Vương lão bản khai sau cùng trong hàng.
Ở trạm thuế Lục Giang tháng Tư, ở Đại Lý tự tháng Năm, mỗi lần bị hỏi, ông ta chỉ nói một câu: tiểu nhân chỉ ghi sổ hàng thôi. Mua mười hai cây gấm của cai Thiết, giấy ghi vải thô Lĩnh Ngoại. Bán tám cây Lâm Xuyên cho Bùi thị, giấy ghi gấm Lĩnh Ngoại. Ông ta là người buôn. Người buôn chỉ ghi sổ.
Hôm nay Hàn Mặc không hỏi ông ta về gấm.
Ông ta mở hộp gỗ sơn đen, rút lá thư số chín, đọc.
Gửi Vương. Tháng Bảy năm ngoái.
Ninh nhị gia sẽ đưa thằng con trai nhà Ninh lên thuyền ngươi học việc. Thằng bé mười sáu, giỏi sổ. Giữ nó trên thuyền. Đừng cho về. Ninh Ký không có trưởng nam thì thuộc về người quản xưởng.
Hàn Mặc đặt thư xuống, nhìn Vương lão bản.
— Đừng cho về. Nghĩa là gì?
Vương lão bản quỳ im rất lâu. Lần đầu tiên từ tháng Tư, ông ta không nói câu chỉ ghi sổ hàng.
— Bẩm Đại nhân. — Ông ta nói, giọng khàn. — Công tử không bảo giết. Công tử chưa bao giờ bảo giết. Công tử bảo giữ. Thuyền tiểu nhân đi Lĩnh Ngoại mỗi năm hai chuyến, mỗi chuyến tám tháng. Giữ thằng bé trên thuyền, ba năm, năm năm, đổi bến này sang bến khác, không cho lên bờ ở Ỷ Vân. Thằng bé giỏi sổ, tiểu nhân cho nó ghi sổ hàng. Ninh Ký không có trưởng nam ở nhà, tộc họ Ninh sẽ giao xưởng cho người quản.
Ông ta ngẩng lên. Mắt ông ta đỏ.
— Năm ấy tiểu nhân cầm giấy cam kết học việc tới Ninh Ký. Đại tiểu thư nhà Ninh vạch ra giấy lập ngày mồng năm, ba ngày trước khi cha nó chết, ghi sẵn cha cháu mất. Tiểu nhân về tay không. Tiểu nhân mừng.
Ông ta nhìn Tố Y.
— Tháng Tư ở trạm thuế, đại tiểu thư hỏi tiểu nhân định cho thằng bé làm gì trên thuyền. Tiểu nhân nói ghi sổ hàng. Tiểu nhân nói thật. Chỉ không nói hết.
Tố Y ngồi ở hàng nhân chứng. Nàng không nghe thấy tiếng thư lại chép, không nghe thấy tiếng người xì xào ở cửa hông.
Kiếp trước, Ninh Cảnh lên thuyền Vương lão bản năm mười sáu tuổi, ghi sổ hàng ba năm. Năm mười chín tuổi, thuyền đắm ngoài cửa Tê Thủy. Người ta vớt được xác cậu, cổ tay còn dây trói vào cột buồm. Liễu Oanh nói điều ấy trong đêm lửa. Nàng chưa bao giờ biết ai trói.
Bây giờ nàng biết một nửa. Người ta không định giết cậu. Người ta chỉ định giữ cậu, ba năm, năm năm, trên một chiếc thuyền không bao giờ cập bến nhà. Rồi một đêm bão, có lẽ cậu đã định nhảy xuống bơi về. Có lẽ người ta trói cậu vào cột buồm để giữ, như giữ một kiện hàng.
Đừng cho về.
Nàng nhìn Bùi Thận ở cuối hàng bị cáo. Hắn quỳ yên, không nhìn ai. Nàng nghĩ tới chiếc ống tre Cảnh đưa ở bến Ỷ Vân tháng trước, trong lòng ống vẽ một chiếc thuyền nhỏ, hai người đứng ở mũi. Thuyền lần này về đủ người.
Yến Chiêu ngồi cạnh nàng. Hắn không nói gì. Hắn đặt bàn tay trái, bàn tay có sẹo dây, lên mu bàn tay nàng, để đó.
Hàn Mặc quay sang cuối hàng bị cáo.
— Bùi Thận. Lá thư số chín, ngươi viết?
— Tội nhân viết. — Bùi Thận nói.
— Ngươi muốn thằng bé mười sáu tuổi ấy sống cả đời trên thuyền.
Bùi Thận im một nhịp.
— Tội nhân muốn Ninh Ký không có người đứng tên. — Hắn nói. — Tội nhân không nghĩ tới thằng bé.
Câu ấy nhẹ, đều, như mọi câu hắn nói. Nhưng Tố Y nghe ra, lần đầu tiên, Bùi Thận nói một câu mà chính hắn nghe cũng thấy sai.