Người bước vào đầu tiên là lão Đinh.
Người thợ nhuộm câm điếc mặc áo vải nâu sạch nhất của mình, hai tay ôm một cái hộp gỗ. Lão đi tới giữa gian, quỳ xuống trước bàn thờ tổ Ninh thị, rồi mở nắp hộp.
Trong hộp là chiếc bát sứ men xanh, lớp bã thuốc đen khô dưới đáy.
Tần ma ma đi sau lão, đứng bên cạnh, đọc ký hiệu tay của lão cho cả tộc nghe. Bát thuốc an thần của đại gia, lấy từ bàn đầu giường đêm mười một. Bã có ô đầu, vị tê đầu lưỡi, quê lão dùng tẩm tên săn hổ. Không phải một lần. Sáu mươi lần trở lên.
Nhị thúc đứng im. Mặt ông ta đổi màu, từ đỏ sang trắng.
— Một thằng câm điếc. — Ông ta nói, giọng khàn. — Một thằng câm điếc ngửi một cái bát rồi khoa tay, mà cháu gái muốn tộc tin à?
— Không. — Tố Y nói. — Cháu không muốn tộc tin lão Đinh. Cháu muốn tộc tin cái này.
Nàng đặt lên bàn thờ cuốn sổ bìa da của Hồi Xuân đường, mở ra trang tháng Sáu.
Tộc trưởng Ninh Thừa Lễ đeo kính, cúi xuống đọc. Ông đọc chậm. Tay ông, cầm mép sổ, bắt đầu run.
Mồng ba tháng Sáu, ô đầu nửa lạng, Ninh phủ nhị phòng. Chín dòng. Và bên lề, nét chữ run của lang trung Hà: Ngày mồng chín, Ninh nhị gia đưa năm mươi lượng, dặn khai đột quỵ. Lão phu tội đáng chết.
Ông già bảy mươi tuổi ngẩng lên. Ông nhìn nhị thúc, người cháu ông đã nhìn lớn lên, đã đứng ra bênh vực suốt mười năm, người ông đã định giao cả Ninh Ký vào tay sáng nay.
— Thừa Đức. — Tộc trưởng nói. Giọng ông như vỡ ra. — Đây là gì?
— Lang trung Hà vu khống! — Nhị thúc hét lên. — Lão ta nhận tiền của con bé này!
— Ninh phủ nhị phòng. — Tố Y nói. — Người mua là tì nữ Thúy.
Con Thúy bước vào, quỳ sụp trước bàn thờ, run lẩy bẩy. Nó kể lại. Từng câu, như đã kể ở bến đò. Gói giấy vàng. Năm trăm văn mỗi lần. Đêm nó thấy nhị phu nhân giã rễ cây bên cối đá, nhị gia cầm túi vải hứng bột. Sáng hôm sau, hộp mứt gừng.
Ở hiên sau, nơi đàn bà đứng, có một tiếng động. Nhị thẩm Hồ thị bước vào gian trong.
Bà ta không khóc. Bà ta chưa bao giờ khóc. Bà ta đi thẳng tới giữa gian, đứng cạnh chồng, lưng thẳng như cây sào, đôi mắt nhỏ lạnh như nước giếng.
— Con Thúy là đứa hầu ăn cắp. — Bà ta nói, giọng đều đều. — Tháng trước ta bắt được nó lấy trộm bạc, định đuổi về quê. Nó hận ta, bịa chuyện. Còn sổ hiệu thuốc, ô đầu nửa lạng ghi tên nhà ta thì đúng là nhà ta mua. Kho nhà ta nhiều chuột. Ai trong phường không biết?
Nhị thúc quay sang nhìn vợ. Mắt ông ta sáng lên, như người chết đuối vớ được cọc.
Nhưng Hồ thị không nhìn chồng. Bà ta nhìn tộc trưởng.
— Còn chuyện nhà ta bỏ thuốc vào bát đại ca. — Bà ta nói. — Ta là đàn bà, ta không ra khỏi nhà. Sáng nào sang Ninh Ký uống trà với đại ca, sáng nào mang mứt gừng sang, là chồng ta. Nếu có ai bỏ gì vào bát, thì cũng không phải tay ta.
Từ đường im phăng phắc.
Nhị thúc đứng sững, nhìn vợ. Miệng ông ta há ra, không nói được tiếng nào. Rồi mặt ông ta đỏ bừng lên, gân cổ nổi.
— Con mụ này! — Ông ta gào lên. — Chính mày nghĩ ra! Chính mày bảo tao, đại ca chết thì xưởng về tay nhà mình! Chính mày giã thuốc!
— Ông có chứng cứ gì? — Hồ thị nói, giọng không đổi.
Tố Y đứng nhìn hai vợ chồng cắn xé nhau trước bàn thờ tổ tiên. Kiếp trước, họ đứng cạnh nhau, tay trong tay, nhận chìa khóa kho Ninh Ký từ tay tộc trưởng. Kiếp này, chỉ cần một cuốn sổ, họ đã quay lưng lại với nhau.
Nàng không thấy hả hê. Nàng chỉ thấy lạnh.
Hồ thị đúng. Ngoài lời con Thúy, không có chứng cứ nào đặt tay bà ta lên cối đá. Một người đàn bà không ra khỏi nhà có thể đẩy hết tội cho chồng, và sống sót.
Rồi có một giọng nói khác vang lên ở hiên sau.
— Có.
Mọi người quay lại.
Ninh Tố Vân đứng ở ngưỡng cửa, hai mươi tuổi, áo vải xanh, tóc buộc sợi chỉ đỏ. Mặt cô trắng bệch, hai bàn tay nắm chặt vạt áo tới mức các khớp ngón tay trắng ra.
— Vân nhi! — Hồ thị quay phắt lại. Lần đầu tiên, giọng bà ta run. — Về nhà!
Tố Vân không về. Cô bước qua ngưỡng cửa, vào gian trong, nơi đàn bà không được vào. Cô đi tới trước bàn thờ, quỳ xuống bên cạnh con Thúy.
— Có chứng cứ. — Tố Vân nói. Giọng cô run, nhưng rõ. — Đêm hai mươi tháng Bảy, con thức kéo hoa muộn ở xưởng, về nhà qua cửa bếp. Con thấy mẹ ngồi bên cối đá. Mẹ thấy con, mẹ bảo con: thuốc cho chuột, đi ngủ đi. Sáng hôm sau, con dọn bếp, thấy trong cối còn bột. Con đưa lên mũi ngửi, đầu lưỡi tê suốt cả buổi sáng.
Cô dừng lại, thở dốc.
— Con đã nghĩ mãi. Từ hôm bá phụ mất, con không ngủ được. Con sợ. Con không dám nói, vì đó là cha mẹ con.
Cô quay sang Tố Y, nước mắt chảy ròng ròng.
— Đại tỷ. Muội xin lỗi. Muội nên nói sớm hơn.