Bạn Tri ÂmNơi câu chuyện gặp người đồng điệu
Thiên Ti Vạn Lũ

Chương 134: Trả Cho Đúng Người

Số chữ: 1.444 · Miễn phí
☰ Mục lục

— Không lẽ nào, thưa Tri châu. — Tố Y nói.

Cả sân sững lại. Tộc trưởng Ninh Thừa Lễ đứng bật khỏi ghế tre. Ninh Thừa Nghĩa nhếch mép. Bùi Thận, đứng bên trái án, khẽ nhíu mày. Lần đầu tiên.

— Bên bán không biết chữ. Đúng. Bên bán có mang, bị đuổi. Đúng. Ba lạng bạc là giá cướp. Đúng. — Tố Y nói, giọng đều, từng chữ. — Khoản không được nói là của mình trái lẽ trời. Đúng. Ninh Ký xin hội đồng xét tờ khế ấy là vô hiệu.

Nàng quay sang Cảnh. Cảnh mở chiếc hộp gỗ, lấy ra một tờ giấy, đặt lên án thư.

— Đây là đơn của Ninh Ký, người đứng tên Ninh Cảnh ký. Xin cùng hội đồng hủy khoản ấy, ghi vào hồ sơ châu Ỷ Vân và gửi Chức Tạo cục ghi vào hồ sơ đăng ký: cách nhuộm hồng lam thảo, ngâm ba ngày, nhuộm ba lần, phơi sương bảy đêm, giũ nước tro, do thợ nhuộm Diêu Hà, người núi Bạch Lộ, nghĩ ra.

Cả sân không còn tiếng động nào. Chỉ có tiếng lá ngô đồng xào xạc.

Bùi Thận lên tiếng, giọng vẫn nhẹ nhưng nhanh hơn thường lệ.

— Ninh cô nương nhận khế vô hiệu. Tốt. Vậy cách nhuộm là của mẹ ta. Ta là người thừa kế. Ninh Ký không còn quyền gì.

— Thưa Tri châu. — Tố Y nói. — Còn một việc đơn của Bùi thị chưa nói. Cách nhuộm ấy về Ninh Ký bằng hai đường. Đường thứ nhất là tờ khế, ông nội tôi mua. Đường ấy vô hiệu. Đường thứ hai, ông nội tôi không mua được.

Nàng quay về phía cổng.

— Lão Đinh.

Lão Đinh bước ra. Ông già câm, hai tay sẹo bỏng, áo vải nâu lấm chàm. Lão đứng trước án, run, không quen đứng trước quan. Lão ôm trong ngực một gói vải.

— Lão Đinh vào Ninh Ký năm mười sáu tuổi, cùng năm với bà Diêu Hà. — Tố Y nói. — Ba năm bà ấy thử rễ, lão đứng bên vại, trước khi có tờ khế. Bà ấy dạy lão thử rễ bằng giấm, bằng tro, ngâm ba ngày, phơi sương bảy đêm. Bà ấy dạy, không ai bắt bà ấy dạy, không ai trả tiền. Thầy dạy trò. Phường Bách Ti có lệ từ đời cụ tổ: nghề thầy dạy trò là của trò. Cha tôi dạy tôi lệ ấy trước khi dạy tôi cầm thoi.

Lão Đinh mở gói vải. Bên trong là cái bát sứ trắng sứt miệng. Diêu Lan đã cho lão mượn mang xuống, hôm qua, khi bà theo ông Mạc xuống núi.

Lão lật cái bát lên, đưa đáy về phía hội đồng. Chữ Hà khắc vụng.

— Bà ấy đưa lão cái bát này, dặn lão giữ. — Tố Y nói. — Thợ nhuộm Ninh Ký ba mươi mốt năm nay nhuộm Vân Hà bằng tay lão Đinh, bằng những gì bà Diêu Hà tự tay dạy lão, trước khi có ba lạng bạc.

Bùi Thận mở quạt, lần đầu tiên trong buổi.

— Một người câm điếc. — Hắn nói, giọng nhẹ. — Lời của lão do chủ xưởng Ninh Ký nói thay. Cái bát do người nhà Ninh Ký đào lên. Ai chứng lão học trước tháng Tư năm Canh Tý, mà không phải sau, theo lệnh ông cụ nhà Ninh?

Câu ấy sắc. Ông Tôn nhíu mày. Tri châu Hoắc nhìn sang Tố Y.

— Có người chứng. — Tố Y nói. — Không phải người Ninh Ký.

Nàng quay về phía cổng. Đám đông dạt ra. Ông Mạc đi trước, dẫn theo một người đàn bà gầy, khăn chàm trên đầu, chân đi dép cỏ, lần đầu tiên trong đời xuống tới phố châu. Bà nhìn quanh sân đông người, nhìn mái ngói, nhìn quan ngồi trên án, rồi nhìn thẳng sang người áo trắng bên trái án.

Bùi Thận lùi lại nửa bước.

— Dì Lan. — Hắn nói. Giọng hắn khác hẳn.

Diêu Lan không nhìn quan. Bà nhìn cháu.

— Thận. — Bà nói. — Mười sáu năm rồi.

Bà quay sang Tri châu Hoắc, nói bằng giọng người núi, chậm, thẳng:

— Tôi là Diêu Lan, em ruột Diêu Hà. Năm Canh Tý, đầu xuân, trước khi người nhà Ninh lên núi tìm, chị tôi về thôn Đá Trắng. Chị tôi kể ở xưởng có một thằng câm cùng tuổi, học thử rễ nhanh nhất. Rồi chị tôi dạy cả thôn nhuộm ráng chiều, ngay dưới gốc hồng nhà tôi, ai đứng xem cũng được học. Một tháng sau ông già áo gấm mới lên. Chị tôi dạy trước khi bán. Dạy cho ai muốn học.

Cả sân xôn xao. Bùi Thận đứng im.

— Dì là em gái. — Hắn nói, sau một lúc. — Con trai đứng trước em gái.

— Con trai đứng trước. — Diêu Lan nói. — Nhưng chị tôi không để lại cái gì cho ai giữ. Chị tôi để lại cho cả thôn.

Cảnh mở chiếc hộp gỗ, lấy ra khúc vải gai, đưa cho bà. Diêu Lan trải nó lên án thư. Chữ Hà khâu chỉ đỏ ở góc. Nắng xế qua tán ngô đồng rơi xuống mặt vải, và khúc vải ba mươi mấy năm chậm rãi đổi màu.

Cả sân lặng đi. Có người đàn bà nào đó trong đám thợ khóc thành tiếng.

Tố Y nói tiếp, khi sân đã im.

— Ninh Ký không xin giữ riêng cách nhuộm này. Ninh Ký xin hội đồng ghi thêm ba điều Ninh Ký tự nhận. Một, từ nay mỗi cây gấm Vân Hà Ninh Ký dệt, ở biên có tên Diêu Hà, trước tên thợ dệt. Hai, mỗi cây Vân Hà bán ra, Ninh Ký trích một phần mười, như phần chia cho thợ dệt, trả người thừa kế của bà. Ba, Ninh Ký dạy cách nhuộm này không lấy tiền cho người thôn Đá Trắng, ai muốn học thì xuống, hoặc lão Đinh lên.

Nàng quay sang Bùi Thận.

— Phần một phần mười, Bùi công tử và dì Lan chia nhau.

Bùi Thận nhìn nàng. Rất lâu. Khuôn mặt hắn trắng ra, không phải vì giận.

— Bùi mỗ không nhận. — Hắn nói, giọng thấp. — Bùi mỗ không bán mẹ lần thứ hai.

— Thế thì phần ấy Ninh Ký gửi lên thôn Đá Trắng. — Tố Y nói. — Bà Diêu Hà muốn núi bớt nghèo.

Tri châu Hoắc nhìn quanh sân. Ông ta nhìn tộc trưởng họ Ninh, mặt xám ngắt. Nhìn đám thợ dệt, nhìn ông Tôn, Cát bà bà. Nhìn Bùi Thận. Ông ta là người nghiêng theo gió, và hôm nay ông ta biết gió từ đâu tới.

Ông ta hỏi ông Tôn một câu. Ông Tôn gật đầu: lệ nghề thầy dạy trò là của trò, phường Bách Ti có từ đời cụ tổ, sổ phường còn ghi. Cát bà bà gật theo.

Tri châu cầm bút.

— Tờ khế năm Canh Tý vô hiệu. Cách nhuộm hồng lam thảo ghi là của Diêu Hà, người núi Bạch Lộ. Người nghĩ ra đã dạy trước khi bán, nghề đã truyền thì không còn là của để giữ riêng. Người thừa kế được nhận tên và tiền, không được nhận quyền giữ riêng. Ninh Ký vẫn nhuộm, vẫn dệt. Ba điều Ninh Ký tự nhận, ghi vào hồ sơ châu. Đơn của Bùi thị, bác. Chuyển Chức Tạo cục ghi lại hồ sơ đăng ký.

Ông ta đóng ấn.

Bùi Thận đứng im. Rồi hắn cúi chào hội đồng, cúi chào Diêu Lan một cái thật thấp, và đi ra cổng. Đám đông dạt ra cho hắn đi. Hắn không ngoái lại.

Tộc trưởng Ninh Thừa Lễ cũng đứng dậy. Ông cụ chống gậy, đi ngang qua Tố Y, dừng lại. Ông nhìn quanh sân, nơi những người thợ dệt còn đứng lau mắt, nơi không ai cười.

— Ta hứa đợi tới rằm. — Ông cụ nói, giọng run. — Rằm rồi. Cả châu không cười cháu. Ta không xin nha môn nữa. Nhưng từ hôm nay, việc tộc họ Ninh không có tên cháu. Cháu cứ dệt tên người ngoài vào gấm nhà Ninh. Từ đường không có chỗ cho cháu.

Ông cụ đi. Ninh Thừa Nghĩa đi theo, mặt sầm lại. Cảnh đứng sau lưng chị, nắm chặt tay chị.

Ở cổng, Lâm lão bản đứng nhìn từ đầu tới cuối. Khi mọi người ra về, ông ta cũng đi, không vào chào. Mười cây Thủy Văn không về lại Ninh Ký.

— Hết chương 134 —
Bạn đang đọc Thiên Ti Vạn Lũ · Mục lục