Giờ Thìn ngày mười chín tháng Năm, phòng sổ tầng ba kho Chức Tạo cục chật người.
Ôn ty chế dặn càng nhiều người làm chứng càng tốt, nên Tố Y mời tất cả những người nàng nghĩ ra. Chưởng cục Lạc Tông Hiến chống gậy leo ba tầng cầu thang, ngồi xuống chiếc ghế duy nhất có tựa lưng, thở dốc, chiếc lò sưởi nhỏ trên đùi. Lục chủ sự của Hộ bộ tới vì Tố Y nhờ Lam Phường nhắn, ông ta đứng nép ở góc, kính gọng đồi mồi trễ xuống mũi. Lão Bành ôm sổ nến. Thu Đàn đứng sau lưng thầy. Tố Vân ôm cuốn sổ bìa xanh của Yến Chiêu và cuốn sổ bìa nâu.
Ôn ty chế mở khóa tủ bằng chiếc chìa đeo ở cổ, ôm cuốn sổ bìa vải đã bạc gần như trắng ra, đặt lên bàn. Bà không ngồi.
— Ta giữ sổ này ba mươi năm. — Bà nói. — Chưa ai đọc. Hôm nay ta đọc, các vị nghe. Ai thấy ta đọc sai, cứ ngắt.
Bà lật trang đầu. Giấy đã ngả màu trà, nét chữ ba mươi năm trước run hơn bây giờ, nhưng vẫn nhỏ, vẫn đều.
Năm thứ nhất ta về cục. Gấm Vân Cẩm châu Giang Lâm, cây số bảy, ống tre có dấu xưởng, gấm trong kho thưa hơn gấm ta xem ở bến. Người áp thuyền: giám sự họ Mạnh. Ta hỏi, giám sự bảo ta nhìn nhầm.
Bà đọc tiếp. Năm thứ hai, năm thứ ba. Mỗi năm vài dòng, có năm không dòng nào. Giọng bà khàn, đều, không nhấn vào chữ nào.
Tới trang của mười năm trước, bà dừng lại, lật chậm hơn.
— Từ năm này, sổ dày lên. — Bà nói.
Mười năm trước, Đậu Hành lên Hữu thị lang Hộ bộ. Cũng năm ấy, Thôi Diễn về cục làm giám sự, do Hộ bộ cử. Ôn ty chế không nói hai điều ấy. Bà chỉ đọc. Nhưng Lục chủ sự ở góc phòng khẽ ho một tiếng, và Tố Y biết ông ta đã nghe ra.
Hai mươi năm đầu, sổ ghi bốn mươi mốt ống. Mười năm sau, một trăm bảy mươi ba ống. Hai trăm mười bốn ống rỗng tất cả. Mười năm gần đây, gần như ống nào cũng qua một nơi: bến Lục Giang, nơi gấm các châu phía nam dồn sang lâu thuyền của cục, nơi chìa khóa ba ổ nằm trong tay giám sự.
— Năm năm trước. — Ôn ty chế đọc. — Gấm Thủy Cẩm châu Hòa Dương, cây số hai mươi, ống rỗng. Ba tháng sau, Ngọc Hoa cung ban thưởng phu nhân Thị lang Lễ bộ một cây Thủy Cẩm. Ta xem ở tiệc Trung thu. Biên gấm có một chỗ nối sợi lệch, giống hệt cây ta xem ở bến Lục Giang.
Chưởng cục Lạc đặt chiếc lò sưởi xuống.
— Ba năm trước. — Bà đọc tiếp. — Gấm châu Lâm Xuyên, tám cây, gấm trong kho thưa hơn một phần mười sợi. Đêm ấy một phu khuân chết ở bến Lục Giang. Tháng Chạp, ta thấy tám cây gấm Lâm Xuyên đúng màu, đúng vân ấy trên giá Bùi thị Cẩm Hành, đề là gấm Lĩnh Ngoại.
Bà đọc gần hai canh giờ. Không ai ngắt.
Đọc xong trang cuối, dòng về mười hai ống rỗng ở Lục Giang tháng Tư năm nay, bà gấp sổ lại, hai bàn tay nhăn nheo đặt lên bìa.
— Ta không chứng được gì cả. — Bà nói. — Ta chỉ thấy, và ghi. Gấm trong cung, trên giá Bùi thị, ta không được động vào, ta chỉ nhìn. Nhưng ta là người duy nhất trong cục ba mươi năm nay vừa xem gấm ở bến, vừa xem gấm trong kho. Ta nhớ gấm như người ta nhớ mặt.
Chưởng cục Lạc ngồi im một lúc. Rồi ông ấy vươn tay ra.
— Đưa bút.
Thu Đàn mài mực, đưa bút. Ông già run run lật tới trang cuối cuốn sổ ống rỗng, viết bên dưới dòng cuối của Ôn ty chế: Ngày mười chín tháng Năm, Chưởng cục Lạc Tông Hiến đọc, biết. Mười năm ta ký những gì người khác đưa. Từ trang này, ta ký những gì ta đọc. Rồi ông đóng ấn Chưởng cục.
Lục chủ sự ký dưới đó, làm chứng. Lão Bành ấn ngón tay. Tố Y ký cuối cùng.
Mọi người về hết, Ôn ty chế mới ngồi xuống. Bà ngồi rất lâu không nói, nhìn cuốn sổ bìa vải trắng trên bàn.
— Ba mươi năm ta sợ mở nó. — Bà nói, không nhìn Tố Y. — Hôm nay mở rồi, ta thấy nhẹ người. Lạ thật.
— Ty chế. — Tố Y nói. — Từ hôm nay, người ta biết cuốn sổ này có thật.
— Ta biết. — Ôn ty chế nói. — Người ta sẽ muốn nó không có thật.
Bà cất sổ vào tủ, khóa lại, chìa đeo về cổ.
— Đêm nay ta ngủ lại đây. — Bà nói. — Ba mươi năm ta về nhà giờ Dậu. Từ nay ta ngủ cạnh nó.