Sáng.
Chợ Văn Khê họp ở quảng trường. Ngay cạnh tấm bia bị đục. Ngay dưới tấm bảng gỗ có mười hai tờ Truy Pháp Lệnh.
Phiến đá mổ cá đã được dời ra giữa quảng trường. Dựng đứng. Tựa vào gốc cây gạo. Thạch Man cọ suốt đêm bằng tro bếp và nước suối. Phiến đá xám đen. Sạch. Không còn tanh.
Một cái bảng đen.
Người đi chợ nhìn.
Nhìn phiến đá. Nhìn gã khổng lồ đứng cạnh. Nhìn người thầy đồ áo vá. Nhìn tám người lạ.
Rồi họ nhìn đi chỗ khác. Mua cá. Mua rau. Mặc cả. Như không thấy gì.
Mười năm, trấn này học được cách không thấy.
Ôn Cố cầm một mẩu than. Than củi. Hắn không có phấn.
Hắn viết lên phiến đá. Một chữ. To bằng cái nón.
藥
— Chữ này đọc là dược. — Hắn nói. Giọng không to. Bình thường. Như nói chuyện với người đứng cạnh. — Nghĩa là thuốc.
Không ai dừng lại.
Hắn viết chữ thứ hai bên cạnh.
毒
— Chữ này đọc là độc. Nghĩa là chất độc.
Chữ Cấm trên cổ tay hắn nằm yên.
Hắn nhìn nó một cái. Không nóng. Không cháy.
Hắn đúng.
— Hai chữ này. — Ôn Cố nói. Vẫn bình thường. Như nói một mình. — Hôm qua có một đứa bé bốn tuổi suýt chết, vì mẹ nó không đọc được.
Một người đàn bà đang mua cá dừng tay.
— Chữ dược. Trên có bộ thảo. Hai cái cỏ. Thuốc làm từ cỏ cây.
— Chữ độc. Trên cũng có cỏ. Nhưng dưới có chữ mẫu. Mẹ. Người xưa bảo: cỏ mà mọc nhiều quá, như mẹ đẻ con không ngừng, thì thành độc.
— Hai chữ đều có cỏ. Giống nhau. Nhìn không kỹ là nhầm.
— Như hai cái lọ.
Người đàn bà mua cá quay lại.
Nàng là mẹ của đứa bé bốn tuổi.
Nàng đứng nhìn phiến đá rất lâu. Rồi nàng đi tới. Tay vẫn xách con cá.
— Thầy. — Nàng nói. Giọng run. — Thầy dạy lại cho tôi. Chữ độc.
Ôn Cố đưa cho nàng mẩu than.
Nàng cầm. Tay run. Mười năm không cầm bút. Có khi cả đời chưa cầm bút.
Nàng vẽ chữ độc bên dưới chữ của hắn.
Nét ngang lệch. Nét sổ cong. Bộ thảo trên đầu như hai cái que gãy.
Nhưng đúng là chữ độc.
Rồi nàng nhìn chữ mình vừa viết.
Và khóc.
Không phải khóc to. Đứng giữa chợ, tay xách cá, tay cầm than. Nước mắt chảy. Như người ta khóc khi nhận ra mình vừa làm được một việc mà mười năm qua mình tưởng không bao giờ làm được.
— Nếu hôm qua tôi biết chữ này…
— Hôm nay chị biết rồi. — Ôn Cố nói.
Người đi chợ đã dừng lại.
Không phải tất cả. Mười người. Hai mươi người. Đứng xa. Ở rìa quảng trường. Cầm giỏ. Cầm rổ. Nhìn.
Họ chưa lại gần.
Nhưng họ đã thấy.
Trưa.
Bọn trẻ tới.
Không phải được cha mẹ dắt. Chúng tự tới. Như lũ chim sẻ thấy có thóc rơi.
Đứa đầu tiên là con trai của bà chủ trọ Liên. Sáu tuổi. Nó đứng nép sau gốc cây gạo. Thò đầu ra nhìn. Rồi thụt vào. Rồi thò ra.
Ôn Cố không gọi nó.
Hắn chỉ viết một chữ mới lên phiến đá. Một chữ đơn giản. Ba nét.
川
— Chữ xuyên. — Hắn nói. — Con sông. Ba dòng nước chảy song song.
Rồi hắn chỉ ra con suối chảy giữa trấn.
— Như thế kia.
Thằng bé sáu tuổi nhìn con suối.
Nhìn chữ trên đá.
Nhìn con suối.
Ba nét. Ba dòng nước.
Nó bước ra khỏi gốc cây.
— …Con viết được không?