Ý, đừng vào.
Ba chữ ấy nằm ở cuối tờ giấy thứ bảy, nét run tới mức chữ vào phải đọc bằng ngón tay. Tri Ý trải tờ giấy lên chiếc bàn thấp của tỷ tỷ, trong gian thứ hai, sau khi đã cho Đào Lục đóng cửa và ngồi canh ở ngưỡng. Ngoài cửa sổ, bóng cây ngô đồng đen thẫm trên nền trời không trăng, và gió mỗi lúc lại làm một chiếc lá rơi xuống mái ngói, lịch kịch như ai đó đi rất khẽ.
Tỷ tỷ khắc dòng ấy khi hoa lê gần nở, khi không còn nắm nổi cây trâm. Khi ấy Tri Ý mười bảy tuổi, đang ngồi ở Lạc Thủy chép sách thuê thay người cha đã ngã bệnh, và cả nhà đã để tang tỷ tỷ từ tháng Giêng, trong khi tỷ tỷ vẫn còn sống. Tỷ tỷ biết em gái mình, biết rằng con bé sẽ tìm, nên đã dùng sức lực cuối cùng để nói với nó một điều, và điều ấy tới tay người nhận muộn hơn một năm rưỡi, khi người nhận đã ngồi đúng ở chỗ tỷ tỷ ngồi.
Nàng úp mặt lên hai cánh tay. Vai nàng không rung. Nàng chỉ nằm yên như thế, trán tì vào lớp giấy đã khô, mũi đầy mùi mực, cho tới khi ngọn đèn cần khêu bấc.
Đào Lục không quay đầu lại. Nàng ta ngồi ở ngưỡng cửa, tay vò vạt áo, và bắt đầu ngân nga rất nhỏ một câu gì đó, không rõ để dỗ ai.
Sáu đêm liền, nàng đọc bảy tờ giấy theo mọi cách nàng biết.
Hai tỷ muội từng có một ám hiệu đặt từ năm tỷ tỷ mười tuổi, nàng tám tuổi: lấy chữ thứ ba của mỗi dòng, nối lại. Chính bằng cách ấy nàng đã đọc được Hương, Không, Sạch, Muội trong lá thư thứ sáu. Nàng thử cách ấy trên bài ru. Nàng đếm chữ thứ ba theo bài hát đã thuộc từ trước khi biết chữ, chỉ liếc xuống tờ giấy để dò cho có, nên lượt nào cũng ra cùng một dãy chữ vô nghĩa. Những tờ nháp hỏng, nàng đốt ở lò sưởi gian thứ hai. Nàng thử chữ đầu, chữ cuối, thử đọc từ dưới lên, thử cách đếm theo số nét. Nàng đo khoảng cách giữa các hàng, xem tỷ tỷ có khắc sâu nông khác nhau không. Nàng lấy kính lúp của Văn Thiệu, soi từng nét.
Mắt nàng đỏ lên. Ban ngày nàng vẫn sang Ngưng Hương các nghe Vân Khê đọc địa chí, vẫn tới Thọ Khang cung thỉnh an mồng một và rằm, vẫn nhìn thấy Tịnh Hà bưng khay đi ngang qua cửa hành lang phía tây vào những lúc không có việc gì phải đi qua đó.
Sáng mồng một tháng Mười Một, ở Thọ Khang cung, các phi tần thỉnh an xong thì lui ra, riêng nàng được giữ lại thêm một chén trà. Mùi trầm trong điện đặc tới mức thấm vào cả nước trà. Thái hậu ngồi bên cửa sổ rừng trúc, áo tro tím, đang chọn mấy nhánh cúc cắm vào bình, và bà hỏi nàng bằng cái giọng dịu dàng như hỏi một đứa cháu rằng dọn về chỗ mới có ngủ được không. Tri Ý thưa ngủ được. Bà bảo vậy mà Kiều ma ma nói đêm nào đèn gian phòng cung nữ phía tây cũng sáng tới canh ba, không biết Chiêu nghi đang chép gì mà cần tới gian của người hầu, trong khi chính điện rộng rãi ấm áp. “Chép lại bài vở cũ của thần thiếp thôi,” nàng đáp. “Ở đó nhìn ra cây đẹp.” Thái hậu cắt bớt một nhánh cúc, đặt kéo xuống, xoay chiếc nhẫn bạc thô nửa vòng trên ngón tay, rồi mỉm cười. “Ừ,” bà nói. “Cái cây ấy đẹp thật.”
Tối hôm ấy, Đào Lục mang bát cháo vào, thấy nàng còn ngồi nguyên chỗ cũ, cháo buổi trưa vẫn nằm trên bàn, thì đặt bát xuống hơi mạnh tay. Nàng ta không nói gì về chuyện ăn uống, vì nàng ta đã nói ba lần trong ngày hôm ấy rồi. Nàng ta chỉ cầm lấy cái bát nguội, vừa đi ra vừa ngân nga cái bài nàng ta đã nghe Tri Ý lẩm nhẩm suốt sáu ngày, giờ đã thuộc lòng.
“Con cò đi kiếm bên sông, trăng lên một bóng ai trông cò về. Bên kia có nhịp… bên kia cái gì nhỉ…”
“Bên kia mấy nhịp cầu tre,” Tri Ý nói, không ngẩng đầu.
“Ừ, cầu tre.” Đào Lục đứng lại ở cửa, gãi đầu. “Thế mà Hứa nương nương hát là bên kia một nhịp gì đó. Muội nghe người hát hôm mang chăn sang. Người bảo tỷ của Chiêu nghi dạy bà thế.”
Tri Ý ngẩng lên.
Tỷ tỷ hát sai đúng chỗ ấy, ở câu thứ ba, vì tỷ tỷ không bao giờ nhớ được câu thứ ba.
Cả nhà nàng biết điều đó. Mẹ nàng từng cười tỷ tỷ suốt một mùa đông. Tỷ tỷ hát sai theo mỗi lần một kiểu, thành thử trong nhà có hàng chục câu thứ ba, câu nào cũng sai, và chẳng ai còn bận tâm tỷ tỷ hát gì ở đó nữa. Nàng đã đọc tấm ván này sáu đêm, và lần nào mắt nàng cũng lướt qua câu thứ ba, vì nàng đã thuộc bài hát từ trước khi biết chữ, và mắt nàng tự điền vào đó câu đúng.
Nàng kéo tờ giấy thứ nhất lại, đặt ngón tay lên hàng đầu. Lần này nàng không đọc. Nàng so từng chữ một.
Bên kia mấy nhịp cầu tre. Đó là câu đúng. Ở lượt thứ nhất trên tấm ván, câu ấy viết: Bên kia Ôn Tri Thư tre.
Tay nàng bắt đầu run. Nàng chép lại lượt thứ hai. Bên kia số bốn mươi tre. Lượt thứ ba. Diệp Ninh mấy nhịp cầu tre. Lượt thứ tư. Bên kia Tống Thị Cầm tre.
Tỷ tỷ đã giấu sổ của mình vào đúng chỗ mà cả đời tỷ tỷ vẫn hát sai.