Giờ Tỵ ngày hai mươi chín tháng Năm, cổng Chiêu Dương cung mở lần đầu tiên sau hơn một tháng cấm túc.
Chính điện Chiêu Dương cung vẫn lộng lẫy như hôm Tri Ý theo Hoàng đế tới đó lúc nửa đêm tháng Tư: cột sơn son thếp vàng, bình phong gấm thêu chim phượng, mùi hương hoa lan đậm tới mức đọng lại ở cổ họng. Nhưng giờ hương lan đã nhạt, những chậu hoa ở hiên đã héo vì không ai được ra ngoài lấy hoa mới, và cung nhân đứng hai bên điện cúi đầu thấp hơn mọi khi.
Hoàng đế ngồi ở ghế chính. Trình Thái hậu ngồi bên phải, mặc chiếc áo màu tro tím quen thuộc, tóc búi đơn giản, chiếc nhẫn bạc thô trên ngón áp út tay trái. Khâu Thượng cung đứng phía dưới, chống gậy trúc. Thái giám Lư đứng cửa. Tri Ý đứng ở góc điện, như nữ sử phải đứng, tập Khởi cư chú mở trên tay.
Đổng Quý phi quỳ giữa điện. Nàng ta mặc áo đỏ thẫm, tóc búi cao cài trâm phượng vàng, mặt trang điểm kỹ như ngày diện kiến tú nữ. Hơn một tháng cấm túc không làm nàng ta gầy đi. Chỉ đôi mắt có khác: sáng hơn, như mắt người không ngủ đủ.
Trước khi Hoàng đế mở lời, Thái hậu nói trước.
“Hoàng thượng. Ai gia có lỗi trước. Đêm mười bốn, Thượng Cung cục gửi sang một tờ thủ dụ có tư ấn, ai gia cho người thi hành ngay mà không hỏi lại Càn Nguyên điện. Ai gia nghĩ chữ Hoàng thượng thì ai gia làm theo, không ngờ có người dám giả chữ Hoàng thượng.” Bà cúi đầu, rất nhẹ. “Tô Mỹ nhân chịu lạnh mười lăm đêm vì ai gia vội. Ai gia xin chép kinh một tháng để tạ lỗi.”
Hoàng đế nhìn bà một lúc. “Mẫu hậu làm đúng lệ,” hắn nói. “Không cần chép kinh.”
Rồi hắn quay sang Tri Ý. “Đọc đi.”
Tri Ý đọc như nàng đã đọc cho vua nghe ở Càn Nguyên điện mười bốn ngày trước, từng điều một, như người đặt từng đồng tiền xuống mặt bàn.
Giờ Thân ngày mười bốn, giờ Ngọ ngày hai mươi sáu: Khởi cư chú ghi vua ở đâu, với ai, làm gì, có bao nhiêu người làm chứng. Ngày mồng tám: ấn rơi, mẻ góc; con dấu ngọc trắng của vua được đặt lên án, cạnh hai tờ thủ dụ và con dấu lấy ở Ngự dụng giám, ba góc dưới bên trái nằm cạnh nhau, một góc mẻ, hai góc tròn. Sổ cấp giấy Thượng Công cục ba năm, chỉ có một lần giấy Tuyết Tâm ra khỏi Càn Nguyên điện. Sổ ban thưởng Tết năm thứ hai, hai xấp giấy về Chiêu Dương cung, có chữ ký. Sổ xuất kho Ngự dụng giám, một khối ngọc một tấc vuông, mồng chín tháng Hai, mừng thọ thân phụ Quý phi. Lời khai của Tào Nghiêm. Lời khai của Tào Như, người đã khóc từ lúc bị gọi tới và khai không sót chữ nào. Lời khai của Thái Vân, thợ giặt Thượng Y cục, người nhận một lạng bạc mỗi tháng từ Chiêu Dương cung để giặt riêng áo của Quý phi.
Đổng Quý phi nghe hết, không ngắt lời. Khi Tri Ý đọc xong, nàng ta nói, giọng vẫn trong và chậm như ngày nào:
“Hoàng thượng. Thần thiếp nghe đủ rồi. Một thợ khắc có em gái ở cung thần thiếp. Một thợ giặt nhận tiền của cung thần thiếp. Giấy Thái hậu ban cho cung thần thiếp. Thần thiếp đã có lỗi không quản người dưới một lần, nay lại thêm một lần nữa.” Nàng ta ngẩng lên. “Nhưng có ai thấy thần thiếp viết hai tờ thủ dụ ấy không?”
Không ai trả lời. Thái hậu nhìn xuống chén trà.
Tri Ý bước lên một bước. Nữ sử không được nói khi vua chưa hỏi. Hoàng đế nhìn nàng, rồi gật đầu.
Nàng mở tờ thủ dụ thứ nhất và tờ thủ dụ thứ hai, đặt cạnh nhau lên án trước mặt vua. Rồi nàng mở quyển sổ ban thưởng Tết bìa đỏ ra, tới trang Chiêu Dương cung, đặt cạnh chúng.
“Người viết hai tờ thủ dụ này viết rất giống chữ Hoàng thượng,” nàng nói. “Giống tới mức Thượng Cung cục không nhận ra. Người ấy đã chép theo một mẫu, chép rất lâu, rất kỹ. Ở những nét phẩy dài, người ấy dừng lại giữa nét để nhìn mẫu. Nhưng có một chỗ người ấy không có mẫu để chép.”
Nàng chỉ vào chữ thị. Chữ thị trong Tô thị ở tờ thứ nhất. Chữ thị trong Ôn thị ở tờ thứ hai.
“Trong tờ thư cũ năm nguyên niên của Hoàng thượng, không có chữ thị. Hoàng thượng viết thư cho người mình thương thì không gọi người ta là thị. Người viết tờ giả phải tự viết chữ ấy bằng tay của mình.” Nàng dừng lại. “Nét cuối của hai chữ thị này kéo dài và cong lên, như đuôi một chiếc lá.”
Rồi nàng chỉ sang sổ ban thưởng, hai chữ ký: Thanh Hà.
Hoàng đế nhìn ba trang giấy rất lâu. Khâu Thượng cung chống gậy bước tới, nhìn, rồi lui về. Thái hậu không đứng dậy. Bà chỉ xoay chiếc nhẫn bạc thô trên ngón tay một vòng.
Đổng Quý phi không nhìn những trang giấy. Nàng ta nhìn Tri Ý.