Sáng rằm tháng Bảy năm Diên Khang thứ tư, trời đầy mây, gió từ phía nam thổi lên mang theo mùi lúa sắp chín.
Đoàn xe của Thái hậu ra cửa Nam lúc giờ Mão. Mười hai cấm vệ cưỡi ngựa đi trước, rồi tới kiệu tám người khiêng của Thái hậu, rèm màu nâu tía thêu chữ Thọ. Sau kiệu Thái hậu là ba chiếc kiệu nhỏ hơn: kiệu của Úc Quý phi, rèm đỏ son; kiệu của Kỷ Thường tại; kiệu của Mộ Tài nhân. Sau cùng là xe chở đồ lễ: hương, nến, hoa quả, giấy tiền, và một trăm quyển kinh Địa Tạng xếp trong mười chiếc hòm gỗ sơn đỏ, mỗi hòm mười quyển, buộc dây vàng.
Vãn Ca ngồi trong kiệu, vén rèm một chút, nhìn ra ngoài.
Kinh thành ngày rằm tháng Bảy treo đèn lồng trắng ở mọi cửa nhà. Người ta bày mâm cúng nàng ta hồn trước hiên: bát cháo trắng, đĩa muối gạo, mấy cây mía, những tờ giấy tiền vàng mã. Trẻ con chạy theo đoàn xe, bị lính quát mới lùi lại. Một bà già đứng ở cửa một quán trà, chắp tay vái theo kiệu Thái hậu.
Kiếp trước, nàng đi lễ Vu Lan ở chùa Hộ Quốc chín lần. Năm đầu là năm Diên Khang thứ năm, khi đã là Tài nhân ở Thính Phong các. Năm cuối là năm Kiến Chương thứ nhất, khi đã là Thái hậu, ngồi trong chính chiếc kiệu tám người khiêng ở đầu đoàn, Thừa Huy chín tuổi ngồi bên cạnh, hỏi nàng vì sao người ta cúng cháo cho người chết.
Nàng đã đáp: Vì có những người chết rồi mà vẫn còn đói.
Chùa Hộ Quốc nằm trên lưng chừng đồi Bảo Sơn, cách cửa Nam mười dặm. Ba trăm bậc đá dẫn lên cổng tam quan. Sân chùa rộng, lát đá xanh, giữa sân là một đại lư bằng đồng đen cao gấp đôi người, ba chân hình đầu sư tử, bụng lư đã đen bóng vì khói của hàng trăm năm. Sau đại lư là chính điện thờ Phật, hai bên là hai dãy hành lang dài dẫn ra hậu điện, nơi các mệnh phụ nghỉ chân.
Khi Vãn Ca bước qua cổng tam quan, sân chùa đã đông người.
Các quan có phẩm hàm từ tam phẩm trở lên được phép đưa gia quyến tới dự lễ Vu Lan cùng Thái hậu. Họ đứng thành từng nhóm dưới những cây bồ đề già hai bên sân, các phu nhân mặc áo màu nhạt, không trang điểm đậm, theo lệ lễ cầu siêu.
Nàng thấy Mộ phủ trước khi họ thấy nàng.
Lão phu nhân đứng dưới gốc bồ đề thứ ba bên trái, Lưu ma ma đỡ tay, áo màu xám tro, chuỗi tràng hạt trong tay. Bên cạnh bà là Mộ Tùng, áo thường phục màu nâu, râu ba chòm tỉa gọn, đứng thẳng, mặt không biểu lộ gì. Sau lưng ông là Liễu thị, áo màu trắng ngà, tóc búi đơn giản bằng một cây trâm bạc. Bà ta gầy đi nhiều. Hai gò má đã nhô ra, quầng mắt thâm, đôi tay sơn móng đỏ giờ đã cắt sạch móng, đặt chắp trước bụng.
Và Vãn Dung.
Con bé đứng sau mẹ, nửa người khuất sau vai Liễu thị, áo màu hồng nhạt, tóc đã búi lên theo kiểu cô gái sắp đính hôn. Mười lăm tuổi. Bốn tháng không gặp, con bé cao hơn một chút, mặt vẫn tròn, nhưng đôi lúm đồng tiền không còn hiện ra nữa.
Con bé nhìn thấy nàng. Đôi mắt to mở ra, rồi ươn ướt. Con bé không chạy tới. Nó chỉ nhìn, và khẽ gật đầu.
Như Song đứng bên cạnh Vãn Ca, kéo nhẹ tay áo nàng, thì thầm:
“Đại tỷ, người mặc áo trắng ngà kia là kế mẫu của đại tỷ à? Sao gầy thế? Trông như người ốm cả tháng.”
“Chép kinh hai tháng,” Vãn Ca nói.
Như Song nhìn Liễu thị thêm một lúc, rồi nhăn mũi. “Muội thấy người không nhìn kinh. Người nhìn đại tỷ.”
Úc Quý phi đi ngang qua hai người, áo đỏ son trên nền đá xanh của sân chùa nổi bật như một ngọn lửa. Nàng ta không dừng lại, chỉ nói, đủ nhỏ để chỉ Vãn Ca nghe:
“Ba trăm bậc đá, ta leo mất nửa khắc. Người lên chùa để cầu siêu thì leo chậm, vừa leo vừa niệm Phật. Mộ Tài nhân leo nhanh quá. Như người có hẹn.”
Rồi nàng ta đi tiếp, tới đứng sau lưng Thái hậu, vuốt lại tay áo, như chưa nói câu nào.
Ở góc sân phía bên kia đại lư, có một người mặc áo quan màu xanh lục của chủ sự Lễ bộ, đang cúi xuống nói gì đó với một vị sư già, tay cầm một tờ giấy ghi trình tự lễ.
Hắn ngẩng lên. Hắn thấy đoàn phi tần vừa bước qua cổng tam quan. Hắn cúi chào, đúng lễ của một chủ sự Lễ bộ trước phi tần, không hơn không kém.
Rồi ánh mắt hắn dừng lại ở nàng một thoáng.
Áo quan xanh lục. Không còn áo vải xanh lam bạc màu có ống tay vá khéo. Mũ quan đội ngay ngắn. Mặt vẫn thanh tú, vẫn ôn hòa. Chỉ có một điều khác: hắn không còn đứng ở chỗ người ta không nhìn thấy nữa. Hắn đứng giữa sân chùa Hộ Quốc, cầm tờ trình tự lễ Vu Lan của Thái hậu.
Bốn tháng.