Ngày hai mươi lăm tháng Hai, trời có nắng lần đầu sau một tháng, không khí ấm và thơm mùi đất ẩm. Trong hậu cung, Hoàng đế được báo là đang mệt, nghỉ ở tẩm điện, ông Lư đứng canh ngoài cửa với vẻ mặt sẵn sàng đuổi cả Thái tổ hoàng đế đi. Quý phi tới Ngưng Hương các thăm tiểu công chúa suốt một ngày. Vào giờ ấy, ngoài cửa Nam, có một chiếc xe bò cũ kỹ chở than, kêu cót két trên con đường đất đỏ giữa những đồi chè còn thấp.
Người đánh xe là lão Bốn Sẹo. Bên cạnh lão, ngồi trên đống bao tải, là một người đàn ông cao gầy, áo vải thô màu nâu, đội nón mê sụp xuống chân mày, hai bàn tay trắng trẻo đã được xoa than đen tới tận cổ tay. Ở đuôi xe, ngồi co chân, là một phụ nữ trẻ quấn khăn vải chàm, đôi giày cỏ, và một nốt ruồi nhỏ dưới mắt trái đã được bôi tro che đi.
Mạnh Toàn đã phản đối. Hắn phản đối ba lần trong đêm trước, lần cuối cùng với gương mặt có vết sẹo đỏ dài từ thái dương xuống quai hàm. Hoàng đế chỉ nói một câu: Trẫm chưa nhìn mặt con. Hắn đành dẫn bốn người giả làm người hái chè rải rác ở mấy triền đồi bên cạnh.
Cỗ xe rẽ khỏi đường lớn, đi qua một rặng tre. Từ trên đỉnh dốc nhìn xuống, cái am hiện ra thấp lè tè giữa vườn rau, mái lá cũ phủ rêu, một làn khói mỏng bay lên từ bếp. Có hàng rào dâm bụt nở đỏ. Người đàn ông ngồi bên cạnh lão Bốn Sẹo không động đậy gì, nhưng Tri Ý từ đuôi xe nhìn thấy hai bàn tay đen than của hắn trên đầu gối đã siết chặt lại.
Lão Bốn Sẹo quất nhẹ con bò, cất giọng khàn gọi vào sân: “Than đây! Tứ nương ơi, than tháng này đây! Có thằng cháu rể với con cháu gái lão lên phụ đây!”
Một người đàn ông to con từ gian ngoài ra, liếc nhìn xe than, liếc nhìn người đàn ông gầy đang khom lưng vác bao tải xuống, rồi ngáp, quay vào. Một người chân thọt lệt xệt đi tới chỉ chỗ để than sau bếp.
Sau bếp có một khoảng sân đất nện nhỏ, nắng rọi xiên qua giàn mướp khô. Một người đàn bà đang ngồi trên cái ghế thấp, nhặt rau, tay chân gọn gàng. Bên cạnh nàng ta, một bé gái tóc buộc hai chỏm đang dùng que gỗ bới đất. Và ở giữa sân, trong vệt nắng, ngồi bệt xuống đất, hai chân dang ra, có một đứa bé.
Nó mặc cái áo kép bằng vải bông nâu đã sờn, hơi rộng so với người, gầy, cổ nhỏ, đầu tròn, tóc đen và thưa, cạo sát ở hai bên theo lối trẻ con nhà quê. Nó đang ôm một con mèo mướp to gần bằng nửa người nó bằng cả hai cánh tay. Con mèo có vẻ đã từ bỏ mọi hy vọng. Thằng bé áp má vào lưng con mèo và đang nói gì đó, một tràng líu ríu không ai hiểu, với vẻ nghiêm trọng của một người đang báo cáo công việc.
Người đàn ông vác bao than đã dừng lại.
Hắn đứng cách đứa bé chừng tám bước, bao than đè nặng trên vai, nón mê sụp xuống che gần hết gương mặt. Trong cả cuộc đời hai mươi lăm năm của mình, từ khi còn là Thái tử, chưa từng có ai dám để hắn đứng mà vác một vật gì. Bụi than từ bao tải rơi xuống, dính vào cổ áo. Hắn không đặt nó xuống. Hắn đứng im.
Tri Ý đi tới, vai cũng đang vác một cái sọt, và nàng dừng lại ở ngay sau hắn, gần tới mức có thể nghe thấy tiếng thở. Nó không đều. Một hơi rất dài, rồi không có hơi nào cả trong một lúc rất lâu.
Thằng bé ngẩng đầu lên. Có lẽ nó thấy có bóng người che mất nắng. Đôi mắt đen, to, sâu, dưới cặp lông mày đã rậm một cách lạ thường đối với một đứa trẻ, nhìn thẳng vào người đàn ông lạ lấm than đang đứng đó. Nó nhìn một cách rất nghiêm túc. Rồi nó nới cánh tay một chút, để con mèo trượt đi được nửa đường, và giơ một bàn tay nhỏ xíu, đen bẩn, chỉ vào cái bao tải.
“Than,” nó nói, rất rõ. Rồi nó quay đi, vì việc ấy đã xong, và lại cúi xuống con mèo.
Khi nó cúi đầu, vành tai phải nhỏ xíu bật ra khỏi cổ áo. Ánh nắng chiếu ngay vào chỗ ấy. Ở sau vành tai, gần chân tóc, trên làn da mỏng và trắng hơn chỗ khác, có một vết nâu nhỏ bằng hạt đậu.