Bạn Tri ÂmNơi câu chuyện gặp người đồng điệu
Mạch Sống Tro Tàn

Chương 158: Bản Vẽ Của Ông Mộc

Số chữ: 786 · Miễn phí
☰ Mục lục

Ông Mộc nghe đài tối ấy ở trạm chín. Sáng hôm sau, ngày một trăm lẻ ba, khi Lục Trì về tới cổng, người thợ già đã ngồi ở bàn tôn trong gian sổ từ lúc trời chưa sáng, trước mặt là bản vẽ gốc của van bướm tự động nhánh chín, tờ bản vẽ ông đã giữ hơn một năm trong lót chiếc mũ cũ, ở dưới cùng tập giấy.

Ông không đợi Lục Trì hỏi. Ông chỉ vào cái van trên bản vẽ, giải thích như giải thích cho một người học việc. Cái van bướm ấy có một cuộn điện, nối với dây tín hiệu từ Bạch Lộc. Áp đáy hồ vượt ngưỡng, Bạch Lộc gửi xung, cuộn điện hút, lò xo nhả, cánh bướm xoay đóng dòng từ phía hồ. Năm tháng trước mưa, ông tháo cuộn điện, chèn một khối thép vào lò xo, cắt dây ở tủ đấu nối. Cái van thành van tay.

“Cái van ấy cần Bạch Lộc,” ông nói. “Cần dây, cần điện, cần một người ở đầu kia không ngủ gật. Ba thứ ấy hỏng một thì van chết. Mà ba thứ ấy đều đã hỏng.” Ông lật tờ bản vẽ, mặt sau trắng. “Nhưng lò xo thì không cần ai. Trước khi có cuộn điện, những cái van bướm đầu tiên ở nhà máy nước cũ dùng phao. Phao nổi trên mặt nước, nối với cần gạt. Nước xuống quá vạch, phao hạ, cần gạt nhả lò xo, cửa đóng. Không cần dây, không cần điện, không cần ai thức.” Ông cầm bút chì, vẽ. Nét ông run hơn hồi tháng trước, nhưng đúng. “Tôi học nó từ thầy tôi. Hồi ấy người ta bảo phao là đồ cổ.”

Ninh Du ngồi xuống cạnh ông. Đầu ngón tay cô vẫn còn tê, nhưng cô cầm được thước. Cô hỏi phao nặng bao nhiêu thì đủ gạt, lò xo phải cứng thế nào để không nhả khi sóng đánh, và nếu sợi đen quấn vào phao thì sao. Ông Mộc trả lời được câu đầu và câu thứ hai. Câu thứ ba thì ông không biết.

“Bộ báo ẩm của em,” Ninh Du nói. “Sợi tóc với lò xo lá. Nó không có phao, nhưng nó có cái chốt hãm, để kim không nhảy khi gió thổi. Nếu mình làm chốt hãm cho cái cần gạt, phải lệch đủ lâu mới nhả, thì sóng và sợi quấn ngắn không làm nó đóng nhầm.” Cô cúi xuống bản vẽ, ngón tay rà theo nét bút của ông. “Mà cái phao phải ở trong một ống bảo vệ, có lưới, như ống thước của bác ở giếng.”

Họ làm thử ngay tại trạm chín. Cửa phai gian van, tấm thép mà Khang và Ninh Du đã đu lên tay tời ở ngày thứ hai sau mưa, giờ được Đạt tháo khỏi rãnh, đặt nằm trong một cái bể tôn cắt từ thùng phuy. Ông Mộc làm cần gạt từ một thanh sắt tròn. Hà Khải, xuống từ Ngã Ba theo lời gọi của Ninh Du, có người áo đen Lộc đi kèm theo quy định, làm cái chốt hãm từ lò xo của một chiếc ghế xoay văn phòng và một bánh răng trong cái đồng hồ hỏng của Đạt. Lục Trì làm phần anh làm giỏi nhất: tính cho đúng chỗ đặt phao, độ cao vạch, lực lò xo. Anh làm bằng tay trái, vì tay phải run khi trời lạnh, mà sáng hôm ấy trời lạnh.

Lần thử đầu, phao hạ, cần gạt nhả, nhưng lò xo không đủ lực xoay cánh cửa thép nặng. Lần thứ hai, Ông Mộc thay lò xo bằng hai cái lá nhíp xe tải ghép lại, cửa đóng sập mạnh tới mức cái bể tôn bật lên một góc. Lần thứ ba, Ninh Du giảm một lá nhíp, thêm cái chốt hãm của Hà Khải. Đạt dùng gàu tát nước trong bể xuống từng phân. Tới đúng vạch sơn đỏ, cái phao hạ, chốt hãm giữ thêm chừng mười nhịp thở, rồi nhả. Cửa thép xoay một góc chín mươi độ, đóng lại, không bật, không kẹt.

Cả sân trạm chín đứng quanh cái bể tôn. Không ai vỗ tay. Ông Mộc cúi xuống, đặt bàn tay mất đốt út lên cánh cửa thép vừa đóng, như đặt tay lên lưng một con vật đã về chuồng. Lục Trì thấy môi ông mấp máy. Ông đang nói một cái tên, có lẽ của thầy ông.

“Mười hai cái,” Ninh Du nói. “Cần mười hai cái, mỗi cửa một kiểu, vì cửa mỗi trạm một cỡ.”

“Mười hai tổ,” Lục Trì nói. “Mỗi tổ làm cái của mình. Ông Mộc dạy.”

— Hết chương 158 —
Bạn đang đọc Mạch Sống Tro Tàn · Mục lục