“Lãnh cung không có sổ ở Ty Tịch,” Khâu Thượng cung nói.
Bà nói câu ấy vào chiều mồng chín, trong gian trong của Ty Tịch, nơi bà làm việc một mình và rất ít khi cho ai vào. Gian phòng nhỏ, chỉ có một chiếc án, một chiếc ghế tựa cao, hai giá sổ và một cửa sổ nhìn ra sân sau. Tri Ý đứng trước án. Bà không mời nàng ngồi, không phải vì quên nàng giờ là Tài nhân, mà vì bà biết nàng sẽ không ngồi.
“Từ đời Tiên đế,” bà nói tiếp, “người vào Lãnh cung không còn là người của cung nào. Không được tính là cung nhân, cũng không được tính là chủ tử. Chỉ là người chờ xét. Người chờ xét thì không ai ghi sổ, vì chưa xét xong. Mà đã vào Lãnh cung thì không ai xét lại bao giờ.”
“Còn người chết trong đó?”
“Thì cung cũ ghi.” Bà nhìn nàng. “Ngươi hiểu chưa? Một cung nữ của Hàm Phúc cung bị đưa vào Lãnh cung tháng Chạp. Ba tháng sau nàng ta chết trong đó. Lãnh cung không có sổ. Hàm Phúc cung không còn chủ. Thì ai ghi nàng ta chết lúc nào? Người ta chỉ cần giữ trang tháng Chạp, viết thêm một dòng bệnh mất, là xong. Ai sẽ đi hỏi cho một cung nữ không có tên rằng nàng ta chết tháng Chạp hay tháng Ba?”
Tri Ý đứng yên. Bà già không biết rằng nàng chưa từng nói với bà về tỷ tỷ. Hoặc bà biết từ lâu, và chưa bao giờ nói ra.
“Thượng cung đã từng hỏi,” Tri Ý nói. Không phải câu hỏi.
Khâu Thượng cung im lặng rất lâu. Ngoài cửa sổ, ánh chiều tháng Sáu đổ chéo xuống sân sau, vàng như mật.
“Hai mươi năm trước,” bà nói, “ta hỏi một lần. Về một cung nữ khác. Năm ấy ta bốn mươi mốt tuổi, mới lên làm Tư tịch. Ta hỏi tới tận Thượng cung đời trước.” Bà gõ nhẹ đầu gậy xuống sàn. “Ba ngày sau, ta bị chuyển xuống chép sổ Thượng Thiện giám một năm. Từ đó ta không hỏi nữa. Ta chỉ giữ sổ cho đúng những gì ta còn giữ được.”
Bà kéo một tờ giấy về phía mình, viết vài dòng, đóng ấn Thượng Cung cục. “Đây là giấy cho phép Tài nhân xem bản kê đồ gỗ Lãnh cung mà Ngự dụng giám gửi sang Ty Tịch lưu. Đồ gỗ thì có sổ. Người thì không.” Bà đưa tờ giấy cho nàng. “Lãnh cung thì ta không cho ngươi vào được. Ngươi phải tự đi xin.”
Tối mồng chín, Tri Ý xin vào Càn Nguyên điện.
Một Tài nhân không được tự ý tới Càn Nguyên điện. Phải xin qua thái giám tổng quản, và thái giám tổng quản tâu, và vua cho hay không. Thái giám Lư nhận lời nàng ở cửa hông, gật đầu, đi vào. Ông trở ra chưa tới một khắc, và lần đầu tiên từ khi nàng biết ông, ông mỉm cười, một nụ cười nhỏ ở khóe miệng mà ông vội giấu đi.
Hoàng đế đang ngồi ở án, như mọi tối. Tấm bình phong chạm núi non vẫn ở chỗ cũ, cách án mười bước. Sau bình phong có tiếng bút lướt trên giấy, đều, nhẹ, và một chiếc bóng nghiêng nghiêng in lên lớp gỗ chạm: nữ sử mới.
Tri Ý quỳ xuống. Lần đầu tiên nàng quỳ ở giữa điện mà không có tập Khởi cư chú trên tay.
“Đứng dậy,” Hoàng đế nói. “Tài nhân tới xin gì?”
“Thần thiếp xin một tờ lệnh bài vào Lãnh cung.”
Tiếng bút sau bình phong khựng lại một nhịp, rồi lướt tiếp.
“Lần trước ngươi vào để báo tin cho Tô Mỹ nhân,” Hoàng đế nói. “Lần này?”
“Thần thiếp xin vào để tìm một người đã ở đó.”
“Tên?”
Tri Ý im lặng. Ở góc điện, cách án mười bước, có một người đang chép từng chữ nàng nói. Nàng đã ngồi ở chỗ ấy. Nàng biết mỗi chữ nói ra trong điện này đều nằm lại trên giấy, và nàng biết, từ khi Thái giám Lư báo rằng nữ sử mới do Thọ Khang cung đề cử, rằng giấy ấy có thể không chỉ nằm trong Tàng thư các.
“Thần thiếp chưa dám nói tên,” nàng nói. “Thần thiếp chưa chắc người ấy có ở đó không.”
Hoàng đế nhìn nàng rất lâu. Hắn không hỏi thêm. Hắn viết một tờ lệnh bài nhỏ trên giấy thường, đóng ấn mẻ, rồi đưa cho thái giám Lư mang xuống.
“Một lần,” hắn nói. “Như lần trước.” Rồi hắn nói thêm, giọng thấp hơn, như nói với chính mình: “Ngươi đã chưa dám nói thì trẫm chưa hỏi.”
Khi Tri Ý lui ra tới cửa điện, nàng liếc về phía bình phong. Qua khe hở giữa hai tấm gỗ chạm, nàng thấy một nửa khuôn mặt: một cô gái chừng hai mươi tuổi, da trắng, lông mày thẳng, đang cúi xuống trang giấy. Cô gái không ngẩng lên. Nhưng tay nàng ta cầm bút rất vững, và nàng ta chép rất nhanh.