Ngày mồng năm tháng Chín, Lục Tầm tới bắt mạch cho An An. Khi xong việc, hắn mở hòm thuốc, lấy ra từ dưới lớp đáy giả một mảnh giấy gấp nhỏ, đặt lên án rồi đứng dậy đi ra ngoài, như mọi lần đưa thư.
Đó không phải nét chữ của lão phu nhân. Lão phu nhân viết chữ to, nét đậm, thẳng. Đây là nét chữ nhỏ, run, của một người viết không quen. Nét chữ của Lưu ma ma, người hầu lão phu nhân bốn mươi năm, người đeo chùm chìa khóa kho Mộ phủ từ mùa hè năm ngoái.
Sổ kho Phúc Thọ đường, ngày mười hai tháng Bảy: Thượng thư lấy ba trăm lạng bạc nén. Thượng thư tự tay ghi vào sổ: tạ lễ bà đỡ. Lão phu nhân xem rồi. Lão phu nhân không nói gì.
Vãn Ca đọc mảnh giấy một lần. Rồi một lần nữa. Rồi nàng chép lại một dòng vào giấy riêng, gấp mảnh giấy gốc lại, hơ lên ngọn đèn, nhìn nó cháy.
Tạ lễ bà đỡ.
Mười hai tháng Bảy. Hai ngày sau khi Nội vụ phủ gửi Giang bà tới Tê Hà hiên.
Không phải Trịnh Bảo tự làm. Không phải ai đó đeo thẻ chữ Mộ. Là cha nàng, tự tay rút ba trăm lạng từ kho nhà, tự tay ghi bốn chữ vào sổ, như người ta ghi tiền mua một cỗ quan tài trước khi trong nhà có người chết.
Đêm hôm ấy Vãn Ca không ngủ.
Nàng ngồi bên chiếc nôi gỗ mít, nhìn An An ngủ dưới bông lan khắc vụng, và lần đầu tiên kể từ khi mở mắt ra ở Thính Vũ viện, nàng để mình nghĩ trọn vẹn tới kiếp trước, không né tránh, không gấp lại.
Kiếp trước, năm mười tám tuổi, nàng sảy thai, không bao giờ có con nữa. Một phi tần không con trong cung là một cây không rễ. Cha nàng biết. Cha nàng làm quan hai mươi năm, chỉ giỏi giữ miệng, như Thái hậu nói, nhưng ông biết rất rõ một phi tần không con thì sẽ thế nào.
Kiếp trước, vào mùa xuân năm ấy, Lệ tần chết trên giường sinh vì một khắc chậm tay. Đứa con trai của nàng ấy được bế sang cung Vãn Ca. Vãn Ca có con trai, đứng vững, lên Phi, lên Quý phi, lên Hoàng hậu. Cha nàng đứng ở cửa nhìn đứa bé trong tay nàng và nói: từ nay con đứng vững rồi.
Nàng đã đứng vững mười năm trên mạng của tam muội.
Nàng đã nuôi Thừa Huy bằng tất cả tấm lòng của một người mẹ không thể có con. Nàng đã dạy nó chữ đầu tiên, dạy nó cầm bút, cầm ấn. Nàng đã thức trắng ba đêm khi nó lên sởi năm bốn tuổi. Nàng đã nghĩ nó là con nàng.
Và mười năm sau, đứa trẻ ấy đóng ấn vào đạo chỉ đẩy nàng vào lửa.
Kiếp trước, khi nằm trong ngọn lửa ở Thanh Ninh cung, nàng đã nghĩ: vì sao. Vì sao đứa con ta nuôi mười năm lại làm thế. Nàng đã nghĩ đó là Tạ Diễn dạy nó, là Tạ Diễn gieo vào đầu nó những lời độc ác về người mẹ nuôi. Nàng đã nghĩ mình là người bị phản bội.
Bây giờ, ngồi bên nôi con gái mình, nàng nghĩ khác.
Có lẽ ai đó đã kể cho Thừa Huy nghe mẹ ruột của nó chết như thế nào. Có lẽ ai đó đã nói với nó rằng người mẹ nuôi mà nó yêu quý nhất đã được ngồi trên ghế Hoàng hậu nhờ một khắc chậm tay trên giường sinh của mẹ nó. Có lẽ đứa trẻ mười tuổi ấy đã cầm chiếc ấn lên với một bàn tay run, và đóng xuống.
Nàng không biết. Nàng sẽ không bao giờ biết. Kiếp ấy đã cháy thành tro.
Nhưng nàng biết một điều: nàng không phải người vô tội trong ngọn lửa ấy. Nàng chưa từng nhúng tay vào máu của Thanh Yên, nhưng nàng đã sống mười năm nhờ nó mà không bao giờ hỏi.
An An cựa mình trong nôi, khóc khe khẽ. Vãn Ca bế con lên. Nước mắt nàng rơi xuống tấm chăn nhỏ thêu đàn chim sẻ Thanh Yên đã thêu cho cháu.
Gần canh ba, Yến Hành tới, muộn hơn mọi đêm vì tấu Hộ bộ chất cao. Hắn bước vào gian chính tối om, thấy nàng ngồi bên nôi, ôm con, mặt ướt. Hắn đứng im ở cửa một lúc. Rồi hắn đi tới, ngồi xuống bên cạnh, không thắp đèn, không hỏi.
Hai người ngồi trong bóng tối rất lâu. An An đã ngủ lại trong lòng mẹ.
"Thần thiếp có một chuyện," Vãn Ca nói cuối cùng. "Chuyện nhà thần thiếp. Thần thiếp chưa biết hết. Khi nào biết hết, thần thiếp sẽ nói với Hoàng thượng, không giấu một chữ."
Yến Hành im lặng. Bàn tay hắn tìm tay nàng trong bóng tối.
"Nàng còn nhớ đêm hai mươi tháng Tám năm ngoái không," hắn nói. "Trẫm bảo nàng đừng tin ai mười năm, tin từng ngày. Trẫm cũng thế. Hôm nay trẫm tin nàng thêm một ngày." Hắn siết tay nàng. "Ngày mai trẫm tin thêm ngày nữa. Nàng nói khi nào nàng muốn."
Nàng tựa đầu vào vai hắn, nhắm mắt lại. Kiếp trước, trong mười năm, nàng chưa từng một lần ngồi như thế này với người đàn ông này mà không tính toán xem mình nên nói gì, giấu gì.
Ngày ba mươi tháng Chín, Thái hậu cho phép lão phu nhân Mộ phủ vào cung một buổi, theo lời xin của Lan phi rằng bà nội nhớ cháu.
Lão phu nhân tới, không có Lưu ma ma đỡ, tự chống gậy bước qua cổng Lan Chỉ hiên. Bà ngồi xuống bên Vãn Ca, nhìn An An đang tập lẫy trên tấm chăn trải giữa gian chính, rất lâu không nói gì.
Hai bà cháu ngồi như thế cho tới khi nắng chiều xiên qua cửa sổ, nhuộm vàng những chậu lan.
"Ta xem sổ rồi," bà nói cuối cùng, giọng khàn. "Ta xem bốn chữ ấy. Nét chữ của nó, ta nhìn từ năm nó mới cầm bút." Bà ngừng lại. "Ta không hỏi nó. Ta không biết phải hỏi thế nào."
Vãn Ca nắm lấy bàn tay nhăn nheo của bà.
"Bà ơi," nàng nói. "Cha muốn bà đỡ ấy chậm tay. Lúc tam muội sinh."
Lão phu nhân nhắm mắt lại. Bàn tay trong tay Vãn Ca run lên, run rất khẽ, như ngọn nến trước gió.
"Ta nuôi nó bốn mươi lăm năm," bà nói, mắt vẫn nhắm. "Ta dạy nó đọc chữ, dạy nó làm người. Năm nó đỗ Tiến sĩ, ta khóc cả đêm. Năm nó để vợ chết mà im lặng, ta tưởng đó là cái hèn lớn nhất đời nó." Bà mở mắt ra, nhìn cháu gái, đôi mắt già ướt đẫm. "Ca nhi. Ta không biết nó nữa."