Họ về tới Bắc Lĩnh chiều ngày một trăm lẻ hai, và giờ đài tối ấy dài gấp ba lần thường lệ. Kiều Sương đọc số đo cái khe: sáu mươi hai mét, rộng một sải tay, sáng theo nhịp. Cô đọc độ cao của vành chảo, đọc cách cô tính ra con số bảy mét. Rồi cô đọc điều mà cả năm người đã bàn suốt quãng đường xuống núi.
Hạ mặt hồ bảy mét không thể làm trong một đêm. Mười hai cửa xả quanh hồ, nếu mở hết cỡ, mỗi giờ hạ được chừng mười phân. Mặt hồ còn tự rút xuống chừng hai mét rưỡi mỗi lần thở ra. Tức là phải mở các cửa từ trước một đợt thở ra hơn hai ngày, đều tay, để khi hồ thở ra hết thì mặt nước vừa chạm dưới vành chảo. Và ngay khi chảo tách ra, các cửa lại phải điều chỉnh liên tục để giữ mặt hồ không dâng trở lại qua vành, vì nước từ các con suối vẫn chảy vào. Mở quá tay thì kênh hạ lưu tràn bờ, lũ xuống những nơi như bến phà. Mở non tay thì chảo không tách.
“Không phải mở một lần là xong,” Kiều Sương nói. “Là giữ. Mấy ngày, có khi mấy tuần, tới khi tìm ra cách khép cái khe lại.”
Rồi Bùi Duy nói, từ trạm Bắc Lĩnh, ngồi cạnh Diêu Hạnh. Anh ta không nói về mười hai cửa nữa. Anh ta đã tính lại trên đường. Bốn cửa lớn nhất nằm ở cánh bắc của hồ, quanh Bạch Lộc, trạm số bảy, số tám và số sáu của tuyến hồ, cách nhau không quá ba cây số. Bốn cửa ấy xả gần một nửa lượng nước của cả mười hai. Nếu nối cáp bốn cửa ấy về một tời chủ đặt ở Bạch Lộc, có ròng rọc trên cột dọc bờ, thì một người cảm được cả bốn, điều chỉnh từng nấc theo mặt hồ, trong vài giây thay vì vài chục phút. Tám cửa còn lại thì để các tổ người giữ, theo đài.
“Một người,” Mã Vinh nói, ngồi cạnh anh ta. Đó không phải câu hỏi.
“Một người cảm được cáp,” Bùi Duy nói. “Tôi không thấy ai khác.”
Những câu trả lời trên tần số mở tới không đều. Bến Cạn, qua giọng một người trong ban của kho số sáu, nói ngay rằng mười tám nghìn người không thể đợi bốn mươi bảy phút. Bắc Lĩnh, qua Tường, nói nhiều người trong khu nghiêng về tời chủ, vì họ đã quen có một người quyết và đã thấy cái người quyết ấy ngã thế nào, nhưng cũng đã thấy mạng gọi ngưỡng hai mất bốn mươi bảy phút. Anh Sầm ở Bến Bốn chỉ hỏi một câu: nếu người giữ tời chủ ngủ, hoặc ốm, hoặc chết, thì sao. Bùi Duy trả lời thật: thì bốn cửa ấy quay về tay người, như tám cửa còn lại. Phó Nhiên hỏi ai trả công cho người giữ tời chủ, và nếu không ai trả thì người ấy lấy gì để sống mà không đổi quyền lấy phần. Câu ấy làm tần số im một lúc. Rồi Bùi Duy trả lời, chậm, rằng anh ta sẽ nhận phần nước như mọi người trong tổ cửa số bảy, ăn cùng nồi với họ, và nếu có ngày anh ta đòi thêm một phần nào vì giữ tời chủ thì xin các nút cứ đọc câu nói hôm nay lên đài. Ninh Du chép câu ấy vào sổ, nguyên văn, kèm giờ. Lục Trì thấy cô gạch chân hai chữ đòi thêm, như người thủ kho đánh dấu một dòng sẽ phải đối chiếu về sau.
Lục Trì nói cuối cùng. Anh không phản đối cái tời chủ. Anh nói anh đã thấy nước dưới tay mình ở hồ, và anh không chắc mười hai tổ người theo còi có giữ được mặt hồ đúng từng phân trong mấy tuần. Anh chỉ xin hai điều. Thứ nhất, bốn cửa nối cáp vẫn phải có tổ người và khóa hai chìa như mọi cửa khác, để nếu cáp đứt hay người giữ tời buông tay thì cửa không đứng một mình. Thứ hai, ở tất cả mười hai cửa phải có một cái gì đó tự đóng khi nước xuống quá mức, không cần ai quyết.
“Cái gì đó là cái gì?” Bùi Duy hỏi.
“Tôi chưa biết,” Lục Trì nói. “Tôi sẽ hỏi người đã tháo nó ra.”