Sáng hôm sau.
Tiếng hét.
Từ nhà bên cạnh. Một người đàn bà hét. Rồi tiếng bát vỡ. Rồi tiếng chân chạy.
Tám thầy trò lao ra.
Nhà bên cạnh. Một căn nhà gỗ nhỏ.
Giữa nhà, một đứa bé gái bốn tuổi nằm co quắp trên nền đất. Môi tím. Sùi bọt. Tay chân giật.
Người mẹ quỳ bên cạnh. Ôm con. Hét. Không thành tiếng nữa.
Trên bàn, hai cái lọ sành. Giống hệt nhau. Cùng màu nâu. Cùng nắp gỗ. Một lọ có dán miếng giấy vẽ hình một cái lá. Một lọ dán miếng giấy vẽ hình… cũng một cái lá. Chỉ là lá thứ hai có thêm ba chấm đen nhỏ ở cuống.
Một lọ đã mở nắp.
— Thuốc ho… — Người mẹ nói qua tiếng nấc. — Con bé ho. Tôi lấy thuốc ho. Cái lọ hình lá…
— Lọ kia là gì?
— Thuốc… thuốc chuột. Ông lang ở huyện bán. Ông dặn: lọ có ba chấm là thuốc chuột. Tôi… tôi nhìn không kỹ…
A Lan đã quỳ xuống từ lúc nào.
Nàng không hỏi. Nàng cầm cái lọ đã mở. Ngửi. Nhíu mày. Rồi cầm lọ kia. Ngửi.
— Đúng lọ thuốc ho. — Nàng nói. — Không phải thuốc chuột.
Người mẹ ngẩn ra.
— Vậy… vậy sao con tôi…
— Lọ thuốc ho này là thuốc chuột. — A Lan nói. — Lọ có ba chấm mới là thuốc ho. Ông lang ở huyện dán ngược nhãn.
Không ai kịp hiểu.
A Lan đã hành động. Nàng tháo cái nồi đất nứt trên lưng. Lục trong túi vải. Lá. Rễ. Một viên Hồi Xuân Đan cuối cùng còn lại.
Nàng không dùng đan. Nàng biết Hồi Xuân Đan không giải được độc. Nàng giã lá. Giã rễ. Pha với nước. Cạy miệng đứa bé. Đổ vào. Lật nghiêng. Vỗ lưng.
Đứa bé nôn.
Nôn ra một thứ nước đen. Mùi hắc.
Rồi nó khóc.
Khóc to. Khóc như mọi đứa trẻ bốn tuổi bị đánh thức giữa giấc ngủ.
Người mẹ ôm con.
Không nói được gì. Chỉ ôm. Lắc. Khóc theo.
A Lan ngồi bệt xuống đất. Tay còn run. Mặt trắng bệch. Lần đầu tiên nàng cứu người mà không có mẹ đứng cạnh.
Ôn Cố đặt tay lên vai nàng một cái. Không nói gì.
Hàng xóm kéo tới.
Ngoài cửa đông nghẹt người. Ai cũng hỏi chuyện gì. Ai cũng nhìn hai cái lọ sành trên bàn.
Ôn Cố cầm hai cái lọ lên.
Hắn bóc miếng giấy vẽ trên lọ thứ nhất. Lật mặt sau.
Mặt sau, có chữ. Chữ nhỏ. Viết vội. Mực nhòe.
Thuốc chuột. Không được uống.
Hắn bóc miếng giấy trên lọ thứ hai. Lật mặt sau.
Thuốc ho. Ngày ba lần. Mỗi lần nửa thìa.
Ông lang ở huyện viết chữ ở mặt sau. Rồi vẽ hình ở mặt trước. Cho người trấn này hiểu.
Rồi dán nhầm.
Nếu ông ấy chỉ viết chữ, thì một người biết chữ sẽ thấy ngay. Nhưng ông ấy biết trấn này không ai đọc được chữ. Nên ông ấy vẽ. Rồi dán chữ quay vào trong.
Chữ đúng. Nằm úp mặt vào lọ.
Ôn Cố giơ hai miếng giấy lên.
Cả đám người ngoài cửa nhìn. Nhìn những con chữ đen nhỏ. Như nhìn những con kiến.
Không ai đọc được.
— Có ai đọc được dòng này không? — Ôn Cố hỏi.
Im lặng.
Một người đàn ông ba mươi tuổi đứng ở hàng đầu. Nhìn tờ giấy rất lâu. Môi mấp máy. Rồi lắc đầu.
— Ta học thầy Quách được một năm. — Hắn nói. — Mười năm rồi. Ta quên rồi.
Ôn Cố hạ hai miếng giấy xuống.
Hắn nhìn đứa bé bốn tuổi đang khóc trong lòng mẹ. Nhìn người mẹ. Nhìn đám người ngoài cửa. Đứa lớn nhất mười sáu tuổi. Không đứa nào viết được tên mình.
Nhìn ra ngoài. Con phố dài. Ba mươi tấm biển. Một con cá. Một bông lúa. Một cái chày.
Nhìn tấm bia đá ở quảng trường. Nửa dưới bị đục.
— Kiếm Nam. — Hắn nói.
— Có.
— Ngươi nói đúng. Ta dạy một chữ ở đây, là hắn biết. Hắn biết, là Thanh Y cô nương biết.
— …Vâng.
— Thì để họ biết.
Hắn đặt hai miếng giấy lên bàn. Úp mặt chữ lên trên.
— Ngày mai, ta dạy chữ.
— Giữa chợ.