Mồng bốn tháng Giêng, thuyền về tới bến Ỷ Vân.
Cảnh đứng đầu bến, như mọi lần. Lần này cậu không chắp tay sau lưng. Cậu đứng giữa Tần ma ma và lão Đinh, lão Đinh vừa từ thôn Đá Trắng xuống ăn Tết, da đen sạm vì nắng núi. Sau lưng họ là cả Ninh Ký, và một người đàn bà bé nhỏ ngồi trên chiếc ghế tre, hai tay co quắp: Liễu Tam nương.
Liễu Oanh chạy xuống ván cầu trước ai hết. Cô quỳ xuống trước mẹ, úp mặt vào lòng mẹ. Bà mẹ đặt hai bàn tay co quắp lên đầu con gái, không nói gì, chỉ để đó.
Thằng Mão xuống sau, nhìn quanh tìm em gái. Con Sen từ trong đám người lao ra, ôm chầm lấy anh, khóc vì anh đi hai tháng không về Tết.
Cảnh đỡ chị xuống ván cầu.
— Tỷ. — Cậu nói. — Tin từ kinh về trước tỷ năm ngày. Cả phường biết rồi.
Tố Y gật đầu.
— Ba mươi xưởng Cẩm Hội cũ gửi người tới hỏi tỷ bao giờ về. — Cảnh nói tiếp. — Và có một người đợi tỷ ở sân nhuộm từ sáng.
Người ấy là một cô gái chừng hai mươi mốt tuổi, gầy, mặt dài, tóc búi thấp, mặc áo vải xanh của thợ nhuộm. Cô đứng cạnh vại cái chàm, tay ôm một tay nải nhỏ. Thấy Tố Y bước vào sân nhuộm, cô quỳ sụp xuống.
— Đại tiểu thư.
Tố Y nhận ra cô trước khi cô ngẩng lên. Hai năm trước, đêm hai mươi chín tháng Mười một, cô gái này đã liều mạng chạy từ bờ nam sang, báo tin quản sự Tào chuẩn bị ba vò dầu trẩu đốt dãy phía tây đêm Đông chí. Rồi cô quay về nhà Bùi, vì khế ước ba năm, vì phá khế thì phải bồi gấp ba.
— Ngọc. — Tố Y nói.
Con Ngọc rút trong tay nải ra một mảnh lụa nhỏ, gấp vuông. Mảnh lụa trắng, ở mép dệt chìm hai chữ: Ngọc thị. Mảnh lụa Tố Y sai Tiểu Mãn mang sang bến giặt bờ nam hai năm trước.
— Bùi thị bị tịch thu. — Con Ngọc nói, nước mắt chảy. — Quan về niêm kho, đọc giấy, khế ước của thợ không còn giá trị. Em hứa hết khế ước thì về. Khế ước chưa hết, nhưng không còn khế ước nữa. Em về.
Tố Y đỡ cô dậy.
— Ninh Ký có chỗ cho em. — Nàng nói. — Sân nhuộm thiếu người. Lão Đinh mùa nào cũng lên núi dạy nhuộm, cần một người giữ vại.
Lão Đinh, đứng sau lưng nàng, nhìn con Ngọc. Lão ra hiệu một chuỗi dài. Tần ma ma đọc: lão bảo con bé này tay có vết chàm, biết nhuộm, lão nhận.
Những ngày sau đó, người bờ nam tới Ninh Ký không ngớt.
Bùi thị ở bờ nam có hai trăm khung cửi, ba trăm thợ dệt, năm mươi thợ nhuộm. Chức Tạo ty niêm phong xưởng theo lệnh Đại Lý tự, chờ bán đấu giá. Ba trăm năm mươi người không có việc. Nhiều người trong số đó đã sang Ninh Ký học luồn thoi ngược hồi tháng Tám, tên còn trong sổ người học. Họ tới, đứng ở cổng, hỏi Ninh Ký có nhận người không.
Ninh Ký bốn mươi hai khung. Không nhận nổi ba trăm năm mươi người.
Tố Y ngồi với Cảnh suốt một đêm, tính sổ. Rồi sáng hôm sau, nàng sang Chức Tạo ty gặp phó đề cử Tề, người giữ việc bán đấu giá xưởng bờ nam.
— Xưởng bờ nam bán cho ai? — Nàng hỏi.
— Ai trả giá cao nhất. — Phó đề cử Tề nói. — Có mấy nhà buôn ở Lạc Hà, ở kinh đã hỏi.
— Ninh Ký không mua. — Tố Y nói. — Ninh Ký xin Chức Tạo ty một việc: xưởng bờ nam đừng bán một lần cho một nhà. Bán từng khung. Khung nào thợ cũ muốn thuê, cho thợ cũ thuê trước, trả dần. Hai trăm khung thành hai trăm người chủ khung.
Phó đề cử Tề nhìn nàng như nhìn một người lạ.
— Chưa từng có lệ ấy.
— Chưa từng có ai xin. — Tố Y nói.
Đêm ấy, ở dãy phía đông, Liễu Oanh ngồi một mình ở khung thứ năm.
Cô không dệt hàng của xưởng. Cô mắc một tấm sợi dọc ngắn, chỉ dài hai thước, khổ hẹp bằng bàn tay. Cô nhuộm sợi bằng rễ thường còn lại trong kho, màu đỏ, màu tím, không có vàng. Cô dệt chậm, đếm sợi thứ bảy thành tiếng, đổi tay đưa thoi ngược, như Tố Y dạy cô hai năm trước khi cô còn học lén sau cửa sổ.
Tố Y đi ngang, dừng lại ở cửa.
— Gửi ca ca. — Liễu Oanh nói, không ngẩng lên. — Muội hứa năm nào cũng gửi một mảnh. Năm nay rễ già Ninh Ký còn ít, muội không xin. Mảnh này không có vàng. Ráng chiều chỉ có năm góc.
Tố Y nhìn mảnh gấm hẹp trên khung. Ở biên, cô đã dệt chìm hai chữ: Liễu Oanh. Không có tên Diêu Hà.
— Muội không dệt tên bà ấy? — Tố Y hỏi.
— Mảnh này nhuộm rễ thường, dệt luồn thoi ngược mà góc thứ năm không có vàng. — Liễu Oanh nói. — Không phải Vân Hà. Không dám mượn tên bà ấy. Năm sau muội có rễ già, muội dệt Vân Hà thật, có tên bà ấy, rồi mới tới tên muội.
Tố Y đứng ở cửa nghe tiếng thoi lách cách một lúc, rồi đi, để em gái dệt một mình.