới biết mình đã quên nhiều thế nào.

Nét xiên trái của chữ A đi lệch ngay từ phân đầu tiên. Sơn dầu đặc hơn cô nhớ, kéo cọ nặng như kéo qua bùn. Nét xiên phải cô cố cho cân với nét trái, nhưng đến giữa chừng thì cổ tay run lên, nét sơn bị gợn sóng như vết bánh xe trên đường đất. Gạch ngang thì quá dày ở đầu, quá mỏng ở cuối. Đến cái dấu trăng phía trên, cô vẽ thành một vệt cong dày cộp, và sơn bắt đầu chảy xuống thành một giọt dài, từ từ, ngay giữa thân chữ.

Cô đứng nhìn chữ Ă xấu xí trên tấm tôn trắng, mặt nóng ran. Tám tháng qua cô đã nghe đủ mọi kiểu từ chối, qua thư, qua điện thoại, qua những ánh mắt lịch sự của người phỏng vấn. Nhưng chưa lần nào cô thấy xấu hổ như lúc này, khi chính đôi tay mình từ chối mình.

Ông Cẩn đứng sau lưng cô suốt lúc ấy, không nói một lời. Bây giờ ông bước tới, cầm miếng giẻ thấm dầu thông, lau một nhát đi giọt sơn chảy. Ông nghiêng đầu nhìn chữ Ă một lúc lâu.

— Cô học vẽ ai dạy?

— Dạ, bố cháu dạy. Hồi cháu còn nhỏ.

— Bố cô làm nghề này?

— Dạ. Ở quê ạ.

Ông gật đầu, không hỏi thêm. Ông chỉ vào chỗ hai nét xiên gặp nhau trên đỉnh chữ.

— Chỗ này cô dừng cọ, nhấc lên, đặt lại. Người dạy cô bắt dừng ở đây, đúng không?

An ngạc nhiên. Đúng là cha dạy cô như vậy: đến đỉnh chữ phải nhấc cọ lên, đếm một nhịp, rồi mới đặt xuống kéo nét kia, để đỉnh chữ nhọn và sắc.

— Dạ đúng ạ. Sao ông biết?

— Ít người dạy kiểu đó. — Ông nói, rồi quay đi, lấy một xấp giấy báo cũ ra lau cọ cho cô. — Chữ cô còn xấu. Cô đã từng được dạy, nhưng lâu ngày không cầm cọ nên tay cứng rồi. Từ mai, tối nào cô cũng đến đây, từ bảy tới chín giờ. Tôi chưa trả lương được đâu. Cô vẽ được cái biển nào cho khách thì tôi trả tiền cái biển ấy.

— Mỗi tối ạ? Nhưng cháu làm ca đêm bốn tối một tuần…

— Thì ba tối còn lại. — Ông nhún vai. — Còn không thì thôi.

An về phòng trọ lúc mười giờ đêm, trong túi áo có một cây cọ dẹt ông Cẩn cho mượn và một lọ sơn đen nhỏ chiết ra từ lon lớn. Cô không có tấm tôn nào để tập. Cô đứng giữa căn phòng chín mét vuông, nhìn quanh, rồi nhìn lên bức tường.

Cô gỡ tờ thư từ chối đầu tiên xuống. Mặt sau trắng tinh. Cô dán nó lên một tấm bìa cứng cho phẳng, rồi kẻ chữ "O" bằng sơn. Vòng tròn méo, không khép. Cô gỡ tờ thứ hai, mở ống bút lấy cây cọ số sáu của cha ra. Lông cọ khô cứng sau bốn năm nằm yên, cô phải ngâm dầu thông một lúc mới mềm. Cô kẻ chữ "O" lần nữa. Gần hai giờ sáng, trên sàn nhà xếp mười bảy tờ giấy có mười bảy chữ O, cái sau tròn hơn cái trước một chút. Phòng nồng mùi sơn đến mức cô phải mở toang cửa sổ, và gió Bãi Gió lùa vào mát lạnh.

Ngọc sang gõ cửa, mặc nguyên bộ đồ ngủ hình con vịt, nheo mắt vì ánh đèn.

— Bà làm gì mà mùi như xưởng sơn thế?

— Tôi đang tập vẽ.

Ngọc nhìn những chữ O trên sàn, nhìn mảng tường đã trống mất một góc, rồi nhìn An. Ngọc không cười, chỉ nói:

— Mai tôi mua cho bà cái quạt hút mùi. Tôi cũng phải ngủ chứ.

— Hết chương 4 —