Sáng mồng chín, thuyền đày xuôi Lạc Hà. Tố Y, Yến Chiêu, Diêu Lan, lão Đinh đi theo một chiếc thuyền nhỏ.
Lạc Hà tháng Hai, bến vẫn buồn như tháng Bảy, những dãy nhà kho mái sập. Nhưng đồi sau bến đã có cỏ non. Cây long não già trên đỉnh đồi ra lá mới, xanh nhạt.
Bùi Thận đi lên đồi, xích dài, hai lính theo sau. Tới trước ngôi mộ, hắn dừng lại. Tấm bia đá nhỏ, năm chữ khắc nông, rêu ở chân. Bùi môn Diêu thị chi mộ.
Lão Đinh mở gùi. Trong gùi là một tấm bia đá xanh mới, mài nhẵn một mặt, chưa khắc chữ. Lão mua ở xưởng đá bờ nam Ỷ Vân, cõng xuống thuyền từ sáng. Cạnh tấm bia là một bộ đục đá, một cái búa gỗ.
Bùi Thận nhìn lão Đinh. Lão Đinh chỉ vào tấm bia mới, rồi chỉ vào hai bàn tay Bùi Thận.
Tự khắc.
Lính tháo xích tay cho hắn. Một lính đứng bên phải, một lính bên trái, tay đặt trên chuôi đao. Yến Chiêu đứng phía sau, cách mười bước.
Bùi Thận quỳ xuống trước tấm bia mới, đặt nó nằm ngang trên hai hòn đá. Hắn cầm đục, cầm búa. Hắn chưa bao giờ khắc đá. Tay hắn quen cầm quạt, cầm bút, cầm sổ. Nhát đục đầu tiên trượt, sứt một mảnh đá. Hắn dừng lại, nhìn vết sứt.
Lão Đinh quỳ xuống bên cạnh hắn. Lão không nói được. Lão chỉ cầm lấy tay hắn, đặt lại cái đục cho đúng góc, rồi gõ nhẹ vào cán búa, một nhịp. Rồi lão buông ra.
Bùi Thận gõ nhát thứ hai. Không trượt.
Hắn khắc suốt buổi sáng. Chậm, từng nét. Mồ hôi chảy trên trán hắn dù gió tháng Hai còn lạnh. Hai bàn tay hắn, quen cầm quạt giấy, rớm máu ở chỗ cán đục cọ vào. Hắn không dừng.
Tố Y đứng cạnh Diêu Lan, nhìn. Nàng không giúp. Có những sợi chỉ, người khác không nối hộ được.
Khắc tới chữ thứ ba, Bùi Thận dừng tay, thở dốc. Hắn không ngẩng lên. Hắn nói, như nói với tấm đá.
— Mẹ ta có giọng khàn. — Hắn nói. — Hơi chàm, hơi nâu, mười mấy năm nhuộm thuê. Nhưng khi cười thì to. Hàng xóm ở Lạc Hà bảo bà cười như người núi. Ta không biết người núi cười thế nào. Ta chỉ biết mẹ ta cười thế.
Diêu Lan, đứng sau lưng hắn, bật cười. Tiếng cười to, khàn, vang khắp đỉnh đồi.
Bùi Thận quay lại. Hắn nhìn dì mình. Hắn nhìn rất lâu, như nghe lại một tiếng gì đã mất hai mươi năm.
Rồi hắn quay về tấm đá, khắc tiếp.
Gần trưa, hắn khắc xong.
Tấm bia mới, đá xanh, chữ khắc sâu, nét không đẹp như chữ hành thư mềm mại hắn viết trên thiếp mời ngày trước, nhưng thẳng, rõ. Năm chữ.
Thợ nhuộm Diêu Hà.
Bên dưới, nhỏ hơn, một dòng.
Người nghĩ ra ráng chiều bảy góc.
Hai lính giúp hắn nhổ tấm bia cũ lên, dựng tấm bia mới vào chỗ cũ. Tấm bia cũ, Bùi môn Diêu thị chi mộ, hắn không đập. Hắn đặt nó nằm úp xuống dưới gốc long não, như người ta úp một cuốn sổ đã ghi xong.
Diêu Lan đặt cái bát sứ trắng trước bia mới. Rồi bà rót vào bát một chút nước suối mang từ thôn Đá Trắng xuống trong một ống tre. Rồi bà thắp nhang.
— Chị. — Bà nói, giọng người núi, chậm, trầm. — Thằng Thận khắc tên chị rồi. Chị về với bát của chị.