Đêm mười bảy tháng Chín, mưa to.
Mười một giờ, Lâm Khắc đang ngồi ở bàn thợ thì nghe tiếng đếm trên đỉnh dốc động đậy.
Ban đầu hắn tưởng mình nghe sai. Tiếng đếm của ông Từ Lậu mười hai năm nay chỉ ở một chỗ, sau quầy tiệm số 1. Ông xuống dốc đúng hai lần hắn biết, lần soi bánh răng của bà Hạ, lần báo chiếc vòng đồng thôi chạy, lần nào cũng giữa ban ngày, nắng ráo. Bây giờ nó rời khỏi quầy. Nó ra tới bậc thềm. Nó dừng rất lâu ở bậc thềm. Rồi nó xuống.
Từng bậc. Con dốc phố Đồng Hồ Cũ lát đá, mưa to thế này nước chảy thành dòng giữa lòng đường, đá trơn như mỡ. Một trăm bốn mươi tuổi. Một cây gậy. Hắn nghe tiếng gậy gõ, rồi tiếng bước, rồi tiếng gậy gõ. Tiệm số 2. Tiệm số 3. Mỗi tiệm mất năm phút.
Hắn đặt dao xuống.
Tiệm số 4. Một tiếng trượt, tiếng gậy đập xuống đá, tiếng thở gấp. Tiếng đếm khựng lại. Hắn đứng bật dậy, tay đã đặt lên then cửa. Rồi tiếng thở đều trở lại, tiếng gậy lại gõ.
Hắn đứng như thế, tay trên then cửa, mười phút. Không mở. Mở là đi lên đón, đi lên đón là lên dốc. Tiệm số 7. Tiệm số 9, cửa sổ nhà ông Kha sáng đèn rồi tắt ngay, như có người nhìn ra rồi quyết định không nhìn nữa. Tiệm số 12.
Tới tiệm số 15, Lâm Khắc mở cửa.
Hắn lấy chiếc áo mưa treo sau cửa, đi ra giữa mưa, không đi lên, chỉ đứng ở bậc thềm tiệm mình, tay cầm chiếc áo. Đó là chỗ xa nhất hắn đi được.
Ông Từ Lậu xuất hiện dưới đèn đường trước tiệm 16.
Ông không mặc áo mưa. Áo vải thô ướt sũng dính vào bộ xương nhỏ thó. Tóc bết xuống trán, không còn mấy sợi. Một tay chống gậy, tay kia ôm trước ngực một cái bọc vải, che bằng cả người, như người ta che đứa trẻ. Ông Phùng đã đứng ở cửa tiệm 16 từ lúc nào, áo may ô, tay cầm cái ô đen to, định bước ra. Ông Từ không nhìn sang, chỉ lắc đầu một cái. Ông Phùng đứng lại, cầm ô, không mở.
Ông già đi nốt mười bước. Tới bậc thềm tiệm Lâm Ký thì dừng, ngẩng lên. Nước mưa chảy qua những nếp nhăn sâu như rãnh khắc.
— Cậu không lên. — Ông nói. Giọng ông khò khè, chìm trong tiếng mưa. — Thì ta xuống.
Lâm Khắc nhìn ông. Hai tháng hắn đã nghĩ sẵn nhiều câu cho lúc này. Không câu nào nhớ được.
Hắn khoác chiếc áo mưa lên đôi vai gầy ấy. Hắn đỡ khuỷu tay ông qua bậc cửa. Ông nhẹ như một bó rơm ướt.
Hắn đốt bếp dầu, lấy chiếc khăn khô, lấy cái áo cũ của bố. Ông Từ ngồi trên ghế đẩu cạnh bàn thợ, không chịu thay, chỉ cho lau đầu. Ông run cả người. Ông đặt cái bọc vải lên bàn thợ, cởi nút bằng mười ngón tay không còn nghe lời, mở mãi mới ra.
Hai chén trà sứ, cái bình đất nhỏ của tiệm số 1, nút giẻ bịt kín vòi. Một gói trà giấy báo.
— Trà của cậu còn trên quầy. — Ông nói. — Hai tháng rồi. Nguội. Ta đổ đi rót lại mỗi tối. Tốn trà.
Ông đẩy cái bình sang.
— Pha đi. Tay ta run.
Lâm Khắc nấu nước. Hắn pha trà như đã xem ông pha nghìn lần, tráng chén, đợi nước bớt sôi. Mùi trà Tây Phường bốc lên trong gian tiệm ám khói. Hắn rót hai chén, đẩy một chén về phía ông, chén kia đặt trước mặt mình. Hắn ngồi xuống ghế thợ.
Bánh răng thử nằm trên khay vải giữa hai người, cạnh mười một mẩu đồng.
Ông Từ nhìn những mẩu đồng ấy. Ông cầm một mẩu lên, đưa sát mắt, ngón tay cái miết dọc rãnh khắc. Miết rất lâu.
— Tới một phần ba thì tắt. — Ông nói.
— Vâng.
— Định khắc tới đấy năm thứ hai sau khi về. Mười một năm sau đó nó không đi thêm được một ly nào. Tối nào cũng ngồi. Mẹ cậu kể với bà Hạ, bà Hạ kể với ta.
Ông đặt mẩu đồng xuống, nâng chén trà bằng hai tay, uống một ngụm, ho một hồi dài. Lâm Khắc nhìn ông ho. Hắn đợi.
Đợi hết cơn, ông Từ nhìn hắn. Đôi mắt đục, đỏ ngầu vì mưa.
— Cậu đã hỏi ta một câu. — Ông nói. — Đường về của cái gì. Ta bảo ta già rồi, không kể từ đầu được. Ta nói dối đấy. Ta kể được. Ta còn một năm bảy tháng, đủ cho cả trăm lần kể. Ta không kể vì ta sợ.
— Bây giờ hết sợ à?
— Không. — Ông già nói. — Nhưng bây giờ cậu ngồi khắc cái thứ con ta với thằng Định đã không khắc được, bằng con dao của thằng Định, ở một mình, không hỏi ai. Cứ thế này thì cậu khắc thêm mười ba năm nữa cũng dừng ở chỗ ấy. Mà con bé nhà cậu chỉ có tám năm.
Ông đặt chén xuống.
— Hỏi lại đi. Lần này ta trả lời.
Mưa dội trên mái tôn đã vá. Mọi chiếc đồng hồ trên giá chạy, mỗi chiếc một nhịp. Lâm Khắc cầm bánh răng thử lên, đặt vào giữa bàn.
— Đường về của cái gì?
— Của năm tháng. — Ông Từ Lậu nói.