— Thôi. — Dưới sàn, Đinh Mạc gọi. Ông không lên. — Thằng tóc bạc. Cậu đứng đấy một phút rồi đấy. Xuống đi. Lão chỉ cho cái cuối cùng.
Lâm Khắc xuống. Hắn không biết hắn đã đứng bao lâu.
Sau lưng bộ máy, ở chân tường xưởng, có một cánh cửa thép, cao hai người, có vòng khóa trận văn. Trước kia đó là cửa kho đồng thau. Đinh Mạc dắt hắn tới, dừng ở năm bước.
Trước cửa, trên sàn xi măng, có một đôi giày.
Giày da của thợ, đế mòn lệch, cỡ nhỏ, đặt ngay ngắn, mũi hướng vào cửa, như người ta cởi giày trước khi vào nhà. Bên cạnh giày là một chiếc thước kẹp đồng thau, gấp lại, đặt song song. Không có một hạt bụi. Ba mươi năm trên trời, ở đây chắc chỉ mới vài tháng.
Lâm Khắc ngồi xuống. Hắn không chạm vào.
— Bà ấy vào trong đấy.
— Lão không biết. — Đinh Mạc nói. Giọng ông rất nhỏ. — Năm thứ ba lão xuống được tới đây, cái lối này vừa đào xong. Cửa khép rồi. Đôi giày như thế. Từ đấy mỗi năm lão xuống một lần, năm đầu ở lại lâu, về thấy mất hơn một tháng lương, bị đuổi suýt nữa. Sau chỉ nhìn một cái. Đôi giày không nhúc nhích. Lão gọi. Không ai thưa.
Hắn bước tới cửa, đặt tay lên vòng khóa thứ nhất. Nó nóng ấm, và nó có nét cong. Hắn lấy dao, chưa kịp khắc gì, chỉ đặt mũi dao vào, vòng khóa đã xoay nửa vòng, nhận tay. Một tiếng cạch như từ rất xa.
Vòng thứ hai không có nét của ai. Một ma trận trận văn dày đặc, ba mươi hai hàng, từng ô khắc khác nhau, trông như một trang thiết kế. Hắn đọc được một đoạn thì đoạn sau đã không còn nghĩa. Muốn khớp thì phải biết bản gốc, mỗi ô ứng với một trang. Bốn mươi tờ.
Hắn áp tai lên mặt thép. Hắn đã làm thế với hàng vạn chiếc đồng hồ. Với ngực con bé, cái đêm đầu tiên.
Hắn nghe.
Đại Chung ù trong xương hàm. Ở phía sau cửa có khoảng trống rộng, lặng. Và rất sâu trong đó, sâu hơn tất cả những gì hắn từng nghe, có một tiếng.
Không phải cái ù. Một tiếng thật, rất nhỏ. Một nhịp.
Hắn nín thở. Hắn đợi. Tim hắn đập một lần, hai lần, mười lần, trăm lần.
Một nhịp nữa.
Tiếng đếm của một người. Không có mối nối. Chậm tới mức giữa hai nhịp có thể đi qua cả một ngày trên mặt đất. Và ở cuối nhịp, rất khẽ, cái đuôi tròn nhỏ.
Hắn định nói. Hắn quay lại, miệng đã mở.
Đúng lúc ấy, bàn tay còn đặt trên vòng thứ hai của hắn làm cái việc nó không nên làm: nó thử đẩy một chút linh khí vào ô đầu tiên.
Máy biết.
Có lẽ Cố Diên đã đặt chuyện này sẵn từ ba mươi năm trước, như đã đặt cái khóa ở cầu thứ ba. Tiếng ù sâu xuống thành một tiếng rên. Từ thác dây đồng trên đầu họ, vài trăm sợi tóc rời ra, căng thẳng như dây đàn, trôi về phía cánh cửa. Không nhanh. Ở chỗ này không gì nhanh. Nhưng thời gian của chúng không phải thời gian của hắn. Cái bóng của chúng đã đến trước khi hắn thấy chúng rời đi.
Hắn kéo dòng. Dòng ở đây không kéo được. Bàn tay hắn đặt vào đó như đặt vào một con sông đông cứng. Hạch nóng rực. Hắn nghe rõ mồn một sợi tóc đầu tiên đang nhắm vào giữa ngực hắn, vào tiếng đếm ba mươi năm, như mũi nhíp nhắm vào lò xo.
Một vật nhỏ, còng, đập vào sườn hắn.
Đinh Mạc lao qua năm bước trong cái khoảnh khắc không ai lao được, đầu đội mũ lưỡi trai, hai đầu gối gãy tới nơi. Ông đẩy hắn ngã ra sau, đứng vào chỗ hắn. Ba trăm sợi tóc cắm vào lưng ông, im lặng.
Lão không kêu. Lão giơ bàn tay bốn ngón lên, đặt lên vòng khóa thứ nhất, miết một đường. Một nét, ngắn, hơi xiên, như khắc trong lúc đang chạy. Vòng khóa nhận tay người. Những sợi tóc rụng xuống, rũ ra như tóc đứt, trôi trở lại vào thác.
Rồi ông ngồi phịch xuống cạnh đôi giày.
Lâm Khắc bò tới. Hắn nghe. Bảy năm, mười một tháng. Rồi không phải. Hắn nghe nó rơi. Sáu năm. Năm. Ba. Sáu năm rút khỏi một người trong thời gian một cái chớp mắt, và rơi vào cái ù.
Một năm, mười một tháng, hai mươi ngày.
Mặt Đinh Mạc đã không còn gì để già thêm. Chỉ có mắt mờ đi một lớp. Ông thở the thé, và nhìn hắn, và cười hở ba cái răng.
— Thấy gì? — Ông hỏi.
Hắn nghẹn. Hắn nắm lấy cổ tay ông, chỗ vết sẹo vòng quanh.
— Bà ấy còn. — Hắn nói. — Có một tiếng. Sau cửa. Một nhịp. Rất chậm. Có đuôi tròn.
Đinh Mạc nhắm mắt lại. Ông ngồi như thế một lúc, tay đặt lên chiếc giày bên trái, ngón cái khẽ phủi cái chỗ chẳng có bụi. Hai mươi chín năm.
— Thế thì được. — Ông nói. — Cầm cái thước. Đưa cho ông già. Đừng cầm giày, nó còn phải đi về.
Hắn cầm lên chiếc thước kẹp đồng thau. Nó nhẹ. Hắn cõng người đàn ông nhỏ thó ấy lên lưng, nhẹ hơn cả thước. Sàn xi măng kéo dài vô tận tới cái lỗ tròn ở chân tường. Đi được nửa đường hắn mới nhớ ra đếm giờ. Trên kia, chắc đã mấy ngày rồi.
Sau lưng, Đại Chung quay. Một răng. Rất chậm. Như lồng ngực thở mà chỉ thở ra.