Bà Lương đang ngồi ở bến giặt, chỗ cũ, hai bàn chân ngâm trong chậu gừng. Năm nay bà đã bảy mươi tuổi, Tri Ý mới biết điều đó khi đọc lại sổ. Bến giặt vào giờ Mùi vắng người, chỉ có tiếng nước nhỏ giọt từ những sào áo. Nàng đã bỏ áo Quý phi, đến đây trong bộ quần áo thường, cho Đào Lục đứng canh ở đầu ngõ, và ngồi xuống cái đôn gỗ mòn đối diện với bà.
Nàng không hỏi về Nhã Hương. Nàng hỏi: Nhã Hương có người nhà không?
Đôi tay đỏ tấy đang vắt khăn của bà già chậm dần. Bà không nhìn nàng, mà nhìn về phía cái giếng hậu viện, cái giếng có nắp gỗ, cách đó ba mươi bước.
“Có đứa em,” bà nói. “Nó kể hoài. Một đứa em gái nhỏ hơn nó chín tuổi, nó bảo là hay leo trèo, hay cắn người. Nó đi cung để nuôi cái đứa ấy.” Bà ngừng lại, lẩm bẩm gì đó trong miệng móm. “Năm năm sau, có một con bé mới vào, gầy nhom, ở phòng phía tây, cái phòng người ta không ai muốn ở, vì người chết đuối ở phòng ấy. Nó xin được ở đó. Cả cục ai cũng bảo nó gan. Nó ra đây, ngồi đúng chỗ của nương nương, giúp già này vắt áo. Nó không hỏi gì cả. Một năm sau mới hỏi. Nó hỏi già này cái đứa Nhã Hương hồi xưa nấu cháo thế nào.”
Tri Ý ngồi im. Một giọt nước từ sào áo rơi xuống mu bàn tay nàng.
“Già này có kể cho nó,” bà Lương nói. “Già này tưởng nó tò mò. Mắt nó phượng, sắc lắm, nhìn người ta không chớp. Nó bảo già này: bà có cái kẹp tóc đồng cho tỷ ấy phải không. Già này nói ừ, sao cháu biết. Nó nói là nghe ai đó kể. Già này nhớ có một hôm, nó nhặt ở dưới gốc cây cạnh giếng được một mảnh vải, nó ngồi nhìn mãi. Rồi năm sau thì già này không thấy nó nữa. Người ta bảo nó bệnh mất. Mùa đông năm ấy nó bị phạt quỳ, sau đó người nó hay sốt.” Bà ngẩng lên, đôi mắt già đục nhìn thẳng vào Tri Ý. “Chiêu nghi… Quý phi hỏi cái đứa ấy làm gì? Tên nó là Nguyệt. Già này gọi nó là cái Nguyệt. Nó tên là A Nguyệt.”
Hai chữ ấy rơi xuống đó, bên cạnh cái chậu gừng, giữa tiếng nước nhỏ giọt, không làm thay đổi một điều gì. Một con chim sẻ đậu xuống sào áo, nhìn quanh, rồi bay đi.
“Bà có nhớ mặt nó không?” Tri Ý hỏi. Giọng nàng rất bình thường.
“Nhớ gì mà nhớ,” bà Lương nói. “Bốn chục năm giặt áo, già này chỉ nhớ người ta qua cái cổ áo. Nó chỉ hỏi già này mãi về một cái nhẫn. Cái Nhã Hương có một cái nhẫn bạc thô của mẹ nó cho, ngày nó ngã giếng thì tay nó không còn nhẫn nữa. Bạc xấu lắm, làm gì được đồng nào. Con bé cứ hỏi ai lấy, lấy làm gì, hỏi tới mức già này phải gắt.”
Chiều hôm ấy nàng mang trang sổ bị thay tới phòng tạm phía đông, đặt nó cạnh bản sạch tháng nhuận. Khâu Thượng cung bảo Lệ Uyển lật cho bà xem từng nét. Tay chữ của người thay sổ nhỏ, cẩn thận, chưa thạo, có chỗ còn ngập ngừng ở đầu nét, và bà lão ngồi nhìn nó một lúc lâu, rồi bảo rằng bà biết người viết. Năm ấy, Ty Tịch có cho mấy đứa cung nữ nhỏ sang chép phụ những dịp cuối năm, và bà đã dạy chúng cầm bút. Có một đứa gầy, mắt phượng, ở Thượng Y cục sang, học nhanh tới mức bà đã định xin giữ nó lại. Nó hay hỏi những câu rất lạ, về việc người ta cất bản sạch ở đâu, về việc giá nào thì xếp năm nào. Sau đó bà nghe tin nó bệnh mất, có tiếc, rồi quên. Đôi mắt bà lão nhìn xuống đôi tay co quắp của mình. “Ta đã dạy nó cách xóa chính nó,” bà nói. “Hai mươi năm ta giữ cái tủ ấy, và tờ giấy đầu tiên trong tủ là tỷ tỷ của nó.”
Đêm ấy, khi cả Thượng Y cục đã ngủ, Tri Ý nhờ Đào Lục dẫn tới dãy phòng phía tây. Nàng ta đã ở phòng ấy với Thu Nhạn hai năm trời, ở gian thứ ba, ngay chỗ đầu hồi. Đầu năm nay Hạnh Nhi dọn sang dãy đông, từ đó không ai ở phòng ấy nữa. Đào Lục đẩy cánh cửa, tay cầm đèn, và lần này nàng ta không run. Mùi ẩm mốc, mùi áo cũ. Có hai cái giường. Cái giường bên trái, dưới gầm, là chỗ nàng ta đã từng giấu một đôi giày khô có đường chỉ đỏ ở gót.
Tri Ý trèo lên cái bàn thấp, đứng thẳng, giơ đèn lên, và ngước nhìn lên xà nhà. Đó là một thanh gỗ đen đã phủ đầy tơ nhện, ngay trên đầu cái giường kê sát tường. Người đàn bà nào đã lớn lên trong căn phòng này cũng sẽ nằm ngửa ra và nhìn đúng vào đấy, suốt hàng ngàn đêm.
Nàng đưa tay, gạt lớp bụi và mạng nhện, và ngón tay nàng chạm vào những đường khắc. Nàng biết chúng sẽ ở đấy từ trước khi chạm vào. Tỷ tỷ của nàng đã khắc chữ Ý ở mọi chỗ tỷ tỷ ngồi. Nàng đã khắc chữ Thư dưới bàn tỷ tỷ. Có một người con gái khác, khi còn mười ba, mười bốn tuổi, nằm ở cái giường này, trong đêm tối, đã dùng một cái kẹp tóc hoặc một cái kim, khắc một chữ lên thanh xà ngay trên đầu nơi mình nằm, một chữ thôi, nhỏ và nguệch ngoạc.
Hương.
Và ở ngay bên cạnh có một chữ khác, cũng nét vụng về ấy nhưng sâu hơn nhiều, đã được khắc đi khắc lại, về sau bị ai đó, hay chính người ấy, dùng một lưỡi dao gạt đi nhiều đường ngang dọc cho tới khi mặt gỗ chỉ còn là một vết sẹo. Nàng đặt đèn sát vào, nghiêng đi. Dưới những vết dao, vẫn còn đọc ra được một nét móc, một nét ngang.
Chữ Nguyệt.
Từ dưới thấp, Đào Lục hỏi nhỏ có thấy cái gì không. Tri Ý không trả lời. Nàng cứ đứng đó, cánh tay giơ cao đã mỏi, và trong đầu nàng vang lên giọng khô như gió của một bà già đã nằm dưới đất ở Tây Lăng.
Có ba đứa. Ta đã thấy ba đứa rồi.