Sáng hôm sau, Văn Thiệu đọc trang bệnh án ở gian chứa củi sau Thanh Lam hiên, nơi hắn đã đốt thử hương hồi tháng Bảy. Chiếc lư đồng có cặn hồng vẫn nằm ở góc, phủ một tấm vải. Hắn đọc xong, gỡ kính ra lau.
“Thai sáu tháng,” hắn nói, “sinh ra mà sống được một canh giờ đã là nhiều. Phổi chưa đủ. Da mỏng như giấy, không giữ được hơi ấm. Không bú được. Ở quê vi thần, cha vi thần đỡ hơn ba trăm ca, vi thần chưa từng nghe ông kể một đứa trẻ sáu tháng nào qua được ba ngày.” Hắn đeo kính lại. “Tiệp dư đừng giận. Vi thần không muốn nàng hy vọng vào một thứ không có.”
“Ngự y nói đúng,” Tri Ý nói. “Nếu là sáu tháng.”
Văn Thiệu nhìn nàng.
“Trịnh viện phán ghi thai mới sáu tháng,” nàng nói. “Ông ta tính từ đâu?”
“Từ ngày phi tần báo có thai,” Văn Thiệu nói. “Thái y viện không biết ngày thụ thai. Người ta báo lên, thái y bắt mạch, tính ngược theo lời người báo. Thường là thế.” Hắn dừng lại, và Tri Ý thấy hắn đã hiểu nàng định hỏi gì. “Tô Mỹ nhân báo có thai đầu tháng Bảy, gần hai tháng. Nhưng Kính sự ty đã biết từ mười tám tháng Sáu.”
“Kính sự ty biết trước cả thái y.”
Chiều hôm ấy, nhờ lệnh của ông Lư, Tri Ý ngồi ở gian sổ Kính sự ty. Thái giám giữ sổ, một người mập, mắt hiền, đã quen mặt nàng từ tháng Bảy, mang tới chồng sổ năm Cảnh Thừa nguyên niên rồi ra ngồi ở cửa.
Sổ Kính sự ty ghi những thứ không ai muốn đọc thành tiếng: đêm nào Hoàng đế ở cung nào, phi tần nào tới tháng ngày nào, ngày nào thì chưa thấy. Nàng lật tới phần Hàm Phúc cung.
Tháng Hai, tháng Ba năm nguyên niên: đều đặn, ngày mười một, ngày mười hai. Tháng Tư: ngày mười ba. Tháng Năm, ở chỗ đáng lẽ có một dòng, chỉ có hai chữ, nét chữ của một thái giám viết vội: Chưa thấy. Tháng Sáu: Chưa thấy. Tháng Bảy: Chưa thấy. Đầu tháng Tám, một dòng khác, mực đỏ: Hàm Phúc cung báo có thai, Thái y viện xác nhận, hai tháng.
Tri Ý đếm. Từ ngày mười ba tháng Tư tới ngày mười chín tháng Chạp. Tám tháng, thiếu mấy ngày.
Ba tháng Hiền phi đã biết, Kính sự ty đã biết, mà không ai báo lên. Một phi tần có thai đứa con đầu của Hoàng đế, lại giấu.
Lý do thì nàng đã có từ trước khi vào cung. Tỷ tỷ viết về nhà sáu lá thư; Tri Ý chỉ khâu lá cuối vào lớp lót áo, năm lá kia nằm trong hộp gỗ của mẹ ở Lạc Thủy. Nhưng nàng đã đọc chúng tới mức từng chữ của tỷ tỷ nằm trong đầu nàng như những dòng sổ.
Lá thư thứ ba, viết tháng Sáu năm nguyên niên. Không có ám hiệu. Chỉ là một lá thư bình thường của một cô gái mười chín tuổi ở xa nhà, kể chuyện vặt. Rằng cây ngô đồng trước sân đã ra lá to bằng bàn tay. Rằng nương nương đối với cung nữ rất hiền, không bao giờ đánh ai. Rằng tỷ tỷ được giao chép sổ chi tiêu vì chữ đẹp. Và ở gần cuối, một câu mà ba năm nay Tri Ý vẫn đọc như một câu kể chuyện vặt:
Dạo này nương nương thích ăn mơ muối, bảo muội đi xin ở Thượng Thiện giám mà đừng nói là nương nương xin. Muội xin bảo là muội ăn. Người ở Thượng Thiện giám cười muội mãi.
Tỷ tỷ đã biết. Ngay từ tháng Sáu. Hiền phi đã tin tỷ tỷ đủ để sai tỷ tỷ đi xin mơ muối mà không nói là cho ai, và tỷ tỷ đã không hiểu hoặc đã hiểu mà không dám viết rõ trong thư, nên tỷ tỷ chỉ kể như kể một chuyện buồn cười. Ba năm sau, đứa em gái mới đọc ra.
Tối hôm ấy, nàng nói với Văn Thiệu. Hắn nghe xong, im rất lâu.
“Tám tháng,” hắn nói. “Tám tháng thì khác. Tám tháng thì đứa trẻ khóc được, bú được, nếu có người ủ ấm, có sữa. Yếu, nhưng sống được.” Hắn nhìn ra rừng trúc. “Hiền phi giấu thai ba tháng. Người sợ điều gì đó.”
“Sợ cái điều đã xảy ra với người,” Tri Ý nói. “Nhưng người không biết nó sẽ tới bằng đường hương.”
Văn Thiệu gật đầu. Rồi hắn nói thêm, giọng hạ thấp, như người nói một điều mà mình là thầy thuốc thì không nên nói:
“Có một điều nữa. Trẻ sinh ra sống mà bảo là chết, thì phải có người cầm nó ra khỏi phòng sinh. Thái y không cầm trẻ. Thái y đứng ngoài bình phong bắt mạch cho mẹ. Người bế đứa trẻ đầu tiên là ma ma đỡ đẻ.”
Tri Ý lật lại trang bệnh án. Ma ma đỡ đẻ: hai người.
Không có tên.