Cuối giếng có một lỗ vừa một người chui, bờ lỗ cạy bằng tay. Đinh Mạc đẩy một tấm tôn gỉ, trườn qua. Lâm Khắc trườn theo, và ngay khi đầu hắn qua khỏi cái lỗ ấy, có một thứ thay đổi.
Tiếng nước biến mất. Không phải xa dần. Dừng, như người ta nhấc kim khỏi đĩa hát. Trong tai hắn, chín triệu tiếng đếm của Kỳ Lam, thứ tiếng nền đã theo hắn suốt từ ngày Thính Thời thức, kéo xuống rất chậm, méo đi, trầm dần, như một cuộn băng đang hết pin, rồi chỉ còn một tiếng ù rất sâu mà hắn cảm thấy ở răng.
Hắn đứng thẳng dậy. Đèn đeo trán soi ra, không chạm tới cái gì.
— Tắt đi. — Đinh Mạc nói, giọng ông bây giờ không còn the thé, nhỏ hơn, gần như dịu lại. — Không cần.
Hắn tắt đèn. Và hắn thấy.
Xưởng đóng tàu vẫn ở đó.
Mái tôn, cột sắt, sàn xi măng. Y như trong ảnh, chỉ khác là bên ngoài những ô cửa trên cao không có trời, chỉ có bê tông đổ sát. Bê tông móng tháp đã ôm lấy cả cái xưởng như đất ôm một cái sọ. Có ánh sáng. Màu vàng nhạt, không có nguồn, như những vệt nắng chiều đã chiếu vào từ ba mươi năm trước mà chưa đi hết. Bụi đứng yên giữa không trung. Một cái thang gỗ dựa vào cột. Một cái rổ tre trên sàn, trong rổ có mấy mẩu vụn gì đó khô đen.
Và ở giữa xưởng, cao bằng ba tầng nhà, là nó.
Lâm Khắc đã mở hàng vạn bộ máy. Hắn đã thấy bộ máy trong đồng hồ đeo tay nhỏ hơn hạt gạo, bộ máy đồng hồ tháp nhà thờ to bằng cái tủ. Không có gì chuẩn bị cho hắn thứ này.
Tầng bánh răng này chồng lên tầng bánh răng khác, trục to bằng thân người, thép và đồng thau không một hạt bụi đọng. Tất cả đều đang quay. Rất chậm. Chậm tới mức phải đứng nhìn một răng đủ lâu mới thấy nó nhích. Không có tiếng tích tắc. Mỗi nhịp thoát của Đại Chung dài hơn một hơi thở, trầm tới mức không còn là tiếng, chỉ là cái ù trong xương hàm. Từ đỉnh máy, nơi đáng lẽ có một phiến đá đen, một cái ống thép nối thẳng lên trần, xuyên bê tông, lên trên, sáu trăm mét, tới một chỗ hắn đã đứng. Những dây đồng mảnh như tóc, không biết bao nhiêu triệu sợi, từ trong ống chảy xuống quanh máy như một thác nước đứng yên. Mỗi sợi là một người.
Hắn bước lại gần. Trong tóc hắn có cảm giác như vừa đi qua một lớp nước. Càng lại gần, cái ù càng sâu. Hắn nghe tiếng tim mình, đập một nhịp, và trên kia, chắc đã qua mất một phút.
Đinh Mạc đứng ngoài lớp ấy một chút, tay vịn cái thang gỗ. Ông đội lại cái mũ lưỡi trai cho ngay ngắn, như người sắp vào nhà ai.
— Bảy người. — Ông nói. — Con Uyển bảo đẹp. Lão bảo to thế thì có ích gì. Lúc ấy lão ba mươi tuổi.
Bánh răng thứ mười bảy nằm ở tầng giữa, ngang tầm một cái sàn sắt. Lâm Khắc trèo lên. Bàn tay đặt vào tay vịn lạnh, vết mòn ở đúng chỗ người ta hay nắm. Có cái sàn công tác vòng quanh, có ai đó đã để lại một cái tua vít trên mép sàn.
To bằng cái bánh xe bò, ông Từ nói thế. To hơn. Đường kính hơn hắn một đầu người. Mặt trước, làn đi khắc sâu, sáng rực, những vòng tròn đồng tâm chép đi chép lại trong mọi chiếc đồng hồ khế ở Kỳ Lam. Bây giờ hắn thấy cái gốc của chúng, mỗi vòng không đều như máy, mỗi vòng có hơi thở, cuối vòng hơi cong. Bốn đôi tay đã khắc đoạn này. Hắn nhận ra một đoạn ngay, không cần soi. Hắn đặt tay lên đoạn ấy, ở vòng thứ ba. Thứ cảm giác hắn có giống như khi cầm một chiếc áo cũ còn mùi người.
Hắn đi vòng ra mặt sau.
Mặt sau tối hơn. Làn về chạy ở đó, nông hơn, song song. Nó vẫn đẹp, vẫn đều. Và không có gì chảy trong nó. Hàng triệu sợi tóc chỉ còn chảy một chiều, làn này đã rỗng ba mươi hai năm. Hắn dò theo nó từ mép vào, bước chậm trên sàn sắt, tay lướt không chạm.
Gần trục, hắn thấy vết cắt.
Rộng ba đốt tay. Sạch. Mài bằng tay, một tay không run, đáy nhẵn tới mức soi được, cạnh thẳng như thước. Một vết thương cũ mà đẹp như một đường nét. Nghĩ về tay người đã làm việc ấy, tự chui vào đây một mình trong đêm, không đèn, hắn thấy lạnh hơn nghĩ về bất cứ gì tháp đen đã làm.
Cạnh vết cắt, bên mép gần trục, có vết của một tay khác.
Một đoạn rãnh mới khắc, chạy từ đầu làn về đã đứt, nối sang khoảng trống ấy. Nét nhỏ, tròn, đều, nét của phụ nữ, đi rất chậm, từng ly một. Dài hơn đốt tay đầu một chút. Rồi dừng lại. Không phải dừng như bị cắt, mà dừng ngay giữa một nét, như người đang khắc bị gọi đi.
Con Uyển.
Lâm Khắc đứng rất lâu trước đoạn rãnh ấy. Rồi hắn đưa tay vào túi, lấy gói vải, lấy bánh răng thử của bố ra. Hắn đặt nó vào lòng bàn tay, đưa sát, làn nông của nó ngay bên làn về của đại máy. Hắn đẩy vào một chút linh khí.
Linh khí chạy theo đường đi. Tới mép, rẽ vào đường về, chạy ngược vào. Tới chỗ một phần ba.
Nó không tắt.
Nó dừng, và run lên, như con kiến lần tới một khe nứt, thấy được bờ bên kia. Bên kia khe, từ chỗ đoạn rãnh của Từ Uyển, có một thứ rất yếu dội lại.
Một đầu kia. Làn về có một đầu kia.