Đêm mười chín, Tố Y không ngủ. Nàng trải lên bàn tất cả những gì nàng có về ngày mười ba tháng Tư ở bến Lục Giang.
Bản sao biên bản của Thôi Diễn mà cục giao quan áp cống. Cuốn sổ bìa xanh. Cuốn sổ bìa nâu. Biên bản năm trang của Yến Chiêu. Và bản sao tờ biên bản kiểm hàng lần cuối, cái tờ có chữ đủ của nàng, Yến Chiêu chép lại từ trí nhớ sau lần Hình bộ hỏi chuyện đầu tiên.
Tố Vân ngồi khâu bên cạnh, thỉnh thoảng lại châm thêm dầu đèn. Tiểu Mãn ngủ gục trên chiếc ghế đẩu, đầu tựa vào tường.
Tội của Yến Chiêu dựng lên trên một chữ. Đủ. Nàng ký chữ ấy khi đã biết mười hai ống tre rỗng. Nếu chữ ấy là man khai, thì người áp thuyền biết sau mà không báo, đặt chức bảo đảm cho hàng, là bao che. Nếu chữ ấy không phải man khai, thì cả cái tội dựng trên nó sập.
Nàng nhắm mắt lại, nhớ về buổi sáng mười ba tháng Tư.
Khoang Ngự Cẩm. Đèn dầu. Thôi Diễn đứng ở đầu dãy gấm, quạt cầm tay. Thư lại trải tờ biên bản lên mặt thùng gỗ. Nàng cúi xuống ký.
Tờ giấy vàng của cục. Đầu tờ có mấy chữ in sẵn bằng khuôn gỗ, mực đỏ. Nàng đã đọc mấy chữ ấy trước khi ký, như mọi chủ xưởng đọc mọi tờ giấy trước khi ký, vì cha nàng dạy thế.
Biên bản kiểm số hàng.
Không phải kiểm hàng. Kiểm số hàng.
Bên dưới có ba cột in sẵn: số cây theo sổ, số cây đếm được, chủ xưởng xác nhận. Nàng đã đếm. Sáu mươi cây cống, hai cây dự phòng theo sổ. Sáu mươi hai cây đếm được. Ở cột cuối, thư lại đã viết sẵn một dòng: đủ, nguyên niêm, khô ráo. Nàng ký dưới dòng ấy.
Tố Y mở mắt.
— Vân. — Nàng gọi. — Em có nhớ hôm mười ba tháng Tư, tờ biên bản chị ký đầu tờ in chữ gì không?
Tố Vân ngừng kim, nghĩ một lúc.
— Em đứng sau đại tỷ. Em thấy chữ đỏ. Biên bản kiểm số... gì đó. Em nhớ có chữ số, vì em nghĩ cục đếm gấm như đếm bao gạo.
Tố Y đứng dậy, đi tới chiếc rương, lấy ra cuốn điều lệ Chức Tạo cục Ôn ty chế cho mượn. Nàng lật tới quyển ba, điều mười bảy. Trên bến Ỷ Vân ngày mồng hai tháng Tư, Mạc thư lại chỉ đọc khoản đầu: gấm cống phải mang dấu xưởng, để khi có sai sót thì quy trách nhiệm về xưởng ấy. Nàng cũng chỉ cần khoản đầu. Bây giờ nàng đọc khoản thứ hai.
Gấm còn trong tay xưởng, xưởng chịu. Gấm đã vào khoang, kho của cục, người giữ chìa khóa chịu. Chủ xưởng đi kèm chỉ kiểm số, không kiểm hàng.
Chỉ kiểm số, không kiểm hàng.
Ngày mười ba tháng Tư, gấm đã nằm trong khoang Ngự Cẩm ba ngày, khóa ba ổ, chìa trong tay giám sự Thôi. Nàng ký vào cột chủ xưởng xác nhận của một tờ biên bản kiểm số hàng. Sáu mươi hai cây. Đủ số. Niêm là niêm cục, còn nguyên thật, vì chính người của cục đã niêm lại sau khi tráo. Đó không phải lời nói dối. Đó là đúng điều lệ đòi nàng xác nhận. Còn gấm trong khoang thật hay giả, theo điều mười bảy, là việc của người giữ chìa khóa.
Kiếp trước, điều mười bảy là thứ người ta dùng để kết tội nàng: gấm mang dấu xưởng, xưởng chịu. Kiếp này, đọc tới vế sau, nó là thứ cứu người.
Tố Vân nhìn chị, kim chỉ dừng trên tay.
— Thế là đại nhân không có tội?
— Thế là chữ đủ của chị không phải man khai. — Tố Y nói. — Nhưng Tạ thị lang không cần đúng. Ông ta cần một người nhận tội trước ngày hai mươi lăm. Mình nói điều mười bảy ở công đường do ông ta ngồi, ông ta sẽ bảo không nghe thấy.
Nàng ngồi xuống, kéo một tờ giấy trắng lại gần, mài mực.
Nàng còn biết một điều lệ khác, đọc thấy trong cuốn điều lệ Hình bộ mà lão Kha mượn giùm của một thư lại quen ở chợ Tây Thủy chiều nay.
Án dính tới cống phẩm nộp cung, Hình bộ xét phải mời Chưởng cục Chức Tạo cục và người của cung nhận cống ngồi hội thẩm. Đơn xin hội thẩm gửi Thượng thư.
Gấm cống Ninh Ký, theo ân chỉ, từ năm nay nộp Thọ Khang cung. Người của cung nhận cống là Thọ Khang cung. Chưởng cục Chức Tạo cục là ông già sáng nay vừa ký vào cuốn sổ ống rỗng.
Nàng viết đơn tới gần sáng. Viết bằng giọng của chủ xưởng, không phải giọng người cầu xin. Kể đủ ngày, đủ giờ, đủ số cây. Dẫn điều mười bảy quyển ba điều lệ Chức Tạo cục. Dẫn điều lệ hội thẩm của Hình bộ. Xin Thượng thư Nghiêm, người xét án Hình bộ đã ba mươi năm, cho án Đề cử Yến Chiêu được hội thẩm đúng lệ.
Ký tên. Đóng con dấu đồng Ninh Ký.
Viết xong, nàng đặt bút xuống, nhìn ra cửa sổ. Trời phía đông đã hửng. Cây hòe trong sân lay nhẹ.
Trên bàn, bên cạnh lá đơn, là bản tấu thứ năm của Yến Chiêu, đoạn cuối vẫn trống. Nàng nhìn khoảng giấy trắng ấy.
Cô nương biết người đọc tấu sợ gì hơn bản quan.
Người đọc tấu sợ gì? Nàng nghĩ tới Lục chủ sự, tới Đậu Hành, tới những ông quan chưa bao giờ đứng bên một vại chàm. Họ không sợ thợ nhuộm ho. Thợ nhuộm ho mấy trăm năm nay rồi.
Nàng chưa nghĩ ra. Nàng gấp bản tấu lại, đặt dưới lá đơn.
Ngoài kia, tiếng mõ canh năm của phường Tây Thủy đã dứt. Một ngày mới. Còn năm ngày nữa là hai mươi lăm.