Đêm hai mươi mốt, Tố Y ngồi trước bản tấu thứ năm tới canh ba vẫn chưa viết được chữ nào ở đoạn cuối.
Gió đổi chiều. Gió nồm từ sông thổi lên, ẩm, nặng. Cây hòe ngoài sân xào xạc. Tiếng mõ canh ba của lão Mõ Tư vừa dứt thì có một tiếng khác vang lên, từ xa, phía đông.
Tiếng kẻng. Dồn dập, đứt quãng, như người gõ đang chạy.
Tố Y đứng dậy, mở cửa sổ. Phía đông, trên những mái nhà tối của phường Tây Thủy, bầu trời có một vệt đỏ.
Nàng biết vệt đỏ ấy. Nàng đã thấy nó từ bên trong.
— Đại tỷ! — Tố Vân bật dậy. — Phía cục!
Nàng không nhớ mình đã chạy thế nào. Nàng chỉ nhớ con ngõ dọc bờ sông, tiếng chân mình trên đá, tiếng kẻng mỗi lúc một gần, và mùi khói. Mùi khói gấm cháy khác mùi khói củi. Nó ngọt, khét, nồng, như tóc người cháy. Mùi ấy nằm trong mũi nàng từ đêm trừ tịch năm hai mươi chín tuổi, chưa bao giờ đi.
Cổng sau kho mở toang. Lão Bành đứng giữa sân gõ kẻng, tóc bạc xõa. Hai mươi phu kho xếp hàng từ bờ sông lên tới chân cầu thang, chuyền xô nước. Lửa không ở tầng dưới, nơi gấm các châu nằm. Lửa ở tầng ba. Hai ô cửa sổ phòng sổ đỏ rực, khói đen cuộn ra qua chấn song.
— Ôn ty chế! — Tố Y túm lấy tay lão Bành. — Bà ấy đâu?
Lão Bành nhìn nàng, rồi chỉ lên tầng ba.
— Bà ấy ngủ lại đây ba đêm nay. — Ông lão nói, giọng vỡ ra. — Lão gọi, không ai thưa. Cầu thang khói lắm, phu không ai dám lên.
Tố Y đứng ở chân cầu thang.
Cầu thang gỗ chạy lên tầng hai, rẽ, rồi lên tầng ba. Khói đen đổ xuống từ khúc rẽ, cuồn cuộn như nước. Hơi nóng phả vào mặt nàng.
Chân nàng không nhúc nhích.
Đêm trừ tịch. Kho gấm Bắc Ngạn. Cổ tay bị trói bằng dải lụa. Cửa kho đóng từ bên ngoài. Áo đỏ của Liễu Oanh. Ngọn lửa liếm lên từ những cây gấm xếp chồng, gấm Vân Hà cháy chuyển màu qua bảy góc rồi đen. Tiếng nàng gào, không ai nghe. Hơi nóng ép vào ngực, ép hết không khí ra.
Hai tay nàng lạnh ngắt. Đầu gối nàng run. Nàng biết mình đang thở rất nhanh, rất nông, như người chết đuối.
Ở kho Bắc Ngạn, mùa đông năm ngoái, hôm chuyển gấm về xưởng, nàng không bước vào được. Yến Chiêu đã mở hết các cửa, đứng giữa kho, đợi nàng. Đêm nay hắn nằm trong ngục Hình bộ. Không ai mở cửa cho nàng.
Trên tầng ba, có một bà già sáu mươi lăm tuổi, người cả đời chỉ giữ sổ, người hỏi nàng cô nương cần chưa.
Nàng đã nói cần.
Tố Y giật chiếc khăn quấn đầu của một phu kho, nhúng vào xô nước, trùm lên mũi miệng. Nàng xé vạt áo ngoài, nhúng nước, quấn quanh hai bàn tay. Rồi nàng lao lên cầu thang.
Khói đặc tới mức nàng không thấy bậc thang. Nàng bò, hai tay lần trên ván gỗ nóng rát, đếm bậc. Mười hai bậc lên tầng hai. Rẽ. Mười hai bậc lên tầng ba. Cửa phòng sổ mở toang, bên trong là một bức tường lửa đỏ ở phía kệ sổ cũ, những cuốn sổ bốn mươi năm cháy như rơm.
Ở góc phòng, sát cửa sổ, cạnh chiếc tủ gỗ nhỏ, có một bóng người nhỏ thó đang quỳ.
Ôn ty chế. Bà đang cố mở khóa tủ bằng chiếc chìa đeo ở cổ. Lửa đã bén tới cạnh tủ. Khóa tủ bằng sắt, nóng đỏ. Bà già cầm khóa bằng tay trần, xoay chìa, không buông.
— Ty chế!
Tố Y lao tới. Khóa bật. Ôn ty chế giật cửa tủ, ôm cuốn sổ bìa vải vào ngực. Bìa sổ đã sém đen. Nửa đầu cuốn sổ đã cháy âm ỉ ngay trong tủ, mép giấy cuộn lại, đỏ lửa. Bà ôm nó như ôm một đứa trẻ, cúi gập người che lên.
Tố Y kéo bà dậy, quàng tay bà qua vai mình, lôi ra cửa. Một thanh xà trên trần kêu răng rắc. Nàng không ngẩng lên. Nàng chỉ đếm bậc thang. Mười hai bậc. Rẽ. Mười hai bậc.
Khi nàng lôi được Ôn ty chế xuống tới sân, hai người cùng ngã sấp trên nền đá ướt. Phu kho ùa tới, dội nước lên người họ. Lão Bành quỳ xuống bên cạnh, run rẩy gỡ cuốn sổ khỏi tay Ôn ty chế. Bà không buông.
— Buông ra, bà Ôn. — Lão Bành nói. — Ra rồi. Ra rồi.
Bà già mới buông. Hai lòng bàn tay bà, chỗ đã cầm khóa sắt, đỏ rộp, da bong ra trắng nhợt.
Tố Y nằm ngửa trên nền đá, nhìn lên tầng ba. Lửa trong phòng sổ đã bắt đầu tàn dưới những xô nước chuyền liên tục. Khói trắng thay khói đen. Trời đêm phía trên khói có vài ngôi sao.
Nàng nhận ra mình đang khóc. Không phải vì sợ. Nàng không biết vì sao.
Lão Bành nhìn nàng, rồi nói, giọng run run:
— Cô nương vào được.
— Vâng. — Tố Y nói. — Vào được rồi.