Xưởng 40 rộng bằng nửa mặt sàn, trần thấp, đèn trắng, không có cửa sổ. Ba mươi bàn thợ xếp thành năm hàng, mỗi bàn một ngọn đèn kẹp, một kính hiển vi, một khay vải. Dọc vách, những giá sắt chất đầy hộp nhựa trong, mỗi hộp một chiếc đồng hồ khế, mỗi chiếc dán một nhãn mã vạch. Đồng hồ khế nhận. Đồng hồ của người mua.
Lâm Khắc chưa từng cầm một chiếc đồng hồ khế nhận. Cả đời hắn, ở Tây Phường, hắn chỉ thấy đồng hồ khế của người bán, kim giây chạy ngược. Những chiếc trên giá này kim giây chạy xuôi. Nhanh hơn kim giây thường. Có chiếc nhanh gấp đôi, gấp ba.
Hắn đứng ở cửa xưởng, nghe chúng, và trong một lúc không bước vào được.
Mỗi chiếc đồng hồ khế bán mà hắn từng nghe đều có một tiếng. Tiếng của một người. Bà Hạ. Ông cụ tám mươi hai tuổi nuôi cháu nội. Ông Nguyễn Văn Tý giường 41. Một chiếc đồng hồ, một người, một tiếng đếm chạy ngược ra ngoài.
Mỗi chiếc đồng hồ khế nhận trên giá này có hàng chục tiếng. Có chiếc hàng trăm. Tiếng của những người đã bán, chạy vào, chồng lên nhau, chắp nối nhau, như tiếng đếm của Kha Viễn. Hắn nghe thấy tiếng một ông già ở đâu đó. Tiếng một đứa con gái. Tiếng một người đàn ông đang ho. Tất cả chảy vào một chiếc đồng hồ vỏ vàng hồng dán mã vạch, nằm trong hộp nhựa trong trên giá sắt tầng thứ ba.
— Mới à?
Người hỏi là một thanh niên ở bàn thợ gần cửa nhất, đang cúi trên kính hiển vi. Cậu ta ngẩng lên. Mặt gầy, gò má cao, mắt trũng, tóc đã lốm đốm bạc ở hai bên thái dương. Trông ba mươi lăm.
Lâm Khắc nghe tiếng đếm của cậu ta. Bốn mươi mốt năm. Một tiếng. Không mối nối. Không ai bán cho cậu ta năm nào. Nhưng có những chỗ hụt, như những chỗ thiếu răng trên một bánh xe cũ.
— Hà Tiểu Mãn. — Cậu ta nói, chìa tay. — Thợ phụ. Hai năm rồi. Hai mươi ba tuổi. Đừng nhìn mặt tôi mà đoán.
— Lâm Khắc.
Tiểu Mãn nhìn mái tóc bạc nửa đầu của hắn, rồi nhìn bàn tay hắn. Ngón trỏ và ngón cái chai cứng. Những vết sẹo nhỏ của dao khắc. Tay thợ.
— Tây Phường à?
— Phố Đồng Hồ Cũ.
Tiểu Mãn cười, lần đầu tiên, một nụ cười làm cậu ta trông đúng hai mươi ba tuổi trong một giây.
— Tôi ở chợ Cá, bên kia chợ Tây Phường. — Cậu ta nói. — Anh là người tháo đồng hồ của bà bán bánh rán trước tòa. Bố tôi đọc báo, khóc cả buổi.
Xưởng trưởng là Phí Đông, bốn mươi sáu tuổi, trông ba mươi, áo blouse trắng cài kín cổ, giọng mệt mỏi của người đã nói một câu nhiều lần quá. Ông ta giao cho Lâm Khắc bàn thợ cuối cùng hàng năm, cạnh thùng rác, và một chồng mười hai chiếc đồng hồ khế nhận cần cân chỉnh.
— Đồng hồ khế nhận hỏng vì lệch nhịp. — Phí Đông nói. — Mỗi người bán có một nhịp riêng. Một chiếc đồng hồ nhận năm của hai chục người bán thì hai chục nhịp chạy vào cùng một bộ máy. Lâu ngày, bánh xe thoát mòn lệch. Khách hàng thấy đồng hồ chạy nhanh chạy chậm thất thường thì gửi xuống đây. Việc của anh là cân lại bánh xe thoát cho hai chục nhịp ấy chạy cùng một nhịp.
— Cùng một nhịp của ai?
Phí Đông nhìn hắn như nhìn một câu hỏi chưa ai từng hỏi trong xưởng này.
— Của khách hàng. — Ông ta nói. — Ai trả tiền thì nhịp của người ấy.
Lâm Khắc cân chỉnh mười hai chiếc đồng hồ trong buổi chiều đầu tiên. Phí Đông giao mười hai vì nghĩ hắn làm được năm. Người khác trong xưởng làm được bốn, năm chiếc một ngày, ngồi dán mắt vào kính hiển vi, đo từng răng bánh xe thoát bằng thước quang học.
Hắn không dùng kính hiển vi. Hắn áp tai vào từng chiếc, nghe hai chục nhịp chạy vào, tìm nhịp nào đang kéo lệch, và chỉnh.
Ở chiếc thứ chín, hắn dừng lại rất lâu.
Chiếc đồng hồ vỏ thép đen, nhãn mã vạch ghi tên một khách hàng ở tầng sáu mươi. Trong nó có ba mươi bảy nhịp. Ba mươi sáu nhịp chạy vào đều, bình thường, của ba mươi sáu người bán. Nhịp thứ ba mươi bảy chạy vào chậm, yếu, đứt quãng, như tiếng thở của một người đang ngủ rất say. Rất đều. Rất chậm. Không bao giờ thức dậy.
Hắn chỉnh xong chiếc đồng hồ. Nó chạy đều. Hắn đặt nó vào hộp nhựa, dán nhãn đạt. Rồi hắn ngồi im trên ghế thợ, tay đặt trên mặt bàn, nghe nhịp thứ ba mươi bảy ấy tiếp tục chạy vào chiếc đồng hồ trong hộp nhựa. Chậm. Đều. Từ một chỗ ở dưới chân hắn. Rất sâu.
Tiểu Mãn quay sang nhìn hắn từ bàn bên cạnh.
— Anh nghe thấy gì à? — Cậu ta hỏi khẽ.
— Không có gì.