Tối rằm tháng Năm, căn nhà lá cuối phố Lam Phường chưa bao giờ đông người như thế.
Tống thị nấu một nồi canh rau đay tôm khô thật to, một đĩa cá kho, một rổ bánh đúc. Hai anh em họ Lỗ mang sang một vò rượu gạo. Phùng Thạch tới muộn nhất, đứng ngập ngừng ở cổng, mãi tới khi Tống thị gọi Thạch, vào đi mới dám bước qua bậc cửa.
Ôn ty chế ngồi ở chiếc ghế duy nhất có tựa lưng, Thu Đàn ngồi xếp bằng cạnh chân bà. Không ai nói chuyện thọ yến. Lỗ Nhị kể chuyện hồi nhỏ Yến Chiêu ngã xuống mương màu, bò lên người xanh lè từ đầu tới chân, cả phố gọi là thằng Chàm suốt ba năm. Cả nhà cười ồ.
Yến Chiêu cười theo. Tố Y quay sang nhìn hắn. Nàng quen hắn từ tháng Tám năm ngoái, chín tháng, đã thấy hắn cau mày, nghiêm mặt, đỏ tai, im lặng. Đây là lần đầu tiên nàng thấy hắn cười thành tiếng.
Giữa bữa, Ôn ty chế nâng chén rượu gạo, nhấp một ngụm nhỏ, rồi nói với Thu Đàn:
— Hôm nay con đứng ra trước Thái hậu. Ta dạy con kéo hoa bảy năm, chưa dạy con việc ấy.
— Con học của chị Tố Y. — Thu Đàn lí nhí.
— Không. — Ôn ty chế nói. — Con học của chính con. Ninh cô nương chỉ không ép con.
Rồi bà uống cạn, ho sặc sụa vì rượu gạo cay, để Thu Đàn vỗ lưng.
Ăn xong, Tố Y ra bờ sông sau nhà rửa bát cùng Tống thị. Bà mẹ rửa, nàng tráng. Mặt sông tối, chỉ có ánh đèn từ những nhà lá lấp lánh trên nước.
— Thằng Chiêu đứng ở cửa Bắc từ giờ Thìn tới giờ Dậu. — Tống thị nói, không ngẩng lên. — Không ăn, không uống. Mẹ mang bánh tới, nó bảo để lát. Tới khi cô ra mới ăn.
Tố Y dừng tay.
— Từ hồi cha nó mất, mẹ chưa thấy nó đứng đợi ai lâu như thế. — Bà mẹ nói tiếp, giọng bình thường như nói chuyện thời tiết. — Mẹ không hỏi gì cô. Mẹ chỉ nói cho cô biết.
Bà rửa xong chiếc bát cuối, lau tay vào vạt áo, rồi đứng dậy, đi vào nhà, để Tố Y một mình ở bờ sông với chồng bát sạch.
Yến Chiêu ra sau đó một lúc. Hắn ngồi xuống bậc đá cạnh nàng, cách nàng không tới một bước. Ở thuyền, hắn ngồi cách ba bước. Ở ghềnh Tỏa Long, lần đầu hắn ngồi gần. Bây giờ hắn không đếm bước nữa.
— Mẹ bản quan nói gì với cô nương?
— Bác nói đại nhân chưa ăn trưa. — Tố Y nói.
Hắn bật cười lần nữa, khẽ hơn.
Hai người ngồi im nghe tiếng nước. Nàng muốn nói với hắn về đêm trừ tịch trong kho gấm cháy, về tờ hồ sơ ghi tám mươi trượng, về lời hứa hôm ăn bát chè đầu bến, khi nào cô nương giải thích được, hãy nói với bản quan đầu tiên.
Nàng chưa giải thích được. Nàng chỉ nói:
— Đại nhân, cảm ơn đại nhân đã đứng ở cửa Bắc.
— Bản quan đã nói. — Hắn đáp. — Bản quan đứng tới khi cô nương ra.
Lúc mọi người ra về, Ôn ty chế đi chậm lại, đợi Tố Y ở đầu ngõ. Thu Đàn dìu bà, cầm đèn lồng.
— Cô nương có để ý một chuyện không? — Bà già hỏi khẽ.
— Chuyện gì, ty chế?
— Đậu thị lang. — Ôn ty chế nói. — Em gái ông ta bị Thái hậu lấy quyền. Người của em gái ông ta bị giao Thận Hình ty. Hoàng thương ông ta ký giấy cử bị phạt ba nghìn lạng. Giám sự ông ta mới cử bị đình việc. Ông ta ngồi suốt thọ yến, từ giờ Mùi tới giờ Dậu, không nói một câu.
Bà dừng lại, ngẩng lên nhìn Tố Y bằng đôi mắt nhỏ, sâu, sáng.
— Ba mươi năm ở cục, ta học được một điều. Người không nói ở thọ yến là người sẽ nói sau thọ yến.
Bà đi tiếp, Thu Đàn dìu bên cạnh, ngọn đèn lồng chao nhẹ trong con ngõ tối của Lam Phường.
Tố Y quay lại nhìn căn nhà lá còn sáng đèn, nơi Yến Chiêu đang giúp mẹ dọn chiếu.
Rằm tháng Năm, trăng tròn treo trên sông.
Nàng không biết vì sao, đêm ấy, tay nàng vẫn lạnh.