Người ta chôn thái giám ở một bãi đất sau chùa Tĩnh An, ngoài cửa Tây, nơi không có bia, chỉ có những gò đất thấp đánh số bằng cọc tre. Lão Mộc được chôn ở gò ba trăm mười bảy từ hôm mười lăm, khi Tri Ý còn chưa rời khỏi những chồng giấy cho vụ xét. Sáng hai mươi mốt, nàng xin phép ra cửa Tây. Tuyết đầu mùa đã tan, để lại một lớp đất ướt xốp, và mùi lá mục bay trong không khí lạnh.
Nàng rút cái cọc tre lên, cắm xuống thay vào đó mẩu gỗ ngô đồng đã gọt dẹt, dài chừng một gang tay, đã được đóng thêm một cái chân cho chắc. Nàng khắc nó trọn một đêm, bằng cái đục của ông Thìn, và nét khắc của nàng không đẹp vì tay nàng quen cầm bút chứ không quen cầm đục. Mặt trước khắc: Mộc. Gác cổng Lãnh cung ba mươi hai năm. Mặt sau khắc một dòng khác, nhỏ hơn: Mộc là cây. Cây thì đứng ở một chỗ mà vẫn nhớ được mọi mùa. Câu ấy lão đã nhắc lại cho nàng nghe, vào tháng Sáu, là lời của người con gái từng hỏi tên lão.
Hứa Chiêu nghi không ra được khỏi Lãnh cung. Bà gửi theo một nắm hạt cúc dại gói trong lá. Đào Lục quỳ xuống, dùng cái bay nhỏ xới đất rồi rắc vào. Văn Thiệu đứng bên cạnh, tháo kính lau mãi, lau tới khi không còn gì để lau.
“Bên Thận hình ty ghi nguyên nhân lão chết là đa thương, phế tổn,” hắn nói. “Vi thần viết hai bản.”
“Ta biết.”
“Vi thần chỉ nói thế thôi.” Hắn đeo kính lại, mắt nhìn gò đất. “Mỗi lần vi thần viết hai bản, người chết trong đó vẫn chết. Có khi nào Chiêu nghi thấy cái việc này chỉ là để cho người sống đỡ khó chịu không?”
Tri Ý nghĩ về câu hỏi ấy suốt đường về. Tới cửa Tây thì nàng trả lời hắn, tuy hắn đã đi cách nàng mười bước.
“Có,” nàng nói. “Nhưng người sống cũng cần được đỡ khó chịu, thì họ mới còn sức để nhớ.”
Ngày hai mươi hai, ở Ty Tịch, Khâu Thượng cung tự tay mở quyển sổ cung tịch năm Cảnh Thừa nguyên niên tới trang của Hàm Phúc cung. Lão bà sáu mươi mốt tuổi đeo cặp kính đồi mồi đã nứt gọng, đặt cây gậy trúc tựa vào cạnh bàn, nhấc bút. Hiền phi Diệp Ninh từng được ghi: Sinh non, băng huyết, mất giờ Mão hai mươi tháng Chạp. Khâu Thượng cung không xóa dòng ấy, cũng như bà đã nói vào ngày ba mươi tháng Sáu: dòng bổ sung không xóa được dòng cũ, nó chỉ nằm cạnh.
Bổ sung, ngày hai mươi hai tháng Mười Một năm Cảnh Thừa thứ ba: Hiền phi Diệp Ninh bị thúc sinh bằng ba thang thuốc mang danh Thọ Khang cung, do Kiều Thị Mẫn giao ngày mười tám tháng Chạp. Con trai sinh ra, còn sống, bị đưa khỏi cung. Có bản sổ tay Ôn Tri Thư làm chứng.
Bên dưới tên Kiều Thị Mẫn với chữ xử trảm, Tri Ý tự tay viết thêm một dòng về thái giám Mộc, gác cổng Lãnh cung ba mươi hai năm, đúng như lời đã nói ở Thận hình ty. Rồi Khâu Thượng cung đóng con dấu son vuông, lâu hơn thường lệ, như sợ dấu không ăn vào giấy.
Tối hôm đó ở Tàng thư các, Hoàng đế mở Ngọc điệp ra, tới dòng hắn đã viết hai tháng trước. Không chết. Đang tìm. Hắn đứng nhìn dòng ấy một lúc, rồi cầm bút, viết thêm một hàng bên dưới, nhỏ, chậm, theo cách người ta viết một việc mình chưa có quyền viết.
Có người đã gọi nó là Lưu.
Hắn đóng cái ấn mẻ, rồi đưa cây bút cho nàng. Nàng lắc đầu.
“Hoàng thượng chưa viết đủ,” nàng nói.
Hắn nghĩ một lát, rồi cúi xuống, thêm vào ba chữ. Ôn Tri Thư.
Không có ai ngoài hai người. Đèn trong các thấp xuống. Nàng đứng cạnh hắn, gần tới mức có thể ngửi thấy mùi mực và mùi vải áo thường phục đen của hắn, và trong một lúc nàng tựa nhẹ trán lên vai hắn, chỉ một lúc, rồi đứng thẳng lại. Hắn không nói gì, và cũng không giữ nàng lại. Đó là điều nàng quý nhất ở con người này.