Thư Nhạn tới tiệm bánh rán lúc mười giờ sáng, cặp da trong tay, áo sơ mi trắng còn nếp gấp. Lâm Khắc gọi cô lúc bảy giờ, nói một câu, và cô bỏ dở một buổi gặp thân chủ.
Bà Hạ đã ngủ, trên giường, chăn đắp tới cằm. Ông Phùng ngồi canh ở mép giường.
Lâm Khắc đặt chiếc hộp thiếc lên bàn ăn, tháo dây chun, mở nắp.
Trong hộp là giấy. Rất nhiều giấy. Những tập giấy gấp đôi, buộc dây gai, xếp chồng lên nhau, mỗi tập một năm. Tập trên cùng còn trắng, mực in rõ, dấu hai con cá của Thọ Ty đỏ tươi. Tập dưới cùng vàng như lá úa, mép giòn, mực đã nhòe.
Và nằm giữa những tập giấy ấy, một chiếc đồng hồ khế bỏ túi vỏ đồng, mặt kính ố, kim giây chạy ngược.
— Ba mươi tập. — Thư Nhạn nói, sau khi đếm. — Ba mươi năm.
Cô ngồi xuống, mở tập dưới cùng.
Khế Thọ. Bên bán: Hạ Thị Liên, bốn mươi tuổi, Tây Phường. Bên mua: Công ty Thọ Hằng, chi nhánh Tây Phường. Số năm chuyển: một (01). Giá: ba triệu (3.000.000) đồng. Hình thức: chuyển một lần, qua đồng hồ khế số hiệu TH-TP-04417, người bán giữ đồng hồ, có nghĩa vụ đeo hoặc giữ bên mình trong suốt thời hạn chuyển.
— Ba triệu. — Thư Nhạn đọc to. — Một năm.
Lâm Khắc không nói gì. Năm ấy hắn chưa sinh.
Cô mở tập thứ hai. Thứ ba. Thứ mười. Giá tăng dần. Ba triệu rưỡi. Bốn triệu. Năm triệu. Bảy triệu. Mười triệu. Có những năm bà bán hai năm, có năm ba năm. Năm đứa con cả thi đại học, bà bán ba năm. Năm đứa thứ hai lấy vợ, bà bán hai năm. Năm đứa út đi nước ngoài, bà bán ba năm. Ở lề những tập khế ấy, có chữ bà Hạ viết bằng bút bi, chữ to, vụng, chữ của người chỉ học hết lớp bốn: tiền học Tuấn, tiền cưới Hùng, vé máy bay Mai.
Thư Nhạn đọc tới tập thứ ba mươi thì dừng lại, gỡ kính, day hai bên sống mũi.
— Ba mươi năm. — Cô nói. — Tổng cộng bà ấy bán ba mươi tư năm thọ nguyên. Tổng tiền nhận khoảng hai trăm năm mươi triệu.
Lâm Khắc nhớ chợ Tân Khu. Một năm thọ nguyên của một bà già bảy mươi tuổi hôm nay bán được mười hai triệu. Một năm thọ nguyên ấy, ở Tân Khu, bán lại cho người giàu, giá gấp ba.
— Khế có ghi lãi không? — Hắn hỏi.
— Không. — Thư Nhạn lật lại từng tập, chậm, ngón tay dò theo từng dòng. — Đây không phải khế vay như khế của Tích Tích. Đây là khế bán. Bán đứt. Một năm đổi ba triệu, một năm đổi mười triệu. Không có lãi, vì không có nợ. Người bán nhận tiền, người mua nhận năm tháng, hết.
Cô dừng ở một điều khoản ở trang hai, đọc lại hai lần.
— Người bán có nghĩa vụ giữ đồng hồ khế bên mình cho tới khi chuyển xong số năm. — Cô nói. — Năm đầu ghi thế. Từ năm thứ mười hai, điều khoản đổi: cho tới khi người mua xác nhận đã nhận đủ.
— Khác gì nhau?
— Khác ở chỗ ai quyết định khi nào là đủ. — Thư Nhạn đặt tập khế xuống. — Năm đầu, chuyển xong một năm là xong. Từ năm thứ mười hai, Thọ Hằng xác nhận thì mới xong. Mà bà Hạ không bao giờ nhận được tờ xác nhận nào cả. Tôi đã lật hết. Không có.
Cô nhìn chiếc đồng hồ khế vỏ đồng nằm trên bàn, kim giây chạy ngược.
— Nghĩa là cái đồng hồ này chưa bao giờ dừng.
Lâm Khắc cầm chiếc đồng hồ khế lên, áp vào tai.
Hắn nghe. Không phải tiếng tích tắc của người. Tiếng tích tắc của máy. Của dây cót, bánh răng, chốt hãm, của trận văn khắc trên những bánh răng ấy.
Nó chạy rất đều. Đều như một chiếc đồng hồ hiệu ở Tân Khu. Nó rút từ bà Hạ, qua khoảng cách giữa hộp thiếc trên nóc tủ và chiếc giường, đều đặn, mỗi ngày một chút. Hắn đếm theo nhịp nó, đếm theo cách thợ đồng hồ đếm nhịp thoát của một bánh xe, rồi nhân lên.
— Một năm có ba trăm sáu mươi lăm ngày. — Hắn nói chậm. — Đồng hồ khế rút đúng một năm thì mỗi ngày rút đúng một ngày. Cái này rút mỗi ngày một ngày, cộng thêm khoảng tám giờ. Đúng nhịp tôi nghe trong người bà Hạ sáng nay.
Thư Nhạn tính nhẩm.
— Tám giờ mỗi ngày. — Cô nói. — Mười ngày mỗi tháng.
— Mười ngày mỗi tháng. — Lâm Khắc nói. — Mà bà Hạ thôi bán từ năm ngoái. Năm cuối cùng bà bán là một năm. Cái đồng hồ này đáng lẽ dừng từ tháng Ba. Nó không dừng. Nó vẫn rút. Không phải rút năm bà bán. Rút năm bà còn.
Thư Nhạn im lặng rất lâu.
— Bao lâu rồi? — Cô hỏi. — Từ bao giờ nó rút thêm?
Lâm Khắc mở nắp sau chiếc đồng hồ khế. Hắn không tháo bánh răng. Muốn tháo đồng hồ khế của Thọ Hằng thì phải có giấy phép Thọ Ty, không có thì lời chứng của hắn vô giá trị trước tòa, Thư Nhạn đã dặn hắn từ sáng. Hắn chỉ nhìn qua kính lúp. Bánh răng thứ mười bảy, bánh răng mang trận văn. Trên mép nó, nhỏ như sợi tóc, có những vạch khắc. Vạch khắc ghi năm bảo dưỡng. Mỗi năm, khi bà Hạ mang đồng hồ lên Thọ Hằng ký khế mới, thợ của Thọ Hằng mở nó ra, vạch một vạch.
Hai mươi hai vạch. Rồi từ vạch thứ hai mươi ba, vạch khắc đổi kiểu. Sâu hơn. Mảnh hơn. Như một bàn tay khác.
— Tám năm. — Hắn nói. — Tám năm nay, từ khi người ta đổi bánh răng này, nó rút thêm.
Thư Nhạn tính. Mười ngày một tháng. Một trăm hai mươi ngày một năm. Tám năm.
— Hai năm tám tháng. — Cô nói. Giọng cô không lạnh như kim loại nữa. — Thọ Hằng lấy của bà ấy hai năm tám tháng không trả tiền.