“Vì sao?” Hoàng đế hỏi.
Trịnh viện phán vẫn cúi rạp, trán chạm sàn đá. Một lúc lâu, ông ta không trả lời. Rồi ông ta ngẩng lên, chậm, như người phải dùng hết sức để nhấc cái đầu của chính mình.
“Bẩm Hoàng thượng, lão thần già rồi,” ông ta nói. “Gần bảy mươi tuổi, không con không cháu. Lý do của lão thần, lão thần xin mang theo xuống đất.”
“Ba đứa trẻ,” Hoàng đế nói. Giọng hắn vẫn không lên không xuống, nhưng Tri Ý, đứng ở góc điện, thấy tay trái hắn đặt trên mép án đã nắm lại. “Một đứa sinh non chết cùng mẹ. Một đứa mất ở tháng thứ năm, mẹ nó đặt tên rồi mà không dám nói. Một đứa đang nằm trong bụng mẹ nó, đang ngồi ở đây. Ông pha hương cho cả ba. Ông nói với trẫm ông không có lý do?”
“Lão thần có lý do,” Trịnh viện phán nói. “Lão thần không nói.”
Hoàng đế nhìn ông ta rất lâu. Rồi hắn hỏi những câu khác, và ông lão trả lời tất cả.
Biên bản của cung nữ Thu Nhạn, ngày mồng năm tháng Ba, sửa từ chữ của Văn Thiệu thành ngạt nước, tự vẫn: ông ta viết. Vì sao? Vì có người bảo viết. Ai? Ông ta không nói. Gói thạch tín đêm mồng chín tháng Ba: ông ta mang. Để làm gì? Để Lệ Uyển khỏi đau. Tử lạc mười ba lần, hai hộp hương mới cho Ngưng Hương các sau khi dược khố bị niêm phong: ông ta lĩnh, ông ta tán, ông ta vê, ông ta pha. Một mình.
Mỗi câu ông ta nhận, Thái hậu lại cúi đầu thấp thêm một chút, như người nghe thêm một nhát dao. Bà không nói gì thêm. Tri Ý nhìn bà, và nàng không đọc được gì trên khuôn mặt ấy ngoài một nỗi buồn rất đúng mực, buồn vừa đủ, như người ta mặc áo tang vừa đủ ngày.
Hoàng đế phán vào giờ Ngọ.
Trịnh Bách Niên, viện phán Thái y viện, đầu độc phi tần và long thai, mưu sát cung nhân, sửa biên bản chết: tội không thể tha. Giam ở Thận hình ty, chờ thu quyết, xử trảm. Gia sản tịch thu. Viện sứ Thái y viện quản thuộc hạ không nghiêm, giáng hai bậc. Dược khố từ nay mỗi tháng gửi bản lĩnh vị hiếm lên Càn Nguyên điện, có người của Càn Nguyên điện ký.
Rồi Thái hậu nói, trước khi buổi xét tan:
“Hoàng thượng. Ai gia xin tự phạt. Ba tháng ăn chay, chép kinh cho ba đứa trẻ. Và từ nay, hương an thai trong hậu cung xin do Càn Nguyên điện ban, không qua Thọ Khang cung nữa. Ai gia không dám ban gì cho ai nữa.” Bà dừng lại. “Phương hương ai gia xin Thái y viện năm ấy, ai gia vẫn giữ. Ai gia dâng lên để Hoàng thượng xét.”
Kiều ma ma bước lên, dâng một tờ giấy đã ố vàng. Phương hương an thai, chữ của Thái y viện, đóng ấn viện sứ năm nguyên niên. Trầm, đàn hương, ngải, tô diệp. Không có tử lạc.
Hoàng đế cầm tờ phương lên, đọc, đặt xuống. Hắn nhìn Thái hậu một lúc.
“Mẫu hậu không có lỗi,” hắn nói. Câu ấy đúng như câu hắn đã nói ở Chiêu Dương cung hai tháng trước, đúng từng chữ, và Tri Ý nghe trong giọng hắn một thứ mà nàng chưa nghe bao giờ: sự mệt mỏi của một người phải nói một câu mà mình không tin, vì chưa có gì để nói câu khác.
Khi điện đã vãn, Tri Ý ở lại sau cùng, giúp Khâu Thượng cung thu sổ. Trên chiếc án thấp giữa điện, hai chiếc lư đồng vẫn nằm cạnh nhau. Nàng nhìn chiếc lư có cặn hồng.
Thái hậu đã đi tới cửa điện, rồi dừng lại. Bà quay đầu nhìn về phía án thấp, nhìn hai chiếc lư, nhìn Tri Ý. Bà không nói gì. Nhưng Tri Ý thấy ngón cái tay trái của bà xoay chiếc nhẫn bạc thô một vòng, chậm, rồi thêm một vòng nữa.
Rồi bà đi. Mùi hương trầm theo bà ra tới bậc thềm.