Mồng năm tháng Tư, Nội vụ phủ gửi bà đỡ tới Lan Chỉ hiên.
Đó là Thôi bà, bốn mươi tám tuổi, người to cao, vai rộng, tay to như tay đàn ông, móng cắt sát tận da. Bà ta làm bà đỡ trong cung hai mươi năm, đỡ cho hơn ba mươi phi tần, kể cả công chúa của Đức phi bốn năm trước, một ca sinh ngược mà ai cũng tưởng không qua được. Trong cung người ta nói tay Thôi bà là tay của Quan Âm, bà ta đỡ đứa nào thì đứa ấy sống.
Thôi bà bắt mạch, sờ bụng Vãn Ca, ấn nhẹ vài chỗ bằng những ngón tay chắc như kìm, rồi gật đầu.
"Thai thuận, ngôi đầu, nương nương đẻ được," bà ta nói, giọng to, thẳng thắn, không có chút nịnh bợ nào. "Giữa tháng Năm. Từ giờ tới đó, nương nương đi lại nhiều vào, ăn ít đồ ngọt, không thì con to, khó ra."
Vãn Ca để ý đôi tay của bà ta. Đôi tay sạch, móng cắt sát, đầu ngón tay có những vết chai mỏng, và trên mu bàn tay trái có một vết sẹo cũ hình lưỡi liềm. Đó là đôi tay của một người làm nghề thật.
Cố ma ma đã dọn sẵn phòng sinh ở gian phía tây Lan Chỉ hiên, gian xa cổng nhất, ấm nhất. Phòng được lau bằng nước lá bưởi, giường kê sát tường, màn mới, chậu đồng mới, một chiếc lò than đặt góc phòng. Cửa chính phòng sinh mở ra gian giữa. Phía sau phòng có một cánh cửa nhỏ thông ra hành lang hẹp dẫn ra sân sau, nơi có giếng và bếp, cánh cửa ấy từ trước tới giờ vẫn cài then.
Thôi bà đi một vòng quanh phòng sinh, gõ vào tường, ngó gầm giường, xem chiếc lò than, rồi dừng lại trước cánh cửa nhỏ phía sau.
"Cửa này phải mở," bà ta nói với Cố ma ma. "Lúc đẻ phải có nước nóng liên tục, khăn sạch liên tục. Mang từ cửa chính vào thì phải đi qua gian giữa, người ra người vào lộn xộn, gió lùa vào phòng sinh. Mang từ bếp sau vào cửa này thì gần, kín."
Cố ma ma nhìn cánh cửa, rồi nhìn Thôi bà.
"Lão nô hầu Thái hậu ba mươi năm, chưa thấy phòng sinh nào mở cửa sau," bà già nói.
"Thì ma ma chưa đỡ đẻ bao giờ," Thôi bà đáp, không giận, giọng vẫn to và thẳng. "Phòng sinh của Đức phi bốn năm trước, cũng là nô tỳ bảo mở cửa sau. Đức phi sinh ngược, nước nóng phải mang vào hai mươi lần. Không có cửa sau thì không kịp."
Cố ma ma không cãi nữa. Đêm ấy, bà kể lại với Vãn Ca, gương mặt đầy nếp nhăn nhăn thêm.
"Bà ta nói có lý," Cố ma ma nói. "Lão nô không cãi được. Nhưng lão nô không thích."
Ngày mồng tám tháng Tư, Vãn Ca ngồi kiệu sang Minh Đức cung thăm Đức phi.
Đức phi Lâu thị nằm trên giường trong gian ngủ ấm, gối kê cao, gương mặt gầy hốc, hai gò má đỏ bất thường vì sốt. Bên cạnh bà, công chúa A Dao bốn tuổi ngồi chơi với một con búp bê vải, thỉnh thoảng lại ngẩng lên nhìn mẹ bằng đôi mắt sợ hãi của đứa trẻ biết có chuyện không ổn mà không ai nói cho nó biết.
