Ngày mười tháng Tám, Bùi thị mở Cẩm Hội ở bờ nam.
Tiểu Mãn về kể, giọng hổn hển như mọi lần. Bùi thị dựng một tòa nhà mới cạnh kho rễ, mái ngói xanh, biển sơn son ba chữ Bùi thị Cẩm Hội. Trước cửa treo một tờ cáo thị dài, chữ đẹp.
Xưởng nào ở phường Bách Ti ký vào Cẩm Hội: được mua rễ hồng lam thảo của Bùi thị giá một lượng một cân, như giá năm ngoái. Được thợ Bùi thị dạy luồn thoi ngược, kỹ thuật làm nên góc thứ bảy của gấm Vân Hà. Được Bùi thị bao tiêu toàn bộ gấm Vân Hà dệt ra, giá định trước. Năm sau Hội Gấm Thu, Bùi thị đứng tên cùng xưởng nào có gấm tốt nhất.
Xưởng ký Cẩm Hội giữ tên xưởng, giữ thợ, giữ khung. Chỉ dệt Vân Hà theo đơn của Bùi thị, bán qua Bùi thị.
Tố Y đọc bản chép tờ cáo thị dưới đèn. Nàng đọc chậm, như đọc khế.
Giữ tên xưởng, giữ thợ, giữ khung. Chỉ không giữ được rễ, không giữ được giá, không giữ được người mua. Một xưởng ký Cẩm Hội thì vẫn là xưởng ấy, vẫn treo biển ấy. Nhưng mỗi sợi tơ nó dệt ra đều đi qua một bàn tay.
Mười ngày sau, ba mươi xưởng đã ký.
Cảnh đọc danh sách cho chị nghe. Toàn những xưởng nhỏ, mười khung, hai mươi khung, những xưởng mùa thu năm ngoái học được cách nhuộm hồng lam thảo sau phiên xét rằm tháng Bảy, háo hức đi mua rễ, rồi vấp phải giá mười lượng. Giờ có người đưa rễ một lượng, dạy luồn thoi ngược, lo bao tiêu. Không ai từ chối được.
— Xưởng thứ ba mươi là xưởng nhà Mạnh. — Cảnh nói, hạ giọng.
Tố Y ngẩng lên.
Mạnh Đức, chủ xưởng dệt nhà bên, năm mươi lăm tuổi, người hai mươi năm tranh mối hàng với cha nàng ở chợ châu. Đêm Đông chí năm ngoái, khi lửa ăn sang dãy phía tây Ninh Ký, ông ấy là người đầu tiên xách thùng nước chạy sang, rồi cho Ninh Ký mượn cả dãy dàn phơi suốt một tháng. Từ hôm ấy, gặp nàng ở đầu phường, ông ấy gật đầu.
Chiều hôm ấy, Mạnh Đức sang Ninh Ký.
Ông ấy không vào nhà. Ông đứng ở cổng, sau lưng hai người thợ khiêng một bó dàn phơi tre, những thanh tre Ninh Ký đã làm lại sau đêm lửa để trả ông mà ông không lấy.
— Trả cô. — Ông ấy nói, không nhìn nàng. — Nhà Mạnh ký Cẩm Hội rồi. Bùi thị không thích xưởng trong hội dùng đồ của Ninh Ký.
Tố Y đứng ở cổng, nhìn ông già.
— Mạnh bá. — Nàng nói. — Bá cho Ninh Ký mượn dàn phơi đêm lửa. Ninh Ký nhớ.
Mạnh Đức im một lúc. Rồi ông ngẩng lên. Mắt ông đỏ.
— Nhà Mạnh hai mươi khung. — Ông nói. — Ba con gái, một thằng con trai chưa vợ. Năm nay không có rễ thì không có Vân Hà, không có Vân Hà thì nhà Mạnh dệt vải thô như ba mươi năm trước. Cô có rễ cho tôi không?
Tố Y không có.
— Thế thì đừng nói nhớ. — Mạnh Đức nói. — Tôi không trách cô. Cô cũng đừng trách tôi.
Ông quay đi. Hai người thợ đặt bó dàn phơi xuống cạnh cổng, rồi theo ông. Ông không ngoái lại.
Tố Y đứng nhìn bó dàn phơi tre dựng ở cổng, những thanh tre mới, còn thơm mùi tre tươi. Đêm Đông chí, cả phường chuyền nước cứu Ninh Ký. Bây giờ, từng xưởng một, cả phường đang được kéo về một bàn tay.