Trời tối hẳn.
Có người thắp đèn. Đèn dầu, đèn lồng, đuốc. Quảng trường sáng lờ mờ như một sân đình ngày hội.
Lạc Thanh Y đứng dậy.
Năm mươi người căng người lên. Người ngồi gần Ôn Cố nhất lặng lẽ xích lại gần hắn hơn.
Nàng không đi về phía hắn.
Nàng đi về phía Nghiêm Chính.
— Nghiêm Chính.
— Có.
— Ngươi ở Văn Khê mười năm.
— Vâng.
— Mười năm. Có bao nhiêu thầy có phép tới đây dạy?
Nghiêm Chính không trả lời ngay.
— …Không ai.
— Ngươi có báo về các không?
— Có. Mỗi năm một lần. — Nghiêm Chính nói. — Thuộc hạ báo: Văn Khê không còn ai dạy không phép.
— Ngươi có báo: Văn Khê không còn ai dạy?
Nghiêm Chính im lặng.
— …Có. Năm thứ hai. Năm thứ năm. Năm thứ tám.
— Các trả lời thế nào?
— Huyện Thanh Hà có trường có phép.
Lạc Thanh Y quay sang Lục Tri Thư.
— Trường Thanh Hà. Học phí bao nhiêu?
Lục Tri Thư lật sổ. Hắn không cần lật. Hắn đã nghe bà chủ trọ nói. Nhưng hắn vẫn lật. Vì tông chủ cần nghe nó từ sổ.
— Một năm. Mười hai lạng bạc. Tính theo giá thóc ở Văn Khê… bằng ba năm thóc của một nhà.
Lạc Thanh Y đứng im.
Ánh đuốc lay lắt trên gương mặt thủy mặc của nàng.
Năm mươi người nhìn nàng. Họ không hiểu Chấp Pháp là gì, Truy Pháp Lệnh là gì, Thiên Thư Các ở đâu. Họ chỉ biết người con gái này có thể bắt thầy đồ đi. Như người áo xanh mười năm trước bắt mười hai thầy đi.
Họ đợi nàng nói.
— Luật không sai. — Lạc Thanh Y nói.
Giọng nàng không to. Nhưng cả quảng trường nghe rõ. Từng chữ. Như đọc bản án.
— Dạy sai thì giết người. Phải có người kiểm. Luật không sai.
— Nhưng luật nói: ai muốn dạy, phải có phép.
— Luật không nói: chỗ nào không ai có phép, thì không ai được học.
Nàng dừng một nhịp.
— Chỗ ấy là chỗ luật chưa viết tới.
Nàng rút cây bút ngọc khỏi tóc.
Tóc xõa xuống. Như một dòng mực đổ.
Lần này không ai quên thở. Năm mươi người nín thở từ trước rồi.
Nàng đi tới tấm bia đá giữa quảng trường. Văn Khê Học Bi. Nửa trên còn tên người đỗ đạt. Nửa dưới bị đục rỗ như mặt người lên đậu.
Nàng đặt ngòi bút ngọc lên nửa dưới.
Và viết.
Ngòi bút không có mực.
Nhưng nơi ngòi bút đi qua, đá lõm xuống. Như đá là sáp. Những vết rỗ mười năm trước bị lấp phẳng dưới ngòi bút, rồi trên mặt phẳng ấy, hiện lên từng nét chữ. Sâu. Sắc. Như khắc bằng đục thép.
Chữ đẹp. Nét ngang thẳng như dây đàn. Nét sổ rơi như giọt nước.
Văn Khê Học Đường.
Thiên Thư Các, Chấp Pháp Điện cấp phép.
Dạy chữ, dạy số, dạy đọc văn tự. Không thu học phí.
Người giữ phép: Nghiêm Chính.
Lạc Thanh Y.
Quảng trường im phăng phắc.
Nghiêm Chính đứng như tượng.
Hắn nhìn tên mình khắc trên bia. Ngay chỗ mười năm trước hắn đục tên mười hai người thầy.
— Tông chủ… — Giọng hắn khàn. — Thuộc hạ… không dạy được.
— Ngươi đỗ đầu Nam Châu. — Lạc Thanh Y nói. Cài lại bút ngọc. Búi tóc. — Bài thi của mọi người đỗ đầu trong trăm năm, ta đều đã đọc. Bài của ngươi cũng vậy. Chữ của ngươi ngay như thước kẻ.
— Người chấm thi hỏi ngươi: ai dạy. Ngươi không trả lời.
— Bây giờ trả lời đi.
Nghiêm Chính nhìn phiến đá thứ ba.
Mười hai cái tên. Dòng cuối.
— …Từ Văn Khiêm. — Hắn nói.
— Thì dạy như ông ấy. — Lạc Thanh Y nói.
Nàng quay sang Lục Tri Thư.
— Mười hai người bị giải từ Văn Khê mười năm trước. Tra hồ sơ ở Chấp Pháp Điện.
— Còn sống thì ta muốn biết ở đâu.
— Đã mất thì ta muốn biết vì sao.
Lục Tri Thư ghi. Tay hắn hơi run. Ba năm theo nàng. Chưa bao giờ nàng ra lệnh tra lại một bản án đã đóng dấu.