Đức phi ho một tràng dài vào chiếc khăn tay, rồi gấp khăn lại giấu đi trước khi Vãn Ca nhìn thấy. Nhưng Vãn Ca đã thấy những chấm đỏ.
"Ngồi đi, đừng đứng," Đức phi nói, giọng thều thào. "Bụng to như thế mà còn sang thăm ta."
Hai người nói chuyện một lúc, chuyện thuốc thang, chuyện hậu cung. Rồi Đức phi bảo nhũ mẫu bế A Dao ra ngoài chơi. Khi chỉ còn hai người, bà nắm lấy tay Vãn Ca, bàn tay nóng hầm hập vì sốt.
"Lan tần," bà nói. "Ta không biết ta còn bao lâu. Lục thái y nói nếu qua được mùa hè thì còn sống được. Nếu không qua được..." Bà ngừng lại thở. "A Dao còn nhỏ. Thanh Yên còn non. Ngươi trông chừng chúng nó giùm ta."
Vãn Ca siết tay bà.
"Nương nương sẽ qua được," nàng nói. Kiếp trước, người đàn bà này chết vì lao vào mùa thu năm Diên Khang thứ bảy. Kiếp này Lục Tầm tìm ra bệnh sớm hai năm. Nàng không biết như thế có đủ không.
Đức phi cười yếu ớt.
"Nghe nói Nội vụ phủ giao Thôi bà cho ngươi," bà nói. "Bà ta giỏi. Bốn năm trước A Dao nằm ngược, Thái y viện đã định bỏ, bà ta xoay được thai ra. Ta nợ bà ta hai mạng." Bà ngừng lại, nhíu mày như cố nhớ. "Có điều dạo này ta nghe nói con trai bà ta mê cờ bạc, mất cả nhà ở ngoài phố. Bà ta già đi nhiều. Hôm Tết sang thăm ta, mắt bà ta đỏ như mất ngủ cả tháng."
Mấy ngày sau, Thôi bà tới mỗi sáng, sờ bụng, dặn dò, có lúc ngồi lại uống chén trà với Cố ma ma, kể chuyện những ca sinh khó bà ta từng đỡ. Bà ta nói chuyện thẳng thắn, cười to, chửi thề khi kể tới một Thái y nào đó từng cãi lời bà ta. Hồng Tiêu và Xuân Nha thích bà ta. Ngay cả Cố ma ma, sau mấy buổi, cũng bắt đầu rót trà cho bà ta mà không cần nhắc.
Chỉ có một lần, Vãn Ca nhớ rất rõ.
Hôm ấy là ngày mười hai tháng Tư. Thôi bà sờ bụng xong, ngồi lại bên giường, nhìn ra cửa sổ, im lặng lâu hơn mọi khi. Rồi bà ta hỏi, giọng thấp hơn hẳn giọng to thường ngày:
"Nương nương, nếu là công chúa, nương nương có buồn không?"
Vãn Ca nhìn bà ta.
"Trong cung, ai cũng muốn hoàng tử," Thôi bà nói tiếp, mắt vẫn nhìn ra cửa sổ. "Nô tỳ đỡ ba mươi mấy ca. Ca nào ra con gái, mẹ nó cũng khóc, có người khóc ba ngày."
"Ta không buồn," Vãn Ca nói. "Ta nói với Hoàng thượng ta muốn con gái."
Thôi bà quay lại nhìn nàng. Có một thoáng gì đó lướt qua đôi mắt bà ta, rất nhanh. Rồi bà ta cười to, vỗ đùi.
"Nương nương nói thế thì tốt! Con gái thương mẹ!"
Rồi bà ta đứng dậy đi về, dáng đi nặng nề, đôi vai rộng hơi khom xuống, như người đang vác một thứ gì đó rất nặng mà không ai nhìn thấy